Tajik English
а the first letter of Tajik alphabet
аб (n.) father
абад (n.) eternity; то ~ eternity
абадан (adv.) eternally; (in negative constructions)
абадзинда (adj.) eternal; immortal
абадикунӣ (n.) immortalization
абадият (n.) eternity; immortal
абадӣ (adj.) 1 eternal хотираи ~ eternal memory; ~ шудан to be immortalized; ~ кардан (намудан, гардонидан) to immortalize; 2 (adj.) forever
абадуддаҳр (adv.) forever
абадулобод (adv.) forever
абар-абар (n.) reg. bark (of dog) ~ кардан to bark
абарқудрат (n.) powerful; кишварҳои ~ powerful countries
абарқудратӣ superpower
абармард (n.) supermen
абас (adj.) fruitless; useless; бар ~ рафтан to go for nought
абгор /see/ афгор
абд (n.) slave
абера (n.) great grandson; great granddaughter
абёт (n.) verse
абзор (n.) instrument
абир (n.) Ambergris; a perfume composed of Musk, sandalwood and rose water
абирафшон (adj.) fragrance
аблаҳ 1 (adj.) silly; stupid; 2 (n.) fool; idiot
аблаҳӣ (n.) stupidity; foolishness
аблаҳнамо (adj.) silly; foolish
аблаҳона 1 (adv.) foolishly; in a foolish manner; 2 (adj.) foolish; idiotic
абно (ar. pl. of n. ибн); sons; people
або I (abs. prep.) with
або II (adj.) food, dish
або III (pl. form of аб) fathers
абр (n.) cloud; ~и сиёҳ storm cloud; ~и баҳман a fog; ~и найсон; ~ кардан to become cloudy
абра I (n.) outer surface of fabric in garment
абра II (n.) a piece of cloth held under a fruit tree to catch fruit as it is shacked off
абра-астар (n.) dressing gown ҷомаи ~ dressing gown; ~ баровардан to turn inside out, to reveal the real state of affairs
абрапўстин (n.) a silk or cloth robe with fur parts; a fur-lined coat
абрбандӣ (n.) prepared thread
абргирифта /see/ абрнок
абрешим (n.) silk; silk thread ~и сунъӣ artificial silk; ~и табиӣ natural silk; ~и хом raw; ~ барин мулоим шудан to become smooth as silk; саноати коркарди ~ silk industry
абрешимбоф (n.) silk weaver
абрешимбофӣ (n.) silk weaving
абрешимдўзӣ (n.) silk embroidery work
абрешимин /see/ абрешимӣ
абрешимӣ (adj.) made of silk
абрешимкашӣ /see/ пила-кашӣ
абрешимкоркунӣ (n.) silk cultivation
абрешимкорӣ /see/ абрешим-дўзӣ
абрешиммонанд (adj.) silk-like; silky
абрешимресӣ (n.) silk spinning
абрешимчигӣ (n.) cultivation of silkworms
абрногузар (adj.) silk-like; silky
абрнок (adj.) cloudy; ҳавои ~ cloudy weather; ҳаво ~ шуд became cloudy
абрнокӣ (n.) cloudiness
абрпўш (adj.) cloudy
аброр 1 (ar. pl. of. n. барр); rel. pious people
абрпора (n.) a little cloud
абрпўш cloudy
абрў eyebrow; ~и кашида long eyebrow; ~и борик thin; ~и хамида curved; ~ чин кардан to frown at, upon
абрўборик (adj.) thin eyebrow
абрўчинак (adj.) arched eye-brow
абрўҳилол /see/ абрўкамон
абтар (adv.) few; (adj.) ~ гардонидан unfit for use; destroyed; ~ кардан to destroy; docked; shortened
абхоздухтар (n.) Abkhaz girl
абхоззан (n.) Abkhazian women
абхозӣ (adj.) Abkhaz; забони ~ Abkhaz language
абҳар (n.) bot. narcissus
абҷад (n.) arrangement of the Arabic alphabet, by the numerical value assigned to those letters
ав (.n) coll hunt; ~ кардан (намудан) to hunt; ~ барор кард, ~ барор гирифт hunt was successful; matter turned out successfully
ав-ав /see/ ак-ак
аваз /see/ иваз
авангард (n.) avant-garde
авангардӣ (adj.) avant-garde
аварӣ 1 (adj.) Avar; 2 (n.) Avar
авасто (n.) Avesto
авастоӣ (adj.) Avestian; забони ~ Avestian language
авбош (n.) vagrant; hooligan; dolt; riff-raff
авбошӣ (n.) vagrancy; hooliganism; ~ кардан to behave like a hooligan
аввал 1 (adj.) first; бори ~ the first time; дафъаи ~ for the first time; боби ~ the first chapter; 2 beginning; аз ~ from; дар ~ at first; in (in at ) the beginning of; аз ~ то охир from the beginning to the end; аз ~и сол from the beginning of the year; ~ андеша в-он гаҳ гуфтор first think then speak
аввала (adj.) original; former; preceding
аввалан (adv.) at first; first of all; former; in the beginning
аввалин (adj.) first; initial; main; most; important; prime ~ бор for the first time
аввало /see/ аввалин
август (n.) August
августӣ (adj.) August
авзоъ (ar. pl. of n. вазъ) 1 situation; ~и ҷаҳон situation of the world; ~и бемор state of patient; ~и кор case situation; 2 mood; ~яш беҷо to be in bad mood
авиатор (n.) aviator
авиатсионӣ (adj.) of aviation; flight
авиатсия (n.) aviation; flight
авқот I time (ar. pl. of. n. вақт)
авқот II food ~и касеро талх кардан to anger someone
авқотворӣ /see/ хўрокворӣ
авқотпазӣ /see/ хўрокпазӣ
авқотхўрӣ /see/ хўрокхўрӣ
авқоф (ar. pl. of. n вақф) bequests for pious purposes
авлиё (n.) holy person; soothsayer; coll. fool; ~ву анбиё holy man; prophets
авлиёгӣ (n.) being holy; soothsaying; prophesy
авло (adj.) 1 prefer, best; preferable; 2 (adv.) best; preferable; ~ донистан чизеро to prefer (something else); ~ шудан (гардидан) to prevail
авлод (n.) generation; ~и башар generation; аз ~ ба ~ from generation to generation
авлодӣ (n.) inherited, муносибатҳои ~ relations
авом (ar. pl. of n. ом(м)); the common people; забони ~ people language; мардуми ~ people
авомфаҳм (n.) obs. understandable to common people
авомфиреб (n.) demagogue
авомфиребӣ (n.) demagoguery
авомфиребона (adj.) demagogical
авотиф (ar.pl.of. n. отифат) mercy; benevolence
авранг (n.) obs. gloom; darkness; deceit
авранд 1 (n.) obs. lit. gloom; darkness; deceit; 2 might; grandeur; decoration; honor
аврат 1 (n.) lit. part of the body from the navel to the knees; пўшонидани ~ to cover; 2 obs. woman; ~они хона housewife; барги ~ fig-leaf
авроқ (ar. pl. of. n варақ)
аврупо (n.) Europe
аврупоӣ (adv.) European
авсоф (ar. pl. of. n ваcф) descriptions; praise
авсун reg. wife of husband’s brother
автобус (n.) bus
автомат (n.) automatic machine (usually accept money and dispenses tickets, beverage, etc.); 2 submachine gun
автоматӣ (adj.) automatic; ~ кунонидан to automatization
автомобил (n.) automobile; ~ боркаш truck; ~и сабукрав (passenger) car
автомобилӣ (adj.) of automobile
автомобилрон (n.) driver
автомобилсозӣ (n.) car production
авул (n.) nomads camp
авф /see/ афв
авҳом (ar. pl. of. n ваҳм)
авҷ (n.) 1 peak; high point; zenith; ~и камол peak of maturity; ~у барор advanced; дар ~и … in a process; ~ гирифтан, ~ ёфтан progress; ба ~и камол расидан to reach maturity; 2 astr. pogee; 3 (part.) sky, heaven; mus. higher tone
авҷгирӣ (n.) ascent; development; flourishing; rising
агар (conj.) although; if
агарна (conj.) if not
агарчанд (соnj.) although, though; ~е ки … or
агарчӣ (conj.) although; considering that
агент (n.) agent
агентӣ (n.) of agency; (n.) agency
агитатор (n.) political agitator; propagandist
агитатсионӣ (adj.) of political agitation or propaganda
агноститсизм (n.) agnosticism
аграрӣ (n.) agrarian
aғa3 (n.) wart
ағба (n.) mountain pass
ағлаб 1 (n.) larger part; majority; 2 (adj.) prevalent; dominant; 3 (adv.) for the most part; predominately
afhиё (ar. pl. of n. ғанӣ) lit. wealthy people
ағолуқ (n.) obs. host; hist. one of the highest ranks in the Bukhara Khanate; hist. man at the emir's court responsible for running the table
aғёр (ar. pl. of. n ғайр); strangers; enemies; opponents
адаб (n.) 1 good manner; бо ду дасти ~ very polite; ~ додан to punish; ~ омўхтан to bring up 2 literature, education; аҳли ~ literature poet
адабиёт (n.) literature; ~и бадеӣ belle’s literature; ~и бостонӣ epic literature; ~и халқӣ folklore
адабиётдўст (adj.) lover of literature, literature fan
адабиётдўстӣ (n.) admirer of literature
адабиётшинос (n.) literary scholar; writer
адабиётшиносӣ (n.) study of literature
адабӣ (adj.) literary; забони ~ standard language
адабистон (n.) lit. school
адабсароӣ /see/ адабистон
адабомўз (n.) teacher, pupil, student
адабомўзӣ (n.) training, education, learning
адабпеша (n.) polite, scholar, well educated
адабчўб (n.) hist. a stick for punishment in old school
адад (n.) number, numeral; quantity; ~и касрӣ fraction; ~и манфӣ negative number; ~и оддӣ simple number; ~и том whole number; cе ~ китоб three books
ададан (adv.) in number; in quantity
ададӣ (adj.) of numbers; in quantity
адам (n.) 1 eternal; ба ~ расидан; to rich; ба ~ рафтан to pass away; 2 absence; ~и ашё the absence of a thing
адас (n.) lentil
адаш (n.) reg. namesake
адвиёт (ar. pl. of. n. даво) medicines; medicaments, drugs
адвор (ar. pl. of. n. давр) lit. times; periods; epochs; revolution of the heavenly bodies
адиб (n.) man of letters; writer; educated person
адиба (n.) woman writer; educated woman
адир (n. ) reg. hill; hilly area
адл (n.) fairness; justice; ~у инсоф fairness; justice
адлия (n.) jurisprudence; justice Вазорати ~ Ministry of Justice
адлпарвар (adj.) fair; just
адлҷўй (adj.) fair; correct
адлҷўӣ (n.) searcher for justice
адён (ar. pl. of. n. дин) religion, faiths
адмирал (n.) admiral
адн (n.) paradise, (Garden of) Eden; Elysium
адо I fulfillment, payment ; ~и қарз payment of debt; қобилияти ~и қарз solvent;~ кардан to fulfill, to pay the debt, to expand; ~ шудан to finish, to fulfill
адо II grace, to flirt; нозу ~ grace and beauty
адоват (n.) animosity; hostility; hate; ~доштан ба касе to be hostile towards smb.; to harbor hate towards s.o.; адоват кардан (намудан) бо касе to quarrel with some one
адоваткорона 1 (adv.) hostily; 2 (adj.) hostile
адокунӣ (n.) completion; fulfillment; paying off (debt)
адолат 1 (n.) fairness; justice; 2 (adj.) fair; just
адолатўст (n.) supporter of justice; 2 (adj.) fair; just
адолатнок (adj.) fairness; justness
адолатпарвар /see/ адолатдўст
адолатпарварӣ (n.) to follow justice
адолатхоҳ /see/ адолатдўст
адолатхоҳӣ /see/ адолатпар-варӣ
адот (n.) means; tools; (obs.) particle (in grammar)
адофаҳм (adj.) clever, smart
адофаҳмӣ (n.) resourceful, smartness
адрас (n.) kind of cloth
адрасбоф (n.) weaver of “adras”
адрасбофӣ (n.) cloth weaving
адў (n.) enemy
адўсўз (adj.) destroyer of the enemy
адўшикан (adj.) winner, winner of the enemy
адўв /see/ адў
адҳам (adj.) dark-red; type of house; dark night
аё (inter.) hey
аёғ (n.) lit. goblet; chalice
аёдат (n.) visiting sick person; барои ~ рафтан to visit sick person
аёл (n.) wife; woman; family (wife and children)
аёлманд (adj.) having large family; familial
аёлмандӣ (n.) having a large family
аён (adj.) 1 clear; apparent; obvious; ~ будан to be clear; ~шудан (гардидан) to appear; to become clear; to become apparent; 2 (adv.) clearly; apparently; obviously
аёнӣ 1 (n.) obviousness; 2 (adj.) figurative; graphic; омўзиши ~ visual methods of teaching
аёр (n.) lit. hallmark (mark stamped on gold or silver)
аёс (n.) cold weather
аждар /see/ аждаҳо
аждаҳо (n.) dragon
аз (prep.) from; out of; through; across; along; by means of; belonging to; (for compounds having as the first element)
азал (n.) eternity; beginning; appearance; аз ~ from the very beginning; from birth
азалӣ (adj.) eternal; perpetual; unchanging
азамат 1 (n.) greatness; splendor; grandeur; fig. giant; 2 (adj.) great; magnificent
азбас /see/ азбаски
азбаски (conj.) since; as, because
азгаравбарорӣ (n.) farewell
азгунoҳгузарӣ (n.) forgiveness
аздаcтдиҳӣ (n.) loss; waste
аздигарсозӣ (n.) restructuring; reorganization; reconstruction
аздингардӣ (n.) renunciation of religious faith; apostasy
аздод (ar. pl. of. зид) opponents; contrasts
аздумболравӣ (n.) pursuit
азёдкунӣ (n.) memorization
азиз (adj.) 1 dear; beloved; honored; expensive; rare; ~у аллон pet (child); ~ доштан to value, like, love
азизон (pl. of. азиз) beloved ones; obs. the pious ones; the devoted
азим 1 (adj.) great; colossal; grandiose; 2 fig. ( n.) giant
азимат 1 (n.) lit. intention; firm resolution: 2 obs. charm; incantation; ~ кардан (нaмудан) to resolve, to do; to send on a journey; рў ба ~ ниҳодан to take a flight
азимҷусса (adj.) huge; марди ~ huge man, massive person
азият (n.) torment, suffering; languor; ~додан ба касе to cause someone suffering; ~ кашидан to agonize, to suffer
азиятдида (adj.) worn-out, exhausted; martyr, sufferer
азиятдиҳӣ (n.) torment, torture
азкор (ar. pl. of. n. зикр) mention
азкорафтода (adj.) invalid; disabled
азкорафтодагӣ (n.) invalidity
азкорбарорӣ (n.) disabling, dismissal
азкорбароӣ (n.) disablement; inability to work
азкормонӣ (n.) numbing; putting out of action; freezing up (machine)
азл (n.) dismissal; ~ кардан to dismiss
азм (n.) firm decision; intention; ~ кардан (намудан) ба чизе, ~и чизе кардан (намудан) to resolve to do something; ~у ирода will and resolution
азназаргузаронӣ (n.) observation; review
азо (n.) mourning; death lamentation; ~ доштан; ~ гирифтан; ба ~ нишастан to be in mourning
азоб 1 (n.) torment; 2 (adj.) suffering; torture; дар ~ будан to be in trouble; ~ додан to torment; to torture; ~ кашидан to in trouble; ба ~ мондан to torment; ~у уқубат кашидан to suffer
азобдида (adj.) tortured; martyr
азобдиҳӣ (n.) torment; torture
азобовар (adj.) painful, torment
азогирӣ 1 (n.) the mourning; mourning; 2 obs. funeral feast
азодор (n.) mourner
азодорӣ (n.) observance of mourning; ~ кардан (намудан) to observe ceremonies of mourning; to lament
азозил (n.) demon; temper
азоим (ar. pl. of n. азимат)
азоимхон (n.) conjuror; exorcist
азоимхонӣ (n.) incantation
азокушоӣ (n.) starting the mourning
азон (n.) call for prayer; coll. early morning
азонгўӣ (n.) pray inviter
азонхонӣ /see/ азонгўӣ
азонихудкунӣ (n.) mastering; learning
азохон (n.) lamenter; wailer
азохонӣ (n.) lamenting; wailing, prayer
азрақ (n.) lit. blue
азрақлибос /see/ азрақпўш
азрақпўш (adj.) wearing blue dress
азрақфом (adj.) lit. blue
азроҳбарорӣ (n.) seduction; instigation; leading into error
азтагдўзӣ (n.) hemming
азтагчаспонӣ (n.) pasting
азтахтфурорӣ (n.) dethronement
азхотирбарорӣ (n.) oblivion
азхудгузарӣ (n.) self-sacrifice
азхудрафта (adj.) haughty; одами ~ haughty person
азхудкунӣ (n.) mastering; learning; appropriation
азҳадгузарӣ (n.) to overstep the limits of politeness; exceeding something
айб 1 (n.) shortcoming; defect; fault; 2 shame; disgrace; пурсидан ~ нест it is not a sin to ask; ~ аст Shameful! No matter! Never mind!; ~ донистан to consider shameful; ~ ёфтан to find fault; ~ кардан (намудан) to accuse; to reproach; ~ мондан; to find fault
айбгузорӣ (n.) accusation; nagging; ~ кардан (намудан) to accuse: to nag
айбдор (adj.) quality; accused; defective; faulty; ~ кардан (намудан) to accuse; ~ шудан; to be accused
айбдорӣ (n.) quilt
айбдоркунанда accuser
айбдоркунӣ (n.) accusation
айбдоршаванда (n.) accused person
айбнок (adj.) defective; faulty.
айбнома (n.) indictment
айбпўш (adj.) to hide vice and blame
айбпўшӣ (n.) hiding defects; ~ кардан (намудан) to hide defects
айбҷў (adj.) over-particular; nitpicking
айбҷўӣ (n.) search of defect.
айвон I ( n.) veranda; balcony; terrace, fault finder
айвон II (n.) lit. 1 awning 2 palace; 3 zenith
айвондор (adj.) of with terrace
айвонча (n.) small veranda; summer house
айём ( ar. pl. of. n. явм) time; period; days; ~и бадр full moon; ~и бачагӣ childhood period
айёр 1 (n.) crafty person; obs. spy; kidnapper; 2 (adj.) crafty; experienced; skillfully; enchanting
айёрона (adv.) craftily; skillfully; with experience
айёрӣ (n.) craftiness; ~ кардан to act crafty
айёрнамо 1 (adj.) cunning; одами ~ cunning person; 2 (n.) idling; loafing
айлоқ (n.) nomad camp; mountain pasture
айн (n.) lit. 1 eye; essence; key; 2 letter of the Arab-Tajik alphabet; 3 the same; the very (precedes noun with ezafet); ~ ҳaмин чиз the same thing; дар ~и вақт right on time; дар ~и замон at the same time
айнак I (n.) eye-glasses; ~ мондан (ниҳодан) to put out one’s glasses
айнак II (n.) kneecap ~и зону kneecap
айнакдор (adj.) having eye glasses; мори ~ cobra
айнакнок /see/ айнакдор
айнаксоз (n.) optician
айнаксозӣ (adj.) making eye glasses
айнакӣ (adj.) having eye glasses
айнан (adv.) exactly; literally
(adv.) gramm. нутқи ~ нақлшуда direct speech
айнулкамол (n.) lit. perfection
айнӣ 1 (adj.) of own family; додари ~ 'one's own brother; 2 lit. visual
айрон (n.) drink made of sour milk: buttermilk
айш (n.) enjoyment; ~у ишрат pleasure; fun; ~у нўш, ~у тараб entertainment; revelry; ~ кардан to have fun; to enjoy; ~и касеро талх кардан to ruin someone's good mood
айшдўст (n.) fun-lover
айшдўстӣ (n.) fond of good time
айшпараст /see/ айшдўст
айшпарастӣ /see/ айшдўстӣ
айғир (n.) pedigree stallion
ака (n.) elder brother; term of respect, to person older than oneself
академик (n.) academician
академикӣ (adj.) academically; нашри ~ publication; театри ~ academically theater
академӣ /see/ академикӣ
академия (n.) Academy; ~и фанҳо Academy of Sciences
ак-ак (n.) bark (of the dog); ~ кардан to bark
ака-ука (n.) brothers
акбар (adj.) lit. great; ҳаҷи ~ great haj; astr. Дубби ~ the Great Bear, Big Dipper, Ursa Major
акка (n.) magpie; rook (bird)
аккас bark(ing) ~ кардан, ~ задан to bark, barking
аккидан |АК(К)| (v.) to bark
аккол I (n.) reg. stick for playing in tip-cat
аккол II (adj.) lit. glutton, great-eater
акколбозӣ (n.) reg. tip-cat play
акколдаста (n.) reg. tip-cat stick
аккос I (n.) photographer
аккоc II /see/ аккас
аккосӣ (n.) photography
акмал (adj.) lit. the most perfect (full), complete
акнун (adv.) now, at present; то ~ till now
ако /see/ ака
акобир (ar. pl. of. adj. кабир) great people; nobility; adults who take classes to learn reading
акробат (n.) acrobat
акробатика (n.) acrobatics
акс (n.) image; reflection; representation; contrast: ~ гирифтан to photograph; ~и садо echo; ~ андохтан to be reflected in something; ~ ёфтан to reflect; ~ додан to portray; ~ кардан (намудан) to represent
акса /see/ атса
аксандоз (adj.) reflecting; ~ будан (шудан) to be reflector
аксандозӣ (n.) reflection
аксар 1 (n.) greater part; majority; ~и вақт often; ~и ҳол in most cases; 2 (adv.) for the most part
аксаран (adv.) more, the most part; in most cases
аксариюн (n.) Bolshevilks
аксарият 1 (n.) majority; 2 (adv.) for the most part; on the whole
аксиз (n.) excise
аксиома (n.) axiom
акскунӣ (n.) reflection; portrayal; representation
аксулинқилоб (n.) counter-revolution
аксулинқилобӣ (adj.) counter-revolutionary
аксулҳаракат (n.) reaction in political sense
акt (n.) formal document; ~и қабул adopted document; ~ҳои вазъи шаҳрвандӣ formal documents of civil condition; ~ мондан to compose formal document
актив (n.) most active member; activist
актуалӣ (adj.) topical; present-day
ақал (adj.) small; minimal; insignificant
аққалан (adv.) at least
ақаллиюн (n.) hist. Mensheviks
ақаллият (n.) Mensheviks; minority
ақалло /see/ ақаллан
ақвом (ar. р1. of n. қавм) tribes
aқbot (ar. pl. of n. қут) victuals, time
ақд (n.) 1 agreement, under-standing, consent; ~ бастан, ~ кардан (намудан) to make a contract; 2 registration ~и никоҳ marriage registration; marriage contract; ба ~и никоҳ даромадан to become legally married
ақдас (adj.) lit. holiest (clerical title): holy (said of books)
ақиб 1 (n.) backside; back part: 2 (adj.) back: rear; 3 (adv.) ago: 4 (prep.) behind: ~ гаштан to go back; to retreat; ~ кашидан to pull back; to turn back; худро ~ кашидан to distance oneself; to retreat; ~ мондан to stay behind; to lag behind; ~ монондан, ~ партофтан to postpone; ~ нишастан to sit in back; to retreat: ~ рафтан to go back; to return; to turn back; ба ~ нигоҳ кардан (намудан) to look back; аз ~и худ бурдан to lead; ~ афтодан to be delayed; to be postponed; аз ~и; ба ~и; дар ~и behind
ақибгардӣ (n.) retreat
ақибгирӣ (n.) reg. defense; support: ~ кардан to defend; to support
ақибгоҳ (n.) rear, back
ақибкашӣ (n.) backwards movement; looking back; turning back
ақибмонда (adj.) backward
ақибмондагӣ (n.) backward-ness; lagging behind
ақибмонӣ (n.) lagging behind: backwardness; lag; ~и рушд developmental lag(ging); ~ кардан to lag behind
ақибнишинӣ (n.) retreat; ~ кардан (намудан) to retreat
алав (n.) fire; flame; ~ гирифтан setting fire; ~ гирондан; to set on fire; ~ додан to set fire; ~ мондан to stoke a fire
алағда (adj.) mixed up; con-fused; uneven (colors)
алағдарaнг (adj.) speckled; motley
алайкум ВАССАЛОМ Hello! (a response to the Moslem greeting салом алайкум )
алалхусус (adv.) especially
алам I (n.) grief; torment; pain; sadness; ~ гирифтан аз касе to vent one’s anger on someone pain met towards; ~ дидан to have grief
алам II (n.) obs. flag
аламангез (adj.) grieved
аламангезона (adv.) gloomy, grief
аламдор I (adj.) harboring a grudge; offended
аламдор II (n.) lit. flag bearer
аламзада (adj.) greatly saddened; ~ шудан have (has) grief
аламкаш /see/ аламдор
аламнок (adj.) sad; sorrowful
аламон I (n.) hist. attack with the goal of securing booty and captives; obs., reg. angry crowd; ~ кардан to deal with an offender; ба ~ бархостан to rise up in rebellion
аламон II (n.) hist. lowest rank according to seniority in the Bukhara khanate
аланга (n.) flame; ~ гирифтан to burst into flames; ~ задан to blaze
алангагирӣ (n.) flammability; flash
алангадор /see/ аланганок
аланганок (adj.) flaming; blazing
алас (n.) obs. alas (ceremony conducted by sorcerer while treating a sick person)
алас-алас coll. to carry out the alas ceremony; ~ кардан (намудан) to do (make) alas АЛАСТ (adv.) rel. from the first day; рўзи ~ from the first day
алаф (n.) grass; ~и бегона weed; ~и хушк hay; fodder grass; ~и лаблабу tops (of root vegetables); киштгардони ~ grassland crop rotation; ~ даравидан to cut hay
алафғундорӣ (n.) hay making
алафдаравӣ (n.) hay making; мавсими ~ hay making season
алафзор (n.) meadow; заминҳои ~ meadow pasture
алафӣ (adj.) of grass; of fodder
алафкорӣ (n.) fodder-grassy meadows
алафмолкунӣ (n.) hist. assessing the dimension of fodder-growing land to set a tax rate
алафхўр (adj.) herbivorous; herbivore
алафхўронӣ (n.) feeding grass
албандухтар (n.) Albanian girl
албанизан (n.) Albanian women
албанӣ 1 (adj.) Albanian; забони ~ Albanian language; 2 (n.) Albanian
албастӣ (n.) frightening ghost; witch;
албатта (adv.) of course; ~ мебурдагӣ definitely; safe sure.
алвақт (adv.) lit. at the present time; то ~ now; until now; up to now
алвидоъ 1 Good-bye!; 2 (n.) farewell; leave-taking; ~ кардан to bid someone farewell
алвон (n.) 1 (ar. pl. of. лавн) colors; bright red cloth; 2 (adj.) different; diverse; colored; colorful; red; ~ тофтан to appear red
алвонҷ (n.) rope swing; cradle (suspended by two ropes); ~ додан to swing (trans); ~ хўрдан to swing (intrans.)
алвонҷбозӣ (n.) playing on swing
алвонҷдиҳӣ (n.) swinging
алвонхўранда (adj.) vacillating; unsteady, of swing
алгебра (n.) algebra
алгебравӣ (adj.) algebraic; of algebra
алгебрӣ /see/ алгебравӣ
алғараз (n.) in short, to sum up, on the while
алда (adj.) reg. to deceive; ~ кардан to deceive
алиф (n.) first letter of Arabic alphabet
алифбо (n.) 1 alphabet; in alphabet order; 2 ABC book
алифбоӣ (adj.) alphabetical
алиш coll. /see/ иваз
алишкунӣ coll. /see/ ивазкунӣ
алқисса /see/ алғараз
алқоб (ar. pl. of. n. лақаб) nickname
алла (n.) lullaby; sleep (child.); ~ кардан (намудан) to sleep; to lull; ~ гуфтан to sing a lullaby
аллагўӣ (n.) lulling to sleep; singing lullabies
аллакай (adv.) already; a long time ago
аллонидан |АЛЛОН| (v.) to seduce; to deceive
алмос (n.) diamond; ~ тарошидан to cut a diamond; ~и сохта diamond’s (s) fake
алмосӣ (adj.) of diamond
ало (adj.) spotted; motley; чашм ~ кардан to cast furious glance'; ~ нигоҳ кардан to look sternly
ало oh! (expressing joy)
ало-було (adj.) spotted; ~ кардан to speckle; ~ намудан to ripple
алов /see/ олав
аловдон /see/ олавдон
аловмон /see/ олавмон
аловхона /see/ олавхона
алогӣ /see/ алоӣ
алодарун (adj.) coll. evil-intended; unfriendly; secretive
алоӣ (n.) motley; 2 furor (in glance)
алоқа (n.) connection; bond, communication relationship; ~и хешӣ family relations; ~и телeфонӣ telephone communications; telephony; telecommunications; хати ~ доштан to have connection with; to touch on, to affect; ~ бастан, ~ кардан to establish a tie; ~ барпо кардан to establish a relationship; ~и худро аз касе буридан to break off relationship from someone
алоқадор (adj.) having connection; having relationship; involved in; ~ кардан (намудан) to unite; to connect; ~ гардидан бо касе tо be drawn to someone
алоқадорӣ (n.) connections; the presence relationships; belonging; participation
алоқаманд /see/ алоқадор
алоқамандӣ /see/ алоқадорӣ
алоқанок /see/ алоқаманд
алоқачӣ (n.) signal man
аломат (n.) 1 sign; signal; note; indicator; emblem; med. symptom; ~и баён colon (punctuation); ~и савол question mark; ~и хитоб exclamation mark; ~и мусовӣ equals sign; ~и ҷамъ math. plus; ~и сакта (ъ) hard sign; ~и муҳаббат token of love; ~ гузоштан to mark; to observe
аломатгузоранда (adj.) one who put marks
аломатгузорӣ (n.) marking off
алорағм (adv.) under protest of smb.; ~и касе, чизе in spite/defiance (of), contrary (to)
алотумшуқ (adj.) coll. speckled snout
алоҳида 1 (adj.) separate; 2 (adv.) separately; one by one
алоча (n.) alacha (kind of hand-made cloth.)
алочашм (adv.) bulging eyes
алошақшақа (n.) magpie
алтоф (ar. pl. of. n. лутф) mercy; benevolence
алфоз (ar. pl. of. n. лафз) words; ~и китобӣ literary words; ~и қабеҳ swearing, abusive language
алъамон (interj.) obs. quiet; be away from sins
алъон (adv.) now
алюминӣ (adj.) aluminum; made of aluminum
алғараз (adv.) in short; in a word
алҳамдулило thank God!
алҳақ (adv.) truth; reality; actually
алҳол (adv.) now; until now
алҳон (ar. pl. of. n. лаҳн) voices; sound; tones; melodies
алҷабр obs. /see/ алгебра
амад (n.) raft; support
амадрон (n.) rafts man
амадчӣ /see/ амадрон
амак (n.) uncle; an address of respect used by younger people towards an elder
амакбача (n.) cousin (of father's side)
амакбобо (n.) grandfather, father’s brother
амал (n.) work; act; deed; action; practice; rank; grand; in practice; ~ кардан to work; to act, to affect, to grow; ба ~ даровардан to develop; дар ~ татбиқ кардан to put into action; to accomplish; to bring about; to arise; дар ~ ҷорӣ кардан (намудан) to realize; to take place: to apply in practice; to accomplish in practice; чор ~и математикӣ four operations of mathematics
амалан (adv.) practically; in practice; de facto
амалдор (n.) obs. official
амалиёт (ar. pl. of. n. амалия) action; ~и ҳарбӣ; military operations; med. ~и ҷарроҳӣ surgical operation
амалӣ (adj.) practical'; effective; utilitarian; applied; factual; realistic; фанҳои ~ applied sciences; practical work; чораҳои ~ effective measures; фаъолияти ~ business activities
амалфурўш (n.) man who abuses his high position; hist. a activity; practice; corrupt official in the Bukhara Khanate
амбар /see/ анбар
амбарафшон /see/ анбарафшон
амбарбор /see/ анбарбор
амбарбў /see/ анбарбў
амбарин /see/ анбарин
амбаромез /see/ анбаромез
амбаросо /see/ анбаросо
амбарфишон /see/ анбарфишон
амбулатория (n.) ambulance station
амбулаторӣ (adj.) ambulance; табобати ~ ambulance treatment
амвол (ar. pl. of. n. мол) lit. wares; belonging; estate
амвоҷ (ar. pl. of. n. мавҷ) waves
амд (n.) lit. intention; goal
амдан (adv.) lit. intentionally; on purpose
америкоӣ (adj.) American
амёба (n.) amoeba
амиқ (adj.) deep; sink; ~ будан to deepen
амиқӣ (n.) depth (s)
амин (n.) hist. devoted, reliable, trusty devoted, trustworthy (man) ~и девон hist. chamberlain; ~и лашкар paymaster; шахси ~ trusty person (person empowered to act for smb.); ~ будан to be sure of trustworthy
амир (n.) amir, emir, ruler; ~и лашкар captain
амирзода (n.) son of emir
амирконӣ (adj.) coll. made of patent leather
амирулбаҳр (n.) obs. admiral
амирӣ (adj.) ruling, Amir
амлок (n.) hist. tax unit in Bukhara Khanate; real estate; immovable possession; household possessions
амлокдор (n.) hist. tax assessor in Bukhara Khanate; large land owner
амлокдорхона (n.) hist. office of the tax assessor
амма (n.) aunt (from mother side)
аммо (conj.) but; however; although
аммома (n.) turban
аммоний (n.) ammonia
аммора (n.) lit. imperious; domineering; extreme passion; нафси ~ extreme abuse
амн (adj.) quite; serenity; security; ~у амон serenity; security
амният (n.) safety; security; pacification
амон (adj.) security; calm; tranquility; ~ додан to spare; ~ ёфтан to gain peace; ~ талабидан to ask tranquility; to ask to be spared; ~ хостан to ask security, peace; to request protection
амонат 1 (n.) a thing given in trust; deposit; 2 (adj.) temporary; unstable; ~ гирифтан to borrow; ~ гузоштан to deposit; ~ додан (супоридан) to lend; ~ истодан to stand unsteadily
амонатгузор (n.) depositor
амонатгузорӣ (adj.) deposit; бонки ~ savings bank
амонатнигоҳдор 1 (n.) custodian of a savings account; 2 (adj.) coll. stingy
амонатнигоҳдорӣ (n.) custodianship over a savings account; savings
амонатӣ (adj.) temporary; unstable; deposited; borrowed temporarily; loaned temporarily
амонатгоҳ (n.) safe place
амонпулӣ (n.) obs. tribute
амонӣ (n.) calm; security; пули ~ (obs.) tribute
аморат (n.) hist. emirate; emir's rule
аморатпаноҳ (n.) hist. one of the titles of the emir or his head vizier
аморӣ (n.) lit. covered seat atop an elephant or camel; palanquin
амоч (n.) wooden plough
ампер (n.) ampere
амр (n.) order; command; directive; matter; thing; ~и хаттӣ written order; мувофиқи ~ according to orders; ~ додан ба касе to order; ~ кардан (намудан) ба касе; ~ фармудан ба касе to order someone; ~и хайр order; a good deed; феьли ~ imperative form of verb
амрад (n.) obs. beardless man; handsome youth
амркунанда (adj.) authoritative
амроз (ar. pl. of. n. мараз) diseases
амрўд (n.) lit. pear
амсок (n.) lit. stinginess
амсол (ar. pl. of. мисл) resembling; the likes; precedent;
амуд (adv.) perpendicular; vertical; plumb; lit. mace
амудӣ (adj.) perpendicular; vertical: plumb; хати ~ фуровардан to drop a perpendicular; хати ~ баровардан to raise perpendicular like
ана (inter.) here it is! There it is!
анализ (n.) analysis
ананас (n.) pineapple
анархизм (n.) anarchism
анархист (n.) anarchistic
анархистӣ (adj.) anarchistic
анархия (n.) anarchy
анархо-синдикализм (n.) anarcho-syndicalism
анархо-синдикалист (n.) anarcho-syndicalist
анатом (n.) anatomist
анатомия (n.) anatomy
анатомӣ (adj.) anatomical
анба (n.) mango
анбар (n.) ambergris; perfume
анбарафшон (adj.) fragrant; aromatic
анбарбор /see/ анбарафшон
анбарбў (adj.) fragrant; aromatic
анбарин (adj.) smelling of ambergris
анбаромез (adj.) aromatic; fragrant
анбаросо (adj.) aromatic; fragrant
анбарфишон /see/ анбарафшон
анбиё (ar. pl. of. n. набӣ) prophets
анбоз (n.) companion; partner
анбон (n.) leather traveling bag
анбор (n.) barn; warehouse; ~ кардан to stock
анборбон (n.) warehouse keeper, barn keeper
анбордор (n.) obs. large dealer in grain; man having large supply of grain
анборкунӣ (n.) putting in stocks
анборхона (n.) barn; warehouse
анборчӣ (n.) warehouse keeper
анбоштан |АНБОЗ| (v.) to fill; to accumulate
анбўр (n.) tongs; forceps
анбўҳ 1 (adj.) numerous; abundant; thick; dense; ҷангали ~ dense forest; 2 (n.) multitude; crowd; ~и мардум crowd of people
анбўҳӣ (n.) accumulation; gathering
анвор (ar. pl. of. n. нур) light
анвоъ (ar. pl. of. n. навъ) 1 kinds; sorts; 2 (adj.) various; different
анг (n.) coll. intelligence; sense; ~аш рафт he has lost his mind; ~ мондан dumbfounded by something; ~у манг dumbfounded
ангабин /see/ ангубин
ангал (n.) depressing man, ~ кардан to busy; ~ шудан (гардидан) ба чизе to be busy with someone or something; to be attracted by someone, something
ангаф (n.) crack
ангеза (n.) 1 stimulus 2 stimulant; ~ҳои фаъолияти асаб stimulant of nervous system
ангехтан |АНГЕЗ| (v.) 1 to instigate; fig. to awaken
ангишт (n.) coal; ~и кўрагӣ; tree coal; ~и ҳезум charcoal; ~ ҳосил кардан (намудан) to mine coal; ~ шудан (гардидан) to turn into coal; to become charred
ангиштгар (n.) coal miner
ангиштин /see/ ангиштӣ
ангиштӣ 1 (n.) coal warehouse worker; 2 (adj.) pertaining to coal
ангишткан (n.) coal miner
ангиштканӣ (n.) coal mining
ангиштковӣ /see/ ангиштканӣ
ангиштсанг(n.) coal
ангиштхона (n.) coal room
ангиштҳосилкунӣ /see/ ангиштканӣ
англис (n.) English man
англисдухтар (n.) English girl
англисзан (n.) English woman
англисӣ (n.) English; забони ~ English language
ангор (n.) stubble-field; pasture for cattle
ангора (n.) 1 guess, hypothesis; 2 story, legend; 3 registration book.4. sketch
ангоридан /see/ ангоштан
ангоштан |АНГОР| (v.) lit. to consider
ангубин (n.) honey
ангубинлаб (adj.) lit. sweet lips
анг-унг (n.) babble; ~ гуфтан prattle
ангур (n.) grapes; ~и бедонаи сиёҳ black seedless grapes; ~и кишмиш kishmish (sort of grapes); ~и сагак dog grapes; ~и тоифӣ toifi grapes; ~и ҳусайнӣ Husaini grapes; ~и навъи занона ladies finger; ~и чилликӣ chilliki grapes; ~и ҷавз jauz grapes; афшурдаи ~ grape juice; хўшаи ~ bunch, cluster of grape; ~а хўру боғашро напурс use but do not ask from where
ангурало (n.) reg. time when grapes ripen
ангурзор (n.) vineyard
ангуристон /see/ ангурзор
ангурӣ (adj.) grapes; мураббои ~ grapes jam; шарбати ~ grapes juice
ангурканӣ (n.) grape- picking; мавсими ~ grape- picking season
ангурпазӣ (n.) ripening of grapes
ангушт (n.) finger; ~и беном fourth finger; ~и миёна middle finger; ~и хурд little finger; ~и ишорат index finger; ~ ба дандон гирифтан, ~ ба дандон газидан to bite one's finger; to be surprised; ~ бар лаб ниҳодан to put one's finger to one's lips; ~ бар чашм ниҳодан to signal someone to speak; ~ бар ҷабин ниҳодан to put one's finger up to one's eyes; fig. to express agreement; to put one's finger to one's forehead; to contemplate smth.; to trap around one's finger; to remember something; панҷ ~ашро якбора ба даҳон меандозад he tries to do everything at once, but can do nothing (literally he sticks all five fingers in his mouth at one time") ; ~и зиёд a sixth finger
ангуштак (n.) little finger
ангуштар /see/ ангуштарин
ангуштарин (n.) ring; seal ring
ангуштвона coll. /see/ ангуштпона
ангуштмонанд (adj.) finger- shaped; digitate leaves
ангуштнамо (adj.) well- known; famous; ~и мардум to attract people's attention to oneself
ангуштпона (n.) thimble
ангуштшакл /see/ ангуштмонанд
анд (num.) unknown number, meaning number, meaning from 3 to 9; бисту ~ more than twenty
андак 1 (adv.) little; ~и дигар somewhat; ~ расидан to touch; to touch on; to concern; 2 (adj.) little; small; insignificant
андак-андак (adv.) little by little
андалеб lit. nightingale
андар (prep.) lit. in
андарз (n.) lit. counsel
андармон (adj.) occupied; stuck; entangled; ~ кардан (намудан) to occupy; to distract; to attach loosely; to detain; to be occupied; to be distracted; ~ шудан (гардидан) to be entertained; to get stuck; to get caught
андармонӣ (n.) being occupied; being busy
андарун (prep.) inside; in the middle of
андарунӣ /see/ дарунӣ
андаряк (adv.) on the average; wholesale
андеша (n.) to think; ~ доштан; ~кардан (намудан) to reflect; to doubt; ба ~ афтодан to have misgivings; ба ~ фурў рафтан to fear; to reflect; дар ~ мондан to contemplate; дар ~ андохтан to make think: дар ~ монондан to put doubts into someone's mind
андешакор (adj.) reasonable; prudent; far sighted; provident
андешаманд (adj.) 1 contemplative; cautious; perplexed
андешамандӣ (n.) pensiveness; concern
андешамандона (adv.) contemplatively; cautiously perplexed.
андешидан |АНДЕШ| (v.) to reflect; to contemplate; to think up; to be doubtful; to have misgivings
андова (n.) trowel for plaster; plaster; ~ кардан (намудан) to plaster; рўи чизеро ~ кардан to conceal something
андовакунӣ (n.) plasterwork
андовачӣ (n.) plasterer
андовидан |АНДОВ| (v.) to plaster
андоз I 1 (pres. stem of v. андохтан); 2 андоз (as the second element-of a compound word has the meaning throwing)
андоз II (n.) tax; ~и даромад income tax; ~и сарона head tax; ~ андохтан to tax; ~ гирифтан to exact a tax; ~ ситондан; ~ додан (пардохтан) to pay a tax
андоза (n.) measure; measurement; degree; pattern (for sewing); criterion; linear measurement; ~и дарозӣ; аз ~ берун beyond, all measure; ба ~е ки to the extend; як ~ бештар аз one size more; то як ~ to the degree, that... a little better than; ~и чизеро гирифтан to certain а degree; to measure something; ба ~ даровардан to bring up to standarts; to measure; ~ кардан (намудан); бо ҳам ~ кардан to compare; to collate; ~ карда дидан to try on; to weigh
андозгирӣ (n.) exacting of taxes
андоздиҳанда (n.) taxpayer
андом (n.) body; figure; external appearance; tracing
андохтан |АНДОЗ| (v.) 1 to put; to fill; to pour; to scatter; to sprinkle, to spread over to assess (a tax); to build; 2 (functions as an auxiliary very many compound verbs, e.g. to listen; to shoot; to bear fruit; to put to use; to make difficulty for; гўш ~ to listen; тир ~ to shoot; мева ~ to bear fruit; ба кор ~ to put to use; ба машаққат ~ to make difficulty
андуд 1 (past, stem of v. андудан); 2 –андуд as second element of a compound work has the meaning “covering by a layer of," e.g. зар~ (adj.) gold plated
андуда 1 (adj.) covered with smth. 2 (n.) covering
андудан | АНДУД | (v.) lit. to cover with a layer of something; to plate; to anoint
андўхт (n.) econ. accumulation; ~и сармоя accumulation of capital
андўхтан |АНДЎЗ| (v.) to obtain; to collect
андўҳ (n.) sadness; grief; дар ~ афтодан to become sad
андўҳгин (adj.) saddened; ~ кардан (намудан) to grieve, to sadden; ~ шудан (гардидан) to become saddened
андўҳгинӣ (n.) sadness
андўҳгинона 1 (adv.) sadly; 2 (adj.) sad
андўҳгусор (adj.) 1 sympathizer; sympathizer with; 2 consulate; ёри ~ friend, lover
андўҳнок /see/ андўҳгин
андўҳовар (adj.) which causes sadness; which causes annoying
анзарут (n.) glue made from animal flesh
анзур (n.) bot. onion
анзурат (n.) a kind of medical plant; 2 (adj.) lit. rare; valuable
аниқ 1 (adj.) exact; precise; distinct; 2 (adv.) exactly; precisely; distinctly; ~ кардан to clarify, to define; ~тар кардан to render concrete
аниқӣ (n.) exactness; precision
анилин (n.) aniline; aniline dyes
анин (n.) groan; groaning
анис (n.) friend
аниф lit. 1 (adj.) cruel; 2 (n.) oppressor
анкабут (n.) spider
анқариб (adv.) soon
анқо lit. 1 (n.) a mythological bird living on the mountain Kaf; 2 (adj.) rare; fantastic; exiting only in the imagination
ано (n.) exhausting work
анор (n.) pomegranate
аноргул (n.) pomegranate flower
анорзор (n.) pomegranate grove
анористон /see/ анорзор
аносир lit.(ar. pl. of. n. унсур) elements; ~и химиявӣ chemical elements; ~и арба the four elements (earth, wind, etc.)
аносирпараст (adj.) hist. a person who worship one of the four elements (earth, wind, etc.)
аноӣ (adj.) coll. nave person
ансамбл (n.) ensemble; company; ~и ҳофизон ва раққосон song and dance company
антагонизм (n.) antagonism
антагонист (n.) antagonist
антагонистӣ (adj.) antagonistic
антенна (n.) antenna
антифашист (n.) anti-Fascist
антифашистӣ (adj.) anti-fascistic
антиқ (adj.) coll. rare; genuine; unique
антиқа (adj.)antique; antiquity
антиқафурўш (adj.) antique dealer
антиқачӣ (n.) antique dealer; antique collector
антиқӣ (adj.) ancient; antique
антология (n.) anthology
антрополог (n.) anthropologist
антропология (n.) anthropology
анфос (ar. pl. of n. нафс) breathing; respiration
анча (adj.) coll. quite a lot; quite a few; very
аншлаг (n.) sold out notice
анъана (n.) tradition
анъанавӣ (adj.) traditional
анўша (adj.) lit. fortunate; happy; prosperous
анҳор (ar. pl. of. n. наҳр) rivers
анҷир (n.) fig дарахти ~ fig tree
анҷирзор (n.) fig grove
анҷом (n.) 1 end; conclusion; termination; ~ додан to finish; to conclude; to be concluded; to be finished; to bring to а conclusion; 2 utensils; household articles; асбобу ~; ~у ашё equipment; inventory; ~и рўзгор kitchen utensils
анҷомидан |АНҶОМ| (v.) to come to an end; to be finished
анҷомонидан |АНҶОМОН|| (trans, v. анҷомидан) to finish; to end
анҷум (ar. pl. of. n. наҷм) stars
анҷуман (n.) convention; congregation; congress
анҷуманоро (adj.) eloquent
анҷумшинос (n.) lit. astrologer
аорист (n.) aorist
апа (n.) one's older sister; polite form of address to an older woman
апрел (n.) April
апрелӣ (adj.) pertaining to April; occurring in April
ар I. lit. /see/ агар
ар II roar; ~у ур roar; shout; wail
араб 1 (n.) Arab; 2 (adj.) Arabic; Arabian
арабшинос (n.) scholar of Arabic
арабӣ (adj.) Arab; Arabic; хати ~ Arabic script; забони ~ Arabic language; ба ~ in Arabic
аралаш 1 (adj.) coll. mixture; confusion; ~ кардан (намудан) mix up; 2 (adj.) mixed; confused; mixed up; to mix; ~ шудан (гардидан) бо чизе to meddle in something; to be mixed; to become implicated in something
аранг-аранг (adv.) barely
арасот; 1 (ar. pl. of. n. арса); 2 fuss; bustle; turmoil; a large-gathering of people; 3 rel. Day of Judgment
арафа (n.) eve; дар ~и on the eve of
араш (n.) cubit; obs. elbow; forearm
арақ I (n.) sweat; perspiration; ~и пешонӣ sweat on the brow; ~ кардан to perspire; ~и ҷабин рехтан to sweat; to perspire; to work by the sweat of one's brow; ғарқи ~ шудан (гардидан) to sweat heavily
арақ II (n.) vodka; brandy; rosewater
арақкаш (n.) distiller
арақкашӣ (n.) distilling
арақнўш /see/ арақхўр
арақнўшӣ /see/ арақхўрӣ
арақовар (adj.) sudurific
арақолуд (adj.) sweating heavily
арақрез (adj.) sweating heavily
арақхўр (n.) vodka drinker; drunk; alcoholic
арақхўрӣ (n.) vodka drinking; drunkenness; ~ кардан to drink vodka; to get drunk
арақчин (n.) a kind of skullcap
арақшор (adj.) sweating heavily
арақӣ I 1 (adj.) sweaty; sweating: 2 (n.) typhus
арақӣ II (adj.) pertaining to vodka
арбада (n.) scandal; scene; to make a scene; to cause a scandal.
арбадакор (n.) one who causes a scandal
арбадаҷў (adj.) 1 scandalous; 2 /see/ арбадакор
арбоб (ar. pl. of. n. раб(б)) lit. 1 prominent person; ~и давлат statesman; ~и сиёсат a political functionary; ~и дониш sage; ~и маърифат sovereigns; scholars; 2 hist. headman; elder; ~и деҳа elder of the village; ~и гузар elder of the street
арбобона (n.) hist. tax in kind
арвоҳ (ar. pl. of. n. рўҳ ) souls; ghosts; spirits
арғамчин (n.) rope; lasso
apfah /see/ арғунун
арғанда (adj.) lit. mean; fierce; covetous
арғувон (n.) Judas tree (Cerci’s siliquastrum); 2 (adj.) purple
арғувонӣ (adj.) purple
арғун (n.) fast-horse, vaulting-horse
арғунда /see/ арғанда
арғунун (n.) organ (instrument)
арғунчак (n.) swing
apfушт (n.) coll. dance; ~ рафтан to dance
арғуштак /see/ арғушт
арз I (presents stem of v. арзидан)
арз II (n.) application; petition statement; ~ кардан to apply; to petition; to complain; to appeal; to make a statement; ~ доштан to have something to say; ~у дод petition; complaint
арз III (n.) earth; кураи ~ the globe
арза (n.) presentation; ~ доштан have a presentation
арзан (n.) millet; prov. аз чумчуқ тарсӣ, ~ макор if you're afraid of sparrows, don't scatter' millet
арзанда (adj.) worthy; valuable
арзанӣ (adj.) pertaining to millet; made of millet
арзанпоя (n.) millet-stalk; stubble –field, harvest
арзандагӣ (n.) value; worth; worthiness
арзанкорӣ (n.) sowing of millet
арзидан (v.) to cost; to be worthy; to deserve; coll. намеарзад don't mention it
арзёбӣ (n.) mark, value; ~ кардан to mark, value
арзиз (n.) tin, stannum
арзиш (n.) cost; worth; worthiness; ~ доштан to cost
арзнома (n.) written report
арзон (adj.) inexpensive; cheap; ~ харидан; to buy at a cheap price; ~ кардан (намудан) tо lower the price; ~ шудан (гардидан) to become less expensive
арзонбаҳо (adj.) inexpensive; cheap
арзонкунӣ (n.) making less expensive
арзонӣ (n.) cheapness
арзоқ (ar. pi. of n. ризқ) provisions
ариза (n.) application; petition; ~и шикоятӣ complaint; appeal; ~ додан to submit a petition
аризабар (n.) hist. the person responsible for delivering written petitions from one province to another
аризабардор (n.) hist. court petition taker
аризабарӣ (n.) hist. audience, granted by the Khans to their officials
аризабоз (n.) official; whom duty it was to report on the status-of petitions; petitioner
аризадиҳанда (n.) petitioner
аризанавис (n.) one who writes down petitions
аризанависӣ (n.) petition taking
аризачўб (n.) hist. long wooden case in which petitions were sent to the emir
арин (n.) lit. forest; woods; thicket
арифметика (n.) arithmetic
арифметикӣ (adj.) arithmetic(al)
арк (n.) citadel; stronghold
аркон (ar. pl. of. n. рукн) 1 columns, columnar; 2 rulers; regents
арманӣ 1 (n.) Armenian; 2 (adj.) Armenian; забони ~ Armenian language
apmуfoh (n.) gift; ~ кардан (намудан) to give a gift; to present
apmуfohӣ /see/ армуғон АРОБА (n.) cart
аробагард (adj.) for cart traffic
аробагузар /see/ аробагард
аробакаш (n.) cart driver
аробасавор (n.) one sitting on or in a cart
аробасоз (n.) cart maker
аробасозӣ (n.) cart making АРОБАХОНА (n.) barn where carts are stored
аробача (n.) coll. little cart; ~и бачагона baby carriage
аробӣ /see/ аъробӣ
ароз (n.) reg. insult; argument; ~ кардан (намудан) аз касе to insult someone; to have an argument with someone
арпабодиён (n.) anise seed
арпашолӣ (n.) reg. kind of rice
appa (n.) saw; ~ кашидан to saw
арракунӣ (n.) sawing
аррагӣ (adj.) toothed
аррадос (n.) scythe for cutting hay
арракаш (n.) sawyer; woodcutter
арракашӣ (n.) sawing; ~ кардан (намудан) to saw up
аррамайда (n.) sawdust
аррапушт (n.) spine; backbone
аррапуштдор (adj.) vertebrate; having a spine; ҳайвоноти ~ vertebrates (animals)
appoc (n.) coll. cry; shout; howl; roar; ~ задан, ~ кашидан to shout; to howl; to roar
apca (n.) lit. Battlefield; square; arena; ~и шатранҷ chess board
артерия (n.) anat. artery (traffic route)
артилерия (n.) artillery; ~и зенитӣ anti-aircraft artillery; ~и соҳилӣ coast artillery
артилерӣ (adj.) pertaining to artillery
артистӣ 1 (n.) artistic; 2 (adj.) specialty: profession: (of an actor); ~ кардан (намудан) to perform on stage; to be an actor
apқom (ar. pl. of n. рақам); numbers; numerals
архаизм (n.) archaism
архаистӣ (adj.) archaic
археолог (n.) archeologist АРХЕОЛОГИЯ (n.) archeology АРХЕОЛОГӢ (adj.) archeology
архив (n.) archive; Syn:бойгонӣ
архивӣ (adj.) archival
арча (n.) juniper, fir(-tree), archa
арчазор (n.) place of juniper, archa grove
арш (n.) obs. throne; sky
арша (n.) lit. an elevated part of a ship's deck; ship's bridge; rostrum
арўз (n.) metrical system in Tajik and Persian poetry based on the alternation of long and short syllables
асаб (n.) nerve; ба ~и касе расидан to get on smb.'s nerves; ~и касеро вайрон (хароб) кардан to torment smb., to fray smb.'s nerves; бо ~и касе бозӣ кардан to grate on smb.'s nerves
асабӣ (adj.) nervous; irritable; ~ шудан (гардидан) to become nervous; to become irritable; ~ кардан (намудан) to make nervous; to irritate; to annoy
acab (n.) coll. a disease of horses characterized by a loss of strength; nag (horse)
асад (n.) 1 lion; Leo (astrological sign); 2 obs. Month of the lunar calendar corresponding to July and August
acaл (n.) honey; prov. ~ бе занбўр, гули бе хор намешавад no honey without bee, no flower without prickle.
acaлин (adj.) honey; кулчаи ~ honey cake
acaлӣ /see/ асалин
acaлпарвар (n.) bee-keeper
acaлпарварӣ (n.) bee-keeping
асар (n.) 1 sign; trace 2 affect; impression; work; composition; ~ гузоштан to leave a trace; ~ бахшидан ба касе to have telling competition; wittiness. an influence on someone; ~и адабӣ literary work
асарбахш /see/ асарнок
асардузд (n.) plagiarizer
асардуздӣ (n.) plagiarism
acaphok (adj.) influential; having an effect; ~ будан to make itself felt; to have an effect
acac (n.) hist. night watchman; night watch
асаф (n.) regret, sorrow; ~ хўрдан to regret
асафиштимол (adj.) lit. pitiful; miserable
асб /see/ acn
асбоб (ar. pl. of. n. сабаб) instrument, tools; ~ҳои мусиқӣ musical instruments; ~ҳои ҷарроҳӣ surgical instruments; 2 apparatus ~ҳои ченкунӣ apparatus of measures; 3 ~ҳои аёнӣ visual aids; ~и маишат comfort
асбобсоз (n.) toolmaker, instrument maker
асбобсозӣ (n.) apparatus maker
асвот (ar. pl. of n.савт) tune
acил (adj.) genuine; of good quality; pure; full-bred; of good stock; strong
асилзода (adj.) obs. having a noble; background; full-bred
асилзодагӣ (n.) nobility; nobleness; pure blood
асир I (n.) prisoner, slave, captive; ~и ҳарбӣ miltary prisoner; ~ афтодан to become prisoner; ~ гирифтан (кардан) to enslave; ~ шудан to fall into; to charm, to captivate; ~и ғам sad captive; miserable captive
асир II (n.) grape juice. grape vine
асира (n.) female, captive
асирак (n.) mignonette
асирафтода (n.) one taken captive
асиркунанда 1 (present. part of v. асир кардан); 2 (adj.) enslaver
асиркунӣ (n.) taking into captivity; enslaving; bondage
асирӣ (n.) captivity; bondage; ба ~ афтодан to be taken captive; ба ~ гирифтан to take captive
аскар (n.) soldier; warrior; army; forces; ~и қaторӣ rank and file
аскарбача (n.) young soldier; young warrior
аскарбошӣ (n.) military leader
ackapxoha (n.) barracks; Syn: сарбозхона
аскарӣ 1 (n.) military service; ба ~ гирифтан to conscript into the military; ба ~ рафтан to go into the military; 2 (adj.) military; хизмати ~ military service; 3 (adv.) militarily
аския (n.) witty joke; ~ гуфтан to tell a witty joke
аскиягўй (n.) humorous conversation; joking–telling competition; wit-cracking.
асл (n.) 1 basis; essence; origin, 2 original; something genuine; дар ~ in fact; in reality; actually; 3 (adj.) real; genuine; of good quality
аслам (n.) lit. most reliable; healthy
аслан (adv.) in essence; in reality; by origin; originally
аслиҳа (ar. pl. of n. силоҳ); 1 arms; weapons; 2 tool; means; ~и мубориза means of struggle
аслиҳадор (adj.) armed; ~ кардан to arm; ~ шудан (гардидан) to become armed
аслиҳанок /see/ аслиҳадор
аслиҳапартоӣ (n.) disarmament
аслиҳасоз (n.) gunsmith; armored
аслиҳасозӣ (n.) armament; афзоиши ~ arms race
аслиҳахона (n.) armory; arsenal
аслият (n.) originality
аслӣ (adv.) basically; fundamentally; 2 (adj.) aboriginal; original; authentic, genuine; real; natural
acло (adv.) completely; totally; (in negative/construction) never
аслоф (ar. pl. of n. салаф); forefathers
acho (n.) time; period of time; дар ҳамин ~ at that very time; дар ~и чизе during something
aco 1 (n.) cane; walking stick; staff; crook; ~и зербағал crutches; бо ~ гаштан to walk with a cane; ба ~ такя кардан (намудан) to support oneself with a cane; prov. кўр ~яшро як бор гум мекунад. А blind man loses his cane (only) once
асобағал (n.) crutch
асозанон (adv.) leaning on cane
асокаш (n.) guide (for a blind person)
асокир (ar. pl. of. n. аскар) soldier
асолат (n.) original, original background
асомӣ (ar.pl. of n. исм) names
асорат (n.) bondage, captivity; ~и мустамликавӣ bondage colonial; зулму ~ tyrany and slavery; ба ~ афтодан to stay in bondage; дар ~ мондан to enslave
acopatobap (n.) pertaining to bondage; аҳдномаи ~ fettering agreement
acoc (n.) 1 foundation; basis of; ~и чизе будан to be basis of something'; ~ гирифтан to be based on; бa ~ гирифтан to base on; ~ гузоштан, ~ ниҳодан to lay the foundation; 2 basis, root, proof, argument ~ доштан to have a basis; ~ кардан (намудан) to base; ~ нишон додан to show, to argue; to reason; ~ овардан to present arguments to bring; 3 gramm. base, root, ~и замони ҳозираи феъл base of present time of verb
acoca (n.) lit. Property, wealth, stock, goods; амвол ва ~ property and wealth
acocah (adv.) basically; fundamentally; in principle
асосгузор (n.) founder
асосгузоранда /see/ асосгузор
асосгузорӣ (n.) founding; establishment
асосдор /see/ асоснок
асосдорй /see/ асоснокӣ
acochok (adj.) well- grounded; valid; substantive; weighty; ~ кардан (намудан) to substantiate
acochokӣ (n.) approval, ~и фикр thought, mind, idea
acocӣ (adj.) basic, fundamental, main, қонуни ~ basic law, мақсади ~ main intention, нуқтаҳои ~ base points 2 to capital; сармояузории ~ fundraiser; cохтмони ~ main construction
acochoма (n.) bylaws, code
acoтир (ar. pl. of. n устура) legend, myth
acoтирӣ (adj.) mythic. mythical; қаҳрамони ~ mythical hero
асп (n.) horse; ~и ароба harness horse; draught horse; ~и тозӣ racing horse; ~и йўрға paser; ~и савора ridding horse: ~и тоту pony; ~и обӣ am mythical water horse; hippopotamus; ~ давондан to ride a horse at full gallop; ~ро чорхез давондан to ride a horse at a gallop; ~ рондан to ride a horse, аз ~ фурояд ҳам, аз узангу намефарояд obstinate person (stubborn, pig - headed); 2 knight (chess)
аспак (n.) coll. little horse; horsy; toy horse; merry-go- round horse; a kind of ant
аспакбозӣ (n.) children's game of playing horses; name of a comical dance performed using wooden horses
аспакӣ 1 (n.) rider; horseman; equestrian; 2 (adv.) on horseback
аспбандӣ (n.) tethering a horse
аспбоз (n.) rider; horseman; horse - lover; chess player who relies greatly on the use of the knight
аспбозӣ (n.) horse ridding; love for horses
аспбон (n.) groom; stableman
аспбонӣ (n.) caring for horses; grooming; ~ кардан (намудан) to groom a horse
аспдавонӣ (n.) galloping on a horse; horse race
аспдузд (n.) horse thief
аспдуздӣ (n.) horse thievery
аспӣ (adj.) pertaining to horses
аспона (n.) hist. horse tax
асппарвар (n.) horse breeder АСППАРВАРӢ (n.) horse breeding; horse grooming
асппо /see/ аспбон
асппоянда /see/ аспбон
аспрес (n.) hippodrome, racecourse
аспсавор (n.) rider; horseman
аспсаворӣ (n.) riding on horseback
асптоз (n.) jockey; Circassia horseman
асптозӣ (n.) horse racing; Circassia trick riding
аспхона (n.) horse stable
acp I (n.) century; age; epoch; ~и бистум twentieth century; ~ҳoи миёна middle ages; ~ҳoи аср for ages
аср II (n.) evening; nightfall АСРИМИЁНАГӢ (adj.) medieval
асрина (adj.) secular, ancient, age-old, century-old; century; орзуи ~ long hope
асрӣ (adj.) pertaining to an age; pertaining to; an epoch
acpop (ar. pl. of. n. сирр) secrets; mysteries
асрорангез (adj.) secret; mysterious; enchanting; revealing a secret
асрорангезона 1 (adv.) secretly; revealing a secret; 2 /see/ асрорангез
асрорангезӣ (n.) secret; mystery; revealing of secrets
acpophok 1 (adj.) secret; mysterious; 2 (adv.) secretly
acpopome3 1 (adj.) secret; mysterious; 2 (adj.) secretly mysteriously
accaлom (greeting) Hello; ~у алайкум! Hello; Peace upon you! (used by first greeter; алайкум ~ Hello!; And peace be upon you! (used in response by the one greeted)
ассамблея (n.) assembly
ассистент (n.) assistant; lecturer
act (auxiliary v.) is; /see/ будан
acta coll. /see/ оҳиста
acta-acta coll. /see/ оҳиста- оҳиста
actap (n.) lining of clothes
actapbop (n.) lining material ACTAPДOP (adj.) lined; having a lining
астарӣ /see/ астарвор
асҳоб (ar. pl. of n саҳоб) friends; owners; rulers
атвор (ar. pl. of n. тавр) means; deeds
асъад (adj.) lit. most happy
астар (adj.) lit. smallest; littlest
атеизм (n.) atheism
атеист (n.) atheist
атеистӣ (adj.) atheistic
атиқа (n.) antiquities’; antiques
атлантикӣ (adj.) Atlantic
атлас I (n.) satin
атлас II (n.) atlas
ato (n.) present; gift; award something found
атола (n.) a kind of porridge
атолапо (adj.) coll. becoming easily tires from walking
атолиқ (n.) hist. fifteenth and highest rank according to seniority in Bukhara Khanate
atom (n.) atom
атомнокӣ (n.) atomicity
атомӣ (adj.) atomic; вазни ~ atomic weight; бомбаи ~ atomic bomb; қувваи ~ atomic energy
аторуд (n.) Mercury (planet)
atp (n.) perfume; ~ задан, ~ молидан, ~ пошидан to perfume; to put on perfume
атрафшон (adj.) fragrant; exuding a fragrance
atpдон (п.) perfume bottled
атриёт (n.) fragrances; perfumes
atpoгиh (adj.) aromatic; perfumed; scented
атроф (ar. pl. of тараф) vicinity; neighborhood; sides; periphery; limits; ба ~и around; дар ~и around; about; concerning; ~и чизеро фаро гирифтан to surround something; ~и чизеро гирифтан to be on smb.'s side
атрофӣ (adj.) neighboring; surrounding
атрпошак (n.) atomizer
атса (n.) sneeze; ~ задан to sneeze
атсазанӣ (n.) sneezing
attop (n.) dealer in perfumes and drugs
атторӣ (n.) perfume shop; grocery; perfume trade, grocery trade
ato (n.) lit. Inducing; conjugation; turning towards something
атфол (ar.pl. of n тифл.) little children
афандӣ (n.) coll. kook; (after Nasriddin Afandi, a Central Asian folk hero.)
аф-аф (n.) bark (of dog); ~ кардан to bark
афв (n.) forgiveness; ~и умумӣ general amnesty; ~ кардан (намудан) to forgive; to pardon; ~ талабидан, ~ хостан to ask forgiveness; ~ фармудан to forgive; to pardon: ~ фармоед! Pardon me!
афвкунӣ (n.) forgiveness
афвнопазир (adj.) inexcusable; unpardonable
афвоҳ (n.) rumor
афғон I (n.) groaning; crying out; complaint; ~ кардан, ~ бардоштан to groan; to cry out; to complaint
афғон II /see/ афғонӣ
афғондухтар (n.) Afghan girl
афғонзан (n.) Afghan woman
афғонӣ 1 (n.) Afghan; 2 (adj.) Afghan; забони ~ Afghan language
афгор (adj.) injured; damaged; wounded; ~ кардан (намудан) to injure; to break; to wound; ~ шудан (гардидан) to be injured; to be damaged: to be wounded
афзал (adj.) better; preferable; ~ донистан to consider, to better; to prefer
афзалият (n.) preference; superiority; preeminence; ~ доштан to surpass; to excel
афзалиятдор /see/ афзалиятнок
афзалиятнок (adj.) excellent; predominant
афзалӣ /see/ афзалият
афзо 1 (pres. stem of v. афзудан); 2 (as the second element in a compound work has the meaning increasing e.g.) фараҳ~ making ever more joyful
афзоидан |АФЗО| (trans, v.) to increase
афзоиш (n.) increase; expansion; ~ ёфтан to increase (intrans.); to grow; ~ кардан (намудан) to increase; (trans) to make grow
афзоишнок (adj.) increasing; growing
афзол (n.) equipment: instruments; belongings
афзудан |АФЗО (v.) to increase (trans.); to add to; (intrans.); to grow: to multiply
афзун (adj.) increasing; growing; abundant; аз ҳaд ~ excessive(ly); ~ кардан (намудан) to increase; тар шудан (гардидан) to grow; to multiply
афиф (adj.) lit. chaste: pure
афифа (n.) virgin
афкан (pres. tem of v. афкандан)
афкандан |АФКАН| (v.) to throw; to hurl; to cast; соя ~ to cast a shadow; нур ~ to emit light
афкор (ar. pl. of n. фикр); thought; opinions
афсункор /see/ афсунгар
афсурдагӣ (n.) withering; waned; torridness; sadness; dejection
афсурдадил (adj.) dejected
афсурдадилӣ (n.) dejection
афсурдан|афсур| (v.) to wither; to grow feeble; to become dejected
афсурдахотир (adj.) dispirited; saddened; ~ будан; to become sad
афсурдахотирӣ (n.) loss of spirits; sadness
афсурдаҳол (adj.) depressed; dejected; weak; weakened
афсўс 1 (inter.) alas!; pity!; 2 (n.) pity; sympathy; ~ кардан (намудан) ба чизе, ~ хўрдан ба чизе to feel sorry for something; to feel sympathy for something; бо ~ (adv.) sadly; regretfully
афт I (pres.stem of v. афтондан; ~у дарафт кардан (намудан) to engage in a fistfight; ~у хез кардан (намудан) to fall down then get up: fig. to have trouble making ends meet
афт II (n.) fасе; аз ~и кор probably ~у андом external appearance; exterior probably; аз ~аш probably external, appearance; exterior; ~у башара face; facial features
афтидагӣ /see/ афтодагӣ
афтидан /see/ афтодан
афтода (adj., n.) pauper; weakened; ~ кардан (намудан) to deprive of the means for living; to impoverish
афтодагӣ (n.) pitiable condition; helplessness
афтодамонда (adj.) deprived of strength; dispirited; discouraged
афтодан |АФТ| (v.) to fall over; to collapse: to end up; ба даст ~ to come into one's possession; to end up; аз паси касе ~ to follow someone
афтодарўҳ (adj.) discouraged; depressed; apathetic; decadent
афтодaрўҳӣ (n.) discouragement; depression; apathy; decadence
афтодaҳол 1 (n.) pauper; 2 (adj.) dejected: despondent
афтон 1 pres. stem of v. афтондан: 2 in phrase: ~у хезон рафтан to drag oneself along
афтондан |АФТОН| (v.) to throw down; to drop; to overthrow; афтону хезон barely: hardly; with difficulty
афтонидан /see/ афтондан
аффикс (n.) affix
афшон I. (pres. stem of v. афшондан/афшонидан); 2 as the second element of a compound word has the meaning scattering, emitting нур ~ shining; emitting light
афшондан |АФШОН| (v.) to scatter: to disperse: to pour out: to spill: to shake off; to shake out; даст ~ to shake something off one's hand; (fig.) to refuse; to give up; бинӣ ~ to blow one's nose; гулў ~ to clear one's throat
афшурдан |АФШОР| (v.) to press; to squeeze
афъол (ar. pl. of n. феъл) actions
афъӣ (n.) viper; мори ~ viper
афюн (n.) opium
афюнӣ 1 (adj.) pertaining to opium; opiate; 2 (n.) drug addict: opium smoker
ахбор (ar. pl. of n. хабар) news; information ~ додан to inform; to give news
ахборнома (n.) announcement; communiqué
ахборот /see/ ахбор
ахборотнома (n.) bulletin: news report
axboh (n.) lit. brothers: brethren; friends
ахгар (n.) red hot coal; coll. ~ шудан (гардидан) to burn brightly
ax3 (n.) lit. extract; passage (from a text) ~ кардан (намудан) to copy out a passage
ax3ap (adj.) lit. light blue: green
ахзарӣ (n.) lit. blue color
axлот (n.) garbage; phlegm; excrement
ахлотҷой (n.) slop hole
ахлоқ (n.) morals; ethics; character; nature; behavior
ахлоқан (adv.) morally: ~ вайрон кардан to demoralize
ахлоқӣ (adj.) moral; ethical
axta 1 (adj.) castrated; 2 (n.) one castrated; eunuch; аспи ~ gelding; ~ кардан to castrate
ахтакунӣ (n.) castration
ахтар (n.) lit. 1 star; 2 fortune; future; fate ~ шумурдан to have a sleepless night (lit." to count stars")
ахтаршинос (n.) astrologer
ахтаршиносӣ (n.) astrology
axtaxoha (n.) stable; stall
aҷoқ (n.) coll. embrace; ~ кардан to embrace
ашадӣ /see/ ашаддӣ
ашаддӣ (adj.) vicious; fierce; cruel; душмани ~ deadly enemy
ашё (аr. pl. of n. шайъ) things; objects; property; materials; ~и хом raw materials
ашк I (n.) tear; ~ рехтан to shed tears; to cry
aшk II (n.) tusk
ашкбор (adj.) lit. shedding tears; teary
ашкдандон (n.) tusk
ашколуд (adj.) tear stained: red from crying; чашмони ~ eyes red from crying
ашкӣ (adj.) having a large tusk.
ашрор (ar. pl. of шарир) criminals; cruel people
ашроф (ar. pl. of n. шариф) nobility; aristocrat
ашрофзода 1 (adj.) of noble birth: 2 (n.) nobleman's son
ашрофона (adj.) noble; aristocratic
аштақ (n.) coll. dried apricots with the shelled seed added
ашхос (ar.pl. of n. шахc); people
ашўла (n.) song; ~ кардан, ~ хондан to sing
ашўлагўй / see/ ашўлахон
ашўлахон (n.) singer
ашўлахонӣ (n.) singing
ашўлачӣ / see/ ашўлахон
ашҷор (ar.pl. of n. шаҷар) lit. trees
ашъор (ar. pl. of n. шеър); poems; poetry
аъдо (ar. pl. of адў) enemies
аъён (n.) nobility
аъзам (adj.) great; magnificent; grandiose
аъзо (ar. pl. of n. узв) member (e.g. of an organization); member (part of the body); ~и бадан limb; gramm. ~и ҷумла part of a sentence, member of a sentence
аъзогӣ (n.) membership
аълам (n.) hist. most learned (a title given to the greatest scholar of a city during the Bukhara Khanate)
aъло (adj.) excellent; best; highest
аълодараҷа (adj.) first-class
аълокор (n.) one who does a excellent job; one who is excellent at something
aъjiocифat (adj.) of highest quality
аълохон (n.) excellent student
аълочӣ (n.) one who does an excellent job; one who is excellent at something
aълoҳa3pat hist. majesty
аъмо (adj.) blind; ~ шудан to become blind
аъмогӣ (n.) blindness
аъмол (ar. pl. of n. амал) actions; matters; business; дафтари ~ blotter
аъсоб (ar. pl. of n. асаб) nerves
аъҷуба (n.) wonder; marvel; curiosity; monster
аъшорӣ (adj.) fraction, broken number, non-integral; касри ~ decimal (fraction)
б second letter of Tajik alphabet
ба (prep.) to; towards; for; on; by; with; according to
ба prefix with the general meaning of the presence of some trait e.g. ~давлат wealthy or ~ақл intelligent, smart
баандом 1 (adj.) slender; having good figure; beautiful; 2 (adv.) nicely; tastefully
баақл (adj.) intelligent
ба-ба (n.) baa (bleating sound of sheep make); ~ гуфтан to bleat
бабардошт (adj.) patient; tolerant; tame
бабр (n.) leopard, tiger
бабрафкан 1 (adj.) winning tiger; 2 (n.) tiger; 3 (adj.) strong, powerful
бавиҷдон /see/ бовиҷдон
бавл (n.) urine
бавосир (n.) hemorrhoid
бавосита (adj.) indirect; oblique; саволи ~ indirect question; пуркунандаи ~ indirect object (in grammar)
бавуҷудбароӣ /see/ бавуҷудоӣ
бавуҷудоварӣ (n.) creation
бавуҷудорӣ /see/ бавуҷудоварӣ
бавуҷудоӣ (n.) appearance, emergence
бағайрат (adj.) initiative
бағал (n.) 1 armpit; дар ~ on sinus; зери ~ under armpit; 2 embrace; ба (дар) ~ гирифтан to embrace; to hug; 3 armload; як ~ алаф armful of hay; 4 gully; cleft; declivity; ledge
бағалак (n.) 1 furuncle of armpit; 2 view of foot and mouth disease
бағалаco (n.) armistice
бағалбанд (n.) 1 saddle -girth; 2 gusset, wedge (in sewing production)
бағалӣ (adj.) 1 adjoining to bosom, to sinus; residing for sinus; auxiliary; 2 inferior spare branch (tree, bush)
бағалкиса (n.) internal pocket
бағалтоқ (n.) embrace
бағоч (n.) baggage, luggage
бағочкашонӣ (n.) transportation of baggage; carriage of baggage
бағочмонак (n.) luggage rack, trunk, boot
бағочхона (n.) baggage room
бағоят (adv.) very; highly; extremely; most; exceedingly
бад I (adj.) bad; serious (e.g. illness); evil; 2 (adv.) badly; ~ будан бо касе to be on bad terms with someone; худро ~ ҳис кардан to feel bad; ~ гуфтан дар ҳаққи касе to speak badly about someone: ~ дидан to hate; ~ кардан to ruin; ~ кардан to defame; ~ омўхта кардан to teach bad things; to spoil (e.g. a child); ~ намудан ба назари касе to not like someone; to take a dislike to someone; ~ шудан (гардидан) to become worse; to become ruined; coll. ~ шудан бо касе to ruin with someone; номи ~ bad name; bad reputation
бад II (pref.) lit. (same as бa -; used in conjunction with the demonstratives ин, он, and ў, e.g. бад-ин, бад-он, бад-ў)
бадавзоъ / see/ бадвазь
бадавият (n.) barbarism
бадавлат 1 (adj.) rich, wealthy; 2 (n.) wealthy person; 3 (adv.) richly; happily
бадавӣ I (adj.) primitive; primordial; barbarian
бадавӣ II (n.) Bedouin
бадал (n.) exchange; substitution; бa ~и чизе in exchange for something; ~ кардан (намудан) to exchange; to substitute; to turn into; ~ кардан ба чизе to substitute with something; ~ шудан (гардидан) to be exchanged; to be substituted; to turn into БАДАЛӢ (adj.) 1 ersatz, artificial; 2 forged, false; trumped
бадалшаванда (n.) replaceable
бадалшавандагӣ (n.) 1 replacing; interchangeability; 2 variability
бадалшавӣ (n.) 1 change, interchange, substitution, replacement, overtype; 2 ling. inter-leaving; ~и овозҳои ҳамсадо interleaving of consonant sounds
бадамал /see/ бадкирдор
бадан (n.) body; torso; тарбияи ~ physical education
бадана (n.) body; framework; skeleton
бадандеш 1 (adj.) ill - intended; hostile; 2 (n.) ill - intended person; enemy
бадандеша /see/ бадандеш
бадандешӣ (n.) 1 evil intension, malevolent, treachery
бадандом (adj.) having a bad shape; discordant; ugly
бадандор (n.) fat, obese; fattened up
баданӣ (adj.) bodily; corporal; physical; тарбияти ~ physical training
баданҷом (adj.) unfortunate; ill – fated
бадар (adv.) away; outside; coll. ~ кардан, ~ рондан to chase out; ~ рафтан to go out; ~ шудан to go out
бадард (adj.) coll. 1 sick, unhealthy; 2 painful; causing the pain; оҳи ~ кашидан to sigh heavy
бадарға (n.) exile; banishment; ~ кардан (намудан) to exile; to banish; ~ шудан to be exiled; to be banished
бадарғагӣ (n.) place of exile; place of banishment.
бадарғакунӣ (n.) exile; banishment
бадарғашуда (adj.) exiled; banished
бадасл (adj.) low, base; ignoble; poor of quality
бадаста (adv.) with one's own hands; received from someone else
бадастдарорӣ (adj.) seizure; conquest; acquisition
бадаступо (adj.) agile; skillful
бадафт (adj.) ugly
бадахлоқ (adj.) immoral; depraved
бадахлоқӣ (n.) immorality; depravity
бадахтар (adj.) unfortunate; ill - fated;
бадахшонӣ 1 (adj.) of Badakhshan; 2 (n.) inhabitant of Badakhshan
бадахшӣ /see/ бадахшонӣ
бадаҳд (adj.) 1 perfidious; changeable; 2 traitor
бадаҳдӣ (n.) 1 perfidy; inconstancy; 2 treason; treachery
бадаъмол (adj.) acting badly; having a bad character; unfriendly; repulsive
бадаъмолӣ /see/ бадкирдорӣ
бадбахт(adj.) unlucky; unfortunately; 2 (adj.) unfortunate; miserable
бадбахтона 1 (adv.) unfortunately; 2 (adj.) unfortunate; wretched
бадбахтӣ (n.) misfortune; bad luck; trouble; adversity
бадбашaра (adj.) offensive
бадбин I. (adj.) pessimistic; hateful; malicious; 2 (n.) hater; pessimist.
бадбинӣ (n.) pessimism; hate; malice
бадботин (adj.) ill-natured; malicious; insincere
бадбунёд (adj.) unstable; having an unstable foundation; ill-natured; evil
бадбуриш 1 (n.) bad cutting (clothing); 2 (adj.) cut badly
бадбурут (adj.) coll. ugly moustache; having a large moustache;
бадбў(й) (adj.) smelly, malodorous, striking; гўшти ~ rotten meat
бадбўӣ (n.) stench
бадвазъ (adj.) irritable; rude
бадвоҳима (adj.) terrible, horrible
бадгавҳар (adj.) simple; not rare or valuable (stones and metals); wicked; base.
бадгап 1 (adj.) rude; 2 (n.) rude person
бадгапӣ (n.) roughness; sharpness; foul language
бадгашт /see/ бадахлоқ
бадгир (adj.) nagging; spiteful
бадгирӣ (n.) nagging; spitefulness; ~ кардан to nag
бадгувор (adj.) 1 unsavory; tasteless, unpleasant; indigestible; 2 fig. unacceptable
бaдгуmoh (adj.) suspicious; mistrustful; ~ шудан (гардидан) ба касе to be suspicious of someone
бадгумонӣ (n.) suspiciously; incredulity
бадгуҳар / see/ бадгавҳар
бадгў(й) (adj.) evil - speaking; slandering
бадгўӣ (n.) abusive language; swearing; invective; ~ кардан (намудан) to use abusive language; to swear
баддаҳан /see/ бадгў(й)
баддаҳанӣ /see/ бадгапӣ
бaддил (adj.) suspicious; mistrustful; lit. cowardly
баддин (adj.) 1 heretical; 2 heretic
баддинӣ (n.) verticality
бадеигӣ /see/ бадеият
бадеиёт (n.) 1 fiction; 2 fiction methods; 3 art creative activity
бадеият (n.) artistic value
бадеӣ (adj.) artistic; pertaining to art; адабиёти ~ belles letters; fiction
бадеҳа (n.) impromptu; wit; witty remark
бадеҳагўй (n.) composing, verses
бадеҳагуӣ (n.) composition of verses, impromptu
бадеҳатан (adv.) impromptu
бадеҳахон (n.) verse reader
бадеҳӣ (adj.) obvious, evident, clear; undoubted
бадеъ 1 (adj.) lit. wonderful, miraculous, uncommon; 2 (adj.) new, innovation; 3 (n.) obs. workman, creator; maker; author; илми ~ poetics; каломи ~ literature; (folk)lore; philology
бадеулҷамол 1 (adj.) beautiful handsome; tasteful; elegant; 2 (n.) woman
бадзабон (adj.) foul - mouthed; scurrilous; 2 gossip (person)
бадзабонӣ (n.) abusive language; gossip
бадзаҳра (adj.) lit. pusillanimous, chicken-hearted, timid
бадзаҳрӣ (n.) poisonous; venomous; caustic
бадзод /see/ бадзот
бадзот (n.) of low birth; ignoble; 2.(n.) villain
бад-ин poet. hereto, on this...; ~ сабаб that’s why, for this reason
бадкаш (adj.) obstinate; ornery; bad tempered (e.g. a horse)
бадкеш 1 /see/ бадроҳ; 2 (adj.) obs. sinful; depraved; 3 fig. impious
бадкешӣ (n.) 1 immorality; 2 unholy, sin; depravity; 3 disbelief, unbelief
бадкин (adj.) evil, wicked
бадкина (adj.) spiteful; vengeful
бадкирдор (adv.) badly, nastily; 2 (adj.) criminal; villainous; 3 (n.) criminal; villain
бадкирдорӣ (n.) bad behaviour; mischief; crime; ~ кардан (намудан) to do mischievous things
бадкирдорона 1 (adj.) criminal; villainous; evil; 2 (adv.) criminality; villainy; амали ~ criminal action
бадкор (adj.) criminal; adulterer; unconscientiously worker
бадкорӣ (n.) crime; misdeed
бадқавл (adj.) restraining word; default on promise
бадқавлӣ (n.) not restraining the word; breach of the promises
бадқавоқӣ (n.) gloomiest, knitting, sullenness
бадқасдона 1 (adv.) maliciously, cabal; 2 (adj.) malicious, cabal; нақшаҳои ~ cabal plans
бадқиёфа /see/ баднамо
бадлаҷом (adj.) naughty; stubborn; restive ( horse); аспи ~ restive horse
бадмаза (adj.) distasteful
бадмазҳаб /see/ бадкеш
бадмазҳабӣ /see/ бадкешӣ
бaдmahзap (adj.) unsightly
бадманиш (adj.) lit. 1 malicious; 2 malicious penetrator
бадмаош (adj.) 1 reprobate; dissolute; 2 brutal, sassy, cynical
бадмаошӣ (n.) 1 profligacy; debauchery; 2 brutal, sassy, cynicism
бадмаст 1 (adj.) intoxicated; insane (of horses); 2 (n.) drunkard
бадмастӣ (n.) intoxication; drunkenness, hydrophobia; rabies (animal)
бадмизон /see/ бадхулқ БАДМУОМИЛА (adj.) nasty; rude
бадминтон (n.) badminton
бадминтонбоз (n.) badminton player
бадминтонбозӣ (n.) playing badminton
бадмуомилагӣ (n.) nastiness; rudeness; ~ кардан (намудан) to act nastily; to act rudely
бадмур (adj.) robust, harebrained; зоғи ~ robust crow
баднажод (adj.) lit. 1 ignoble; the ignoble origin; the low origin; 2 Ill-natured, depraved, maleficent, nasty, foul (on nature)
баднамо (adj.) unattractive; ugly; repulsive
баднамоӣ (n.) unattractiveness; ugliness; repulsiveness
баднамуд (n.) баднамо
баднамудӣ / see/ баднамоӣ
баднафас (adj.) having rattling breathing; coll. paving the evil eye
баднафас (adj.) 1 husky; with hoarse voice; 2 coll., fig. ill-getting; fatal; bringing ill (trouble)
баднафс (adj.) gluttonous; insatiable; greedy; sensual; 2 (n.) glutton
баднафсӣ (n.) gluttony; insatiability; sensuality
баднақш (adj.) having a crude drawing
бадният (adj.) 1 malicious; ill-intentioned; 2 malicious penetrator; malevolent or ; enemy
бадном (adj.) having a bad reputation; infamous; ~ кардан (намудан) to defame
бадномӣ (n.) bad reputation; infamy; disgrace
бадномкунӣ (n.) 1 depravity, disgrace; discredit; 2 coll. disparaging
бадовоз (adj.) having an unpleasant voice; voiceless; dissonant
бадоин /see/ бадроҳ
бадомўз (adj.) 1 one, who studies bad; giving bad advices; seducer; 2 rough, sassy; 3 accustomed to bad; clinging to smb.., smth.
бадомўхта /see/ бадомўз 2, 3
бад-он poet. to that, on that...
бадоҳат (n.) 1 conspicuity, evidence; 2 expromt, improvisation
бадоҳатан /see/ бадеҳатан
бадошт (adj.) strong, durable; quality; steadfast
бадоштӣ (n.) toughness; stability;
бадр 1 (n.) astr. full moon ; 2 (adj.) moonlike (about beauty)
бадр (n.) lit. full moon; fig. pretty face
бадра (n.) lit. coin purse
бадрав (adj.) 1 immoral, reprobate; impolite; 2 restive (about horse); 3 irrelevant
бадраг (adj.) ignoble; ~и якраҳа stubborn person
бaдpahг (adj.) having an ugly color; badly decorated; faded
бадрафтор (adj.) badly behaved; uncultured, crass
бадрафторӣ (n.) bad behavior; ~ кардан (намудан) to behave badly
бадрашк (adj.) very envious; very jealous
бадрашкӣ (n.) excessive envy; excessive jealousy
бадрашкона (adv.) 1 excessively jealous; 2 excessively envious
бадроҳ (adj.) deviant; dissolute; perverse
бадроҳӣ (n.) deviation; perversity; ~ додан to misguide; to cause someone to deviate; ~ кардан to do bad things
бадруд obs. /see/ падруд
бадрўз (adj.) wretch; unlucky; loser
бадрўзгор (adj.) unfortunate; 2 (n.) tyrant
бадрў (adj.) having an ugly face; ugly; insolent
бадсалиқа (adj.) with evil taste
бадсигол lit. 1 (adj.) evil; having bad intentions; 2 (n.) malefactor; criminal
бадсират (adj.) ill-tempered; rude; crass; impolite
бадсиратӣ (n.) fury, male fluency (about person)
бадсиришт /see/ бадсират; 2 (adj.) untrusting; suspicious
бадсириштӣ (n.) 1 nasty; fury, spitefully; 2 abjection, dirty trick
бадсифат (adj.) of poor quality
бадсифатӣ (n.) poor quality
бадсияр (adj.) lit. criminal
бадсохт (adj.) 1 bad, crude; 2 ugly; awkward
бадсулуқ (adj.) deviant; dissolute; immoral
бадсулуқӣ (n.) deviation; immorality
бaдcуpat(adj.) ugly; insolent; disfigured
бадсуроб (adj.) unattractive appearance; uncomfortable situation
бадсухан / see/ бадгап
бадтаъм / see/ бадмазза
бадтинат /see/ бадсиришт, баднажод
бадтолеӣ /see/ бадбахтӣ
бадтолеъ /see/ бадбахт
бадфарҷом (adj.) 1 ill-starred, wretch; 2 comes to no good, with bad end
бадфеъл (adj.) wicked; irritable; quarrelsome
бадфикр (adj.) ill - intended; 2 (n.) malefactor
бадфитрат /see/ бадсират
бадхаёл / see/ бадгумон
бадхарҷ (adj.) profligate; uneconomical
бадхат (adj.) 1 with bad handwriting; 2 written by bad handwriting, written illegible
бадхатӣ (n.) bad handwriting, indiscrimination of the handwriting
бадхашмӣ (n.) spitefully, anger
бадхашмона 1 (adv.) angrily; 2 (adj.) angry
бадхислат /see/ бадхў(й)
бадхон (adj.) illegible; being a bad student
бадхоҳ (adj.) malefactor; enemy
бадхоҳона (adv.) malevolently; 2 (adj.) malevolent
бадхоҳӣ (n.) malevolence
бадхулқ (adj.) ill - tempered; rude
бадхулқӣ /see/ бадхў(й)ӣ
бадхун /see/ бадзот
бадхўӣ (n.) spiteful, Harding to get along with
бадхўй (adj.) mean; surly
бадхўр (adj.) having a bad appetite; having an unpleasant taste; nauseating
бадҳайбатӣ (n.) awe, terror
бадҳайбатона (adv.) 1 threatened; terribly; 2 (adj.) awesome; terrible
бадчашм (adj.) coll. malignant aspect; lusting after women
бадчашмӣ (n.) 1 envy; 2 lewdness; 3 jinx, evil eye, whammy
бадҷаҳлӣ (n.) fury, angrily; short-tempered; petulance
бадҷаҳлона (adv.) 1 spiteful; angrily; short-tempered; 2 (adj.) angry; short-tempered
бадҷинсӣ (n.) 1 poor quality; impracticability; 2 fig. moral sloppy, abjection
бадшакл (adj.) coll. misshapen; deformed
бадшаклӣ (n.) disgracefully, ugliness
бадшикам coll. 1 (adj.) gluttonous; 2 (n.) glutton
бадӣ (n.) badness; evil; trouble; misery; defect; ~ дидан аз касе to suffer from someone; ~ кардан to do evil; to do wrong
бадқавоқ (adj.) somber; morose
бадқасд (adj.) malevolent; vengeful
бадқасдӣ (n.) malevolence; vengeance; ~ кардан (намудан) дар ҳаққи касе to do someone harm; to get revenge from someone
бадқаҳр (adj.) quick - tempered; hot -tempered; ~ шудан (гардидан) to become jittered, to get angry, to fly into a rage
бадқаҳрона 1 (adv.) angrily; savage; 2 /see/ бадқаҳр
бадқаҳрӣ (n.) quick - temper; hot temper; annoyance
бадқилиқ coll. 1 (adj.) badly behaved; insolent; mischievous; 2 (n.) mischievous person; insolent person
бадқилиқӣ (n.) bad behavior; insolence; ~ кардан to behave badly; to be insolent; to be mischievous
бадқимор (adj.) passionate (said of a gambler)
бадҳаво (adj.) stuffy (air); haughty; pretentious
бадҳавоӣ (n.) stuffiness (air); haughtiness; pretentiousness; ~ кардан (намудан) to behave haughtily
бадҳазм (adj.) difficult to digest; fig. difficult to bear; unbearable
бадҳазмӣ (n.) difficulty in digestion; indigestion
бадҳайбат (adj.) instilling fear; terrifying
бадҳаракат (adj.) rude; immoral
бадҷаҳл (adj.) mean; irritable
бадҷилав (adj.) wont to tear (said of horses) of poor quality; bad; low (person)
баёдоварӣ (n.) reminiscence; reminder
баёз I (n.) whiteness; note - book; poetry, anthology
бaё3 II (n.) uncultivated (land)
баён (n.) exposition; statement; explanation; аломати ~ colon (punctuation); ~ кардан (намудан) to expound; to state; to explain; to relate; to describe, to express
баёния (n.) obs. form of address; declaration; gramm. apposition
баёнкунанда 1 (adj.) stating; explaining; describing, telling; 2 (n.) exponent, spokesman
баённома (n.) written statement; official statement; communiqué
баёнот (n.) announcement; statement; communiqué
баёт (n.) name of classic musical melody
база (n.) base; math. proof
базарба (n.) strong; energetic; abundant; well - off
базеб (adj.) pretty; neat; nicely dressed; 2 (adv.) nicely; neatly
базебӣ /see/ зебоӣ
баззoз (n.) seller of drapery
баззозӣ (n.) selling drapery
базис (n.) basis; base
базл (n.) lit. generosity; gift
бa3лa (n.) joke, anecdote
базлагўй (n.) joker; anecdote teller; witty teller
базлагўӣ (n.) witty talk; wit; ~ кардан (намудан) to joke; to tell anecdote
базласанҷ (adj.) having a good sense of humor
базлахонӣ /see/ базлагўӣ
базм (n.) banquet; celebration; feast; festival; party; ~и дойрахабар a celebration open to all; ~и чавкӣ wedding banquet ~и косагӣ small, intimate party; performance of singers or musicians; ~ кардан (намудан), ~оростан to have feast; to have a banquet
базмгард (n.) party - goes
базмгардӣ (n.) party or banquet goes
базмгоҳ (n.) place where a party or banquet is held
базмдўст (adj.) the amateur of feast; amateur of merry time
базмнишин (adj.) participant of the feast
базморо (adj.) 1 decorating of celebration; 2 (n.) queen ball
базмороӣ (n.) decoration of celebration
базмрав (n.) he who attends banquet; 2 / see/ базмгард
базмхона (n.) location where a party or banquet is held
базмӣ 1 (adj.) a banqueter; celebrator; 2 /see/ базмгард; З. (n.) dancer at celebration
базр (n.) seed; grain
базрулбанҷ /see/ бангдона
базўр (adv.) oppressively; by power; by force; ~ гурехта халос шудан legs to carry away; ~ - ~ нафас кашидан to breathe hardly
баид (adj.) lit. distant; fair
баинсоф /see/ боинсоф
байат (n.) recognition of allegiance; alliance against something ~ кардан (намудан) to recognize someone's rule; to swear an oath of allegiance; ~ гирифтan to gain the right of rule; ~ додан to give the right to rule; ба ҳамдигар ~ кардан (намудан), ба якдигар дасти ~ додан to make an alliance
бай-бай (inter.) expression approval or pleasure
байза (n.) egg
байзавӣ (adj.) oval; egg - shaped
байзагӣ /see/ байзавӣ
бaй3amohahд (adj.) egg- like; egg - shaped.
байзаосо /see/ байзамонанд
байзашакл /see/ байзамонанд
байзо 1 (n.) whiteness; brightness; fig. dawn; dawning; white (of the eye); 2 (adj.) white; bright
байн l.(n.) interval; space; 2 (prep.); ~ between; as the course of; аз ~ бурдан (бардоштан) to destroy; to impoverish; аз ~ рафтан to disappear; to die
байналмилал /see/ байнал-милалӣ
байналмилалӣ /see/ байн-алхалқӣ
байналхалқӣ (adj.) international
байнидандон (n.) between teeth
байнаннаҳрайн (n.) Mediterranean
байнивазоратӣ (adj.) inter-ministry
байнивилоятӣ (adj.) inter-regional
байнидавлатӣ (adj.) inter-state
байнизабонӣ (adj. inter-language
байниидорӣ (adj.) inter-departmental
байниколхозӣ (adj.) between collective farms
байникорхонавӣ (adj.) between departments, between sections
байниқабилавӣ (adj.) between tribes
байниқабурғавӣ (adj.) intercostals
байниқаторӣ (adj.) intern umber interlined; коркарди ~и пахта intern umber handling of cotton
байниқитъавӣ (adj.) intercontinental
байнимавсимӣ (adj.) off-season
байниманзилӣ (adj.) interplant
байниминтақавӣ (adj.) interregional
байниноҳиявӣ (adj.) between districts
байнипарлумонӣ (adj.) inter parliamentary
байнисайёравӣ (adj.) interplanetary
байнисинфӣ (adj.) interclass
байниситоравӣ (adj.) inter star
байнисовхозӣ (adj.) between sovkhozs
байнисоҳавӣ (adj.) inter industry
байнифакултавӣ (adj.) between faculties
байнихоҷагӣ (adj.) inter facilities
байниҳамдигарӣ (adj.) mutual, reciprocal
байниҳукуматӣ (adj.) intergovernmental
байниҳуҷайравӣ (adj.) biol. intercellular
байниҳуҷравӣ (adj.) between rooms
байниҷумҳурӣ (adj.) between republican, inter republican
байнишаҳрӣ (adj.) interurban; алоқаи ~ interurban communication
байниустуxohӣ (adj.) located between, bones.
байнихудӣ (n.) mutual; internecine
байниқабилагӣ (n.) intertribal
байрақ (n.) flag; banner; ~ бардоштан to raise a banner; to raise a flag
байрақбар (n.) 1 flag officer; 2 /see/ байрақбардор
байрақбардор (n.) flag bearer
байрақдор 1./ /see/ байрақбардор; 2 (adj.) having a flag or banner bearer
байт I (n.) distich; fig. brow
байт II house; home; hearth; аҳли ~ members
байтал (n.) mare
байтбандӣ (n.) writing verses
байтбарак (n.) baytbarak a game where one player recites a verse whereby his opponent must answer with a verse beginning with the last letter of the first player's verse; ~ кардан to play baytbarak
байтор (n.) veterinary (surgeon); vet
байторӣ (n.) 1 medicine; 2 veterinary
байтулаҳзон (n.) house of grief (where Jacob mourned Joseph)
байтулмол (n.) 1 state treasurer; 2 estate without an heir; ~ кардан (намудан) to confiscate all property
байтхонӣ (n.) recitation
байъ (п.) agreement on a price; business transaction; commerce; ~ кардан to agree on
байъона (n.) deposit; ~ додан to pay a deposit
байънома (n.) bill; trade deal; trade contract
байъпулӣ / see/ байъона
бак I (n.) cistern, tank; ~и тунукагӣ tin-plate cistern
бак II (n.) mus. tank (rhythmic unit of the Tajik classical music)
бакабум (n.) boom (sound at drum); formula for keeping rhythm in classical music
бакавул /see/ баковул
бакалавр (n.) bachelor
баковул (n.) head cook
баковулӣ (n.) cookery, cooking
бakom (adj.) successful.
бakopa (adv.) for a reason; for a purpose
бакорат (n.) innocence; virginity; celibacy
бакордарорӣ (n.) put in action; ~и корхонаҳои нав put in action the new enterprises
бактериология (n.) bacteriology
бактериологӣ (adj.) bacteriological
бактериядор (adj.) bacterial; ~ кардан, ~ шудан to bacterize
бактериякуш (adj.) bactericide
бактерияхўр (adj.) bacteriophage
бактерияшинос (n.) bacteriologist
бактерияшиносӣ (n.) bacteriology
бактерия (n.) bacterium; bacteria
бақадр (adj.) expensive; valuable; ~шумурдан to value; to esteem
бақар obs.(n.) bull; соли ~ Year of the Bull (second year in the oriental -12 year cycle)
бақия 1 (n.) remainder; rest; extra; ~и пул extra (money); 2 (adj.) remaining; extra
бақияпулӣ (n.) arrears, extra
бақиячин (n.) obs. arrears collector in Bukhara Khanate
бақо (n.) duration; eternity; permanence; life; олами ~ eternity; universe
бақодор /see/ бобақо
бақолибрезӣ (n.) molding; forming; ~и хишт brick molding
бақонок /see/ бобақо
бақувват /see/ боқувват
бақурб (adj.) valuable; rare
баққол (n.) obs. greengrocer; shopkeeper, (n.). grocery store; groceries
бал ( conj.) lit. but; however
балад I (adj.) knowledgeable; informed; ба чизe ~ будан to know something; to be familiar
балад II (n.) lit. city; region
балада (n.) lit. town: settlement
баладия (n.) obs. city government
балақ-балақ (n.) coll. gurgling sound; ~ ҷўшидан to gurgling
балаққас (n.) gurgling
баланд 1 (adj.) high; loud; strong; bright; concentrated; sharp; 2 (adj.) high(ly); loudly brightly; бо шавқи ~ with great pleasure; ~ бардоштан to raise up high: ~ баровардан to rise; ~ гирифтан to reach high notes (e.g. singer) to boast
баландахтар (adj.) 1 been born under lucky star; lucky; prosperity; 2 powerful; strong
баландболо /see/ боло-баланд
баландгўяк (n.) 1 loud-speaker; 2 Megaphone
баландғоя (adj.) high idea
баланддевор (adj.) having high wall
баландиқбол (adj.) lucky; the lucky person; lucky man
баландисанҷ (n.) high measurer
баландихтисос (adj.) highly skilled
бaлaндӣ (n.) height; exaltation; brightness (color)
баландкўҳ (adj.) high mountains; Alpine
баландқад /see/ баланд-қомат
баландқомат (adj.) high, tall
баландмақом /see/ баланд-мартаба
баландмартаба (adj.) of high rank; prominent; perfect
баландмаҳак (adj.) sterling
баландмаърифат (adj.) high-educated; intellectual person, educated
баландмаърифатӣ (n.) high-educational, high-morality
баландмўй (adj.) shaggy
баландобрўй (adj.) respected; revered
баландовоз (adj.) 1 loud voice, of loud voice; voice; 2 noisy; loudmouth
баландовоза (adj.) famous, famed, known
баландошёна (adj.) multistoried
баландҳимматӣ (n.) nobility; bounty
баландпарвоз (adj.) flying high
баландпарвозӣ (n.) 1 high flight; 2 fig. arrogance, pride; boast
баландпоя (adj.) having long legs, long legged
баландрутба (adj.) having high rank; occupying high position
баландсифат (adj.) of high quality
баландсифатӣ (n.) high quality, super quality
баландтабъ (adj.) fine; subtle; having good taste
баландҳиммат (adj.) noble; well –born, gentle
баландшавӣ (n.) rise; growing; ~и нарх price raising
баландшиддат (adj.) having high power, high-tension; хати ~ high-tension line
баландшўҳрат /see/ шўҳ-ратбаланд
балво (п.) rebellion; revolt; ~ бардоштан, ~ кардан to rebel; to revolt; ~ додан to incite; to instigate
балвоангез (adj.) outrage, troublemaker, abettor
балвогар (n.) rebel; insurgent
балвогарӣ (n.) revolt; riot; mutinous; ~ кардан to revolt, to riot
балвогарона 1 (adv.) in the manner of a rebel; 2 (adj.) rebel
балғам (n.) phlegm; slime; ~ партофтан to expectorate
балғамӣ (adj.) phlegm; yellowish
балғамовар (adj.) expectorant давои ~ expect oral drug
балғампартоӣ (n.) expectoration
бале–бале yes
балегўй (adj.) toady; yes man; obs. professional helper to a story teller who would attract an audience’s attention
балегўӣ (n.) saying yes to everything; toadyism; ~ кардан (намудан) to say yes to everything; to be toady
балерина (n.) ballerina, ballet dancer
балет (n.) ballet
балия (n.) lit. misfortune; sorrow; ordeal
балк (contr. of conj. балки)
балки (conj.) though; although; 2 perhaps; 3 (particle) even
балқор 1 (adj.) Balkar; 2 (n.) Balkar
балл (n.) bal (measure unit of power of the earthquakes, winds)
баллистикӣ (adj.) ballistic; мушаки ~ ballistic rocket
баллон (n.) balloon; ~и газ techn. gas balloon
бало I. (n.) misfortune; trouble; sorrow дар ~ мондан to get into trouble; 2 (adj.) good-for nothing
балоангез (adj.) 1 maleficent; fury; bringing disaster; 2 abettor; outrageous person
балогардон (adj.) obs. evil repeler, amulet
балоғат (n.) maturity (age); manhood; rhetoric; eloquence; ба ~ расидан to reach maturity (of age); to come of age; to achieve perfection, to reach majority (of age)
балоғатнок / see/ болиғ
балозада (n.) wrath; miserable person; 2 (adj.) miserable; good - for – nothing
балоӣ (n.) skillful; capable
балохўр (n.) coll. fence (dealer of stolen goods); parasite person; sponger; obs. head of a gang or thieves; нафси ~ glutton
балорак (n.) hist. 1 short sword made from Indian steels; 2 high-quality steel
балоча (n.) saucy, insolent, sauce
балуч (n.) Baluсh
балучӣ (adj.)Baluchi забони ~ Baluchian language
бам (n.) low note (in music); овози ~ bass (voice)
бамаврид (adj.) well-timed; to time; upon the terms, apropos; in most time; бисёр ~ very, much apropos
бамаза / see/ бомаза
бамазахўрак (n.) he who enjoys eating well; gourmet
бamaъhӣ (adj.) reasonable; meaningful; clever; sober – minded
бамулоҳиза /see/ бомулоҳиза
бамулоҳизагӣ /see/ бомуло-ҳизагӣ
банг (n.) hemp (Cannabis sativa); bang; ~и девона jimsonweed (Datura stramonium)
бангбурдагӣ (adj.) intoxicated with hemp
бангдона (n.) hemp; Kim of bhang made from hemp leaves
бангидевона (n.) bot. bad smell narcotic plant, mad hemp
бангихона (n.) obs. place where drug addicts gathered to smoke bhang
бангӣ (n.) obs. drug addict; bhang smoker
банголӣ (n.) Bengali
банд (n.) bonds; ties; rope; bunch; bundle; haystack; joint; link; strophe; belt; dam; ~и занҷир link of chain; ~ҳои ангушт joints of fingers; ~и даст wrist; hand; ~и по ankle; shin; ~и об dam; ~ будан to be tied to; to be connected to; to be occupied with: to be closed; ~ кардан (намудан) to tie; to connect; to secure; to close; to occupy; to dam up; to catch; to capture; ~ кардан пулро ба чизе to invest money in something; ба худ ~ кардан to rivet attention to self; ~ шудан (гардидан) to become fond of; to get stuck; fig. to reach dead end
банда (n.)1. slave; 2 servant; 3 your obedient servant (in address, in correspondence); 4 coll. lost in fuzz and ashes (in gambling) ; ~и хоб amateur to take a nap; ~ шудан (гардидан) to become a slave; to become a servant
бандавор 1 (adv.) on-slave, slave; 2 (adj.) on-slave
бандагӣ (n.) 1 servitude, captivity; 2 being the servant; 3 submissiveness; obedience; ~ро ба ҷо овардан; fig. to die
бандакдор (adj.) of lace; with lace, bell-pull, boot
бандакор (adv. ) in a slavish manner; in a servile manner; 2 (adj.) slavish; servile
бандак I (n.) pin
бандак II (n.) suffix; ending (of a word); ~и хабарӣ linking verb
бандакҷонишин (n.) pronominal suffix
банданавоз (n.) tenderness, kindly behavior towards a slave or servant
банданавозӣ (n.) 1 kindness; amiability, virtuously; 2 mercy; compassion
бандапарвар /see/ банданавоз
бандапарварӣ /see/ банданавозӣ
бандар (n.) port; harbor
бандаргоҳ (n.) port; port entrance or exit; crossroads
бандаргоҳӣ (adj.) of port; of a junction; located at a cross-roads
бандарӣ (adj.) trade
бандбоз (n.) tightrope walker
бандибандӣ (n.) obs. binding the yanks
бандибон (n.) jailer
бандигӣ (n.) imprisonment; captivity; arrest
бандина 1 /see/ бандак I 1 2 dressing material; ~и дока gauze armband; 3 plait, braid; ~и пахолин haystack; ~и беда agr. bandage; 4 node, nodule (with things)
бандинафac (n.) asthma
бандихона (n.) prison; jail; dungeon
бандиш (n.) techn. traction, hitch
бандӣ (n.) captive; prisoner; ~ кардан (намудан) to make captive; to arrest; to imprison; ~ шудан (гардидан) to become a captive; to be arrested; to be imprisoned
бандкушо (adj.) unwinding; disentangling; overcoming an obstacle
бандкушоӣ (n.) unwinding; unraveling; disentangling
бандсозӣ (n.) construction of a dam
бандубаст (n.) tying; pacing; joining; closing; locking; barrier; obstacle; sorcery; spells; ~и poҳ road barrier; ~ кардан to tie; to pack; to join; to close; to lock; to obstruct; to create obstacles
бандча (n.) bunch
банибашар /see/ баниодам
баниинсон /see/ баниодам
баниодам (n.) mankind; humanity
банӣ (ar. pl.of n. ибн ) sons
банк (n.) bank
баногоҳ 1 (adv.) suddenly; 2 (adj.) sudden; unexpected
баногўш (n.) earlobe; ба паси ~ by the ear, behind the ear
баномус (adj.) honest; decent
баномусӣ (n.) probity, honesty
бahoh (n.) lit. fingertip; finger
банорас (n.) banaras (name of silk cloth of silvery colour with black stripes)
банохост /see/ баногоҳ
баноҳақ (adv.) wrongly, unlawfully
баночор (adv.) emergency; instinctively, willy-nilly
банур (adj.) 1 brilliant; bright; luminous; 2 nice; attractive, good-looking; одами ~ nice person; good-looking person
бануфуз /see/ бонуфуз
банча /see/ бандча
банҷ (n.) bot. henbane, madwort
баовозмонӣ (n.) for voting; ballot
баобрўӣ (n.) respected; authoritative; influential; worthy
баобрўй (n.) authority; influence
баодоб /see/ боадаб
баодобӣ (n.) politeness, courtesy, respect
баодобона 1 (adv.) politeness, courtesy, respect; 2 (adj.) polite, courteous, respectful
баос (n.) bleating; ~ задан to bleat (about cattle)
бапландарорӣ (n.) planning
бапо /see/ барпо
бапоиқадам (adj.) coll. bringing happiness; blessed
бар I pres. stem of v. бурдан
бар II (pref. with the meaning) “on, over, above”,"
бар III (рrер.) over; into; above; 2 often used in conjunction with prepositions in izafet constructions; ~ болои above; ~и сари on; ~ хилофи despite; ~ зидди against
бар IV (n.) land; dry land; баҳру ~ sea and land
бар V (n.) fruit; ~ овардан to bear fruit
бар VI (n.) edge; side; bank (of river); 2 often used as the second element in an izafet construction after a simple preposition; аз ~и, дар ~и by; near; next to; ба ~и to; by, next to
бара /see/ барра
барабас (adv.) in vain
баравнақ (adj.) flourishing; progressing; prosperous; brilliant
барак (n.) kind of noodles
барака (n.) coll. sixth finger; person with sixth fingers on one hand
барака /see/ баракат
баракалло /see/ бoракалло
бараканок /see/ баракатнок
баракат (n.) abundance; profit; success: blessing; reward; ~ доштан to be abundant; to prosper; ~ ёфтан to have success, to have a profit; ~ ёбед! Good luck!, God bless you
баракатнок (adj.) abundant; blissful; productive; fruitful
баракгирак (n.) ladle
баракот (ar. pl. of. n. баракат)
барало coll /see/ баръало
баралоина (adv.) obviously; openly
барангезанда (adj.) 1 inciting; agitating; goading; 2 inciting; ~и касалӣ inciting disease
барангезиш (n.) ignition; flare-up; raise, lift; upheaval; raging; instigation; provocation
барангезонидан ||БАРАНГЕЗОН| (v.) 1 to kindle; 2 to raise; 3 to worry; 4 to incite
барангехтан |БАРАНГЕЗ| (v.) to incite; to provoke; to inflame; to taunt
баранда 1 (pres. part, of v. бурдан) ; 2 (n.) fig. guide, leader
барандохтан |БАРАНДОЗ| (v.) to throw off; to overthrow; to eradicate; to remove to the roots; to destroy
барандоз (n.) hist. 1 tax, collection; 2 wasting
барас (n.) med. vitiligo
барафзудан |БАРАФЗОЙ| (v.) 1 to enlarge; to multiply; 2 to increase
барафкандан |БАРАФКАН| (v.) to reject; to throw; to miscarry
барафрохтан /see/ бараф-роштан
барафроштан |БАРАФРОЗ| (v.) to raise; to erect; to hang out
барафрўхтан |БАРАФРЎЗ| (v.) to ignite; to light up
барафшондан |БАРАФ-ШОН| (v.) to sprinkle; to scatter
бараҳман (n.) Brahman
бараҳманӣ (adj.) 1 brahmani; 2 follower of Brahmanism
бараҳмания (n.) 1 brah-manists, followers of brahmanism; 2 brahmanism
бараҳна (adj.) naked; unsheathed; шамшери ~ unsheathed sword; бо пои ~ barefoot
бараҳнагӣ (n.) nude; nakedness
бараҳнатан (adj.) 1 undressed; necked; 2 coll. the beggar; tatterdemalion
барбар (n.) 1 barabar; 2 barbarian; foreigner; 3 (adj.) wild; ignorant
барбарият (n.) hist. barbarity; давраи ~ barbarity period
барбарӣ (adj.) 1 barbaric; забони ~ barbaric language; 2 barbaric
бapбact (adj.) tied; tied up: secured; packed; having a good figure; well-built; strong
барбаста (adj.) 1 bound; clinging, joined; 2 insulated; separate; closed
барбастан |БАРБАНД| (v.) to tie; to join; to unite; тақдири худро бо касе ~ to intertwine salt fate
барбат (n.) lit. lute
барбатзан (n.) musician, playing on lute
барбод: ~ додан а) spend aimless; to squander; to spend in vain; b) to leave alone with problems ; c) to ruin; to destroy; ~ рафтан to disappear in vain; to disappear; ~ шудан а) to be lost in vain; b) to be destroying; to disappear; abyss
барбоддиҳанда (adj.) 1 throwing on wind, squandering; 2 (n.) spendthrift; 3 (n.) wrecker
барбоддиҳӣ (n.) waste; dissipation; squandering; destruction
барбодравӣ (n.) 1 spending in vain; the loss; 2 destruction; ruin
барбодрафта (adj.) wasted; squandered; failed; destroyed
барвақт (adj.) early; саҳарии ~ early morning; early in the morning; 2 (adv.) early; ~тар earlier
барвақтӣ (n.) early time
бaрг I(n.) leaf (of plant); fig. fruit; benefit; income; property; fruits ~и сабз green leaf; metaph. gift
барг II (n.) form
барга (n.) 1 invoice; 2 card
баргадон (n.) box for cards
баргак I (n.) dried apricots
баргак II (n.) ornament made of small silver disks worn by women across the forehead
баргардондан |БАРГАРДОН| (v.) to turn away; to turn back; to send back; to give back; to pay back; to address
баргардонидан /see/ бар-гардондан
баргашт (n.) turn; turning; return
баргашта (adj.) folded; bended
баргаштабахт (adj.) unfortunate person
баргаштаахтар /see/ бар-гаштабахт
баргаштадавлат /see/ бар-гаштабахт
баргаштамижгон (adj.) 1 with long impounding lash; 2 fig. beauty; loved, sweetheart
баргаштпазир (adj.) reversible
баргаштпазирӣ (n.) receiving
баргаштатолеъ /see/ бар-гаштабахт
баргаштан |БАРГАРД| (v.) to return; to come back; to turn into; to shirk; to avoid; to refuse; ~ омадан to return; to come back
баргбардор (n.) woven basket for carrying leaves
баргдор (adj.) having leafs, foliage; with leafs, with foliage
баргирифтан |БАРГИР| (v.) to lift, to take, o throw, to adopt
баргпайванд (n.) bot. sheet inoculation
баргрез (adj.) strew of leaves
баргрезӣ (n.) fall of leaves
баргрезонӣ (n.) defoliation
баргрехта (adj.) without leaves; with falling leaves
баргузида (adj.) 1 elected; elite; 2 (n.) selector; ~гон elected; elite
баргузидан |БАРГУЗИН| (v.) to choose; to select; to prefer
баргузор: ~ шудан а) to realize, to occur; b) to be noted, conducted (anniversary, holiday)
баргузорӣ (n.) undertaking (holiday, meetings etc.); ~и ҷаласа undertaking meeting
баргхўрак (n.) zool. leaf eater
баргшакл (adj.) leaf’s form, form of the leaf’s tree
баргумоштан |БАРГУМОР| (v.) lit. to authorize; to empower
барғалат 1 (adv.) mistakenly; 2 (adj.) mistaken
барда (n.) lit. captive; slave
бардагӣ (n.) servitude, slavery
бардавом. (adj.) protracted; continuous; long-lasting; чапак-зании ~ every-lasting applause
бардам (adj.) healthy; well; hearty; ~ ҳастед? Are you well? ~ шудан to take courage
бардама 1 (adj.) соll. filled to rim; 2 (n.) dam; dike, dam water
бардамидан |БАРДАМ| (v.) lit. 1 to grow; to rise, to go up (sowing); sprout; 2 to be revealed, to be denuded, to open; 3 to swell up; to swollen; 4 to become upset, to come to dismay
бардамӣ (n.) vigor, health, fullness of power
бардамкунанда (adj.) consolidating, supporting; invigorating
бардафурўш (n.) hist. slave trader
барешим 1 /see/ абрешим 1.; 2 lit. string (musical instrument)
барешимнавоз (adj. ,n.) musician, playing on string instrument
бардодан |БАРДЕҲ| (v.) to give; to give away
бардор I (pres. stem, of v. бардоштан) (as the second element in compound word has the meaning abiding, enduring; гап~ obedient
бардор II (adj.) a tribute in again to an emir
бардора I (adj.) sucking (baby)
бардора II (n.) hist. borrowed: пули ~ loan
бардор-бардор: ~ кардан to praise smb.; to extol
бардорузан: ~ кардан to shake; to rock
бардошт (n.) patience; endurance; carrying power; ~ кардан to bear; to endure
бардоштан |БАРДОР| (v.) to lift; to pick up; to raise; to elevate; to pick; to harvest; to bear; to endure; to lay; coll. to copy, to make a copy; байрақ ~ to raise a flag; сар ~ to raise head; ҷом ~ to lift the glass; масъала ~ to raise question; нусха ~ to make copy; аз байн ~ to solve; ҳосил ~ to harvest; таҳкурсӣ ~; пойдевoр ~ to lay a foundation; бача ~ to carry child in arms; to play with child; шавқун ~ to raise an uproar; бардошта гаштан to carry; бардошта даровардан to carry in; бардошта овардан to carry in; to bring; to carry up
бардоштнок (adj.) tolerant; patient; self-controlled
бардоштнопазир /see/ тоқатнопазир
бардурўғ (adj.) liar; deceitful; false; falsified; fake; fictitious; санадҳои ~ falsified documents; шоҳиди ~ false witness; 2 (adv.) falsely; deceitfully; fictitiously; ~ маънидод кардан to distort
бардурўғӣ (n.) falseness; deceit; falsification; factiousness
бардўхтан |БАРДЎЗ| (v.) lit. to sew
барзагов (n.) ox; bull
барзадан |БАРЗАН| (v.) to roll up; to wind up; остин ~ to roll up one's sleeves; fig. to get ready for work; доман ~ to tuck; to pin up
барзангӣ (adj.) соll. /sее/ зангӣ 2 (n.) swarthy, burly man; black giant (in folklore); 3 (adj.) large and frightening
барзax (n.) 1 Georg. spit 2 isthmus 3 middle, center
бapзгар (n.) lit. farmer
барзгарӣ (n.) lit. husbandry
барзиёд l. (adj.) surplus; excess; superfluous; бори ~ overload; кўшиши ~ excess zeal; ~ додан to yield a surplus; ~ иҷро кардан (намудан) to over fulfill beyond the goal; ~ омадан to exceed; to surpass
барзиёдӣ (adj.) extra; surplus
барзкўҳ (n.) very high mountain
барзчанор (n.) large plane tree
барин (post.) like; as if
баризофа (adv.) extra, in addition
барий (n.) chem. barium
барилова /see/ баризофа
барӣ (adj.) innocent; not responsible; acquitted; absolved of guilt; ~ кардан (намудан) to acquit; to absolve of guilt
бapkamoл (adj.) mature (of age); perfect; complete; faultless
баркамолӣ (n.) maturity; completeness; perfection
баркандан |БАРКАН| (v.) to pull out; to rip out; to dig up
баркашидан |БАРКАШ| (v.) to weigh; to weigh out; to pull out; to carry out; баркашида гирифтан to measure; баркашида додан to weight out
баркашидашуда (adj.) weighted
барқ (n.) lighting; flash; ~ задан to flash; to strike (lightening); to sparkle; чашмонаш аз хурсандӣ ~ мезаданд his eyes sparkle with joy; ўро ~ зад he was struck by lightning; ~ занондан to flash
барқад 1 (adv.) by size; 2 (adj.) tall
барқарор (adj.) established; confirmed; firm; ~ истодан to stand firm; ~ кардан (намудан) to establish; to confirm; to create; ~ шудан (гардидан) to be established; to be confirmed; to be created; аз нав ~ кардан to restanlish; to restore
барқарорӣ (n.) establishment; confirmation; firmness; inviolability
барқароркунанда 1 (pres. stem of v. барқарор кардан); 2 (n.) restorer; founder
барқароркунӣ (n.) 1 establishment; 2 restoration; revival, rebirth
барқарорсозӣ /see/ барқа-роркунӣ
барқароршавӣ (n.) rebirth; reconstruction
барқасд /see/ қасдан
барқасдона /see/ қасдан
барқвор (adj.) as quick lightning
барқгардон /see/ барқгир
барқгир (n.) thunderous rod, lightning rod
барқзабон (adj.) fiery; eloquent; skilful (orator)
барқзада (adj.) smitten electric current
барқзананда (adj.) sparkling, blazing
барқзанӣ (n.) lightning strike; flash of lightning; flash
барқия (n.) telegram; ~и шодбош complimentary telegram
барқӣ (adj.) 1 of lightnings; as lightning; 2 electric; нерўгоҳи ~ electro station
барқмонанд /see/ барқосо
бapқhok (adj.) flashing like lightning; illuminated by lighting; flashing
барқосо (adj.) lighting-like; quick as lightning
барқосор (adj.) flashing like lighting; penetrating like lightning
барқпарвоз /see/ барқрафтор
барқпош (adj.) 1 lightning; 2 fig. sparkling; blazing
барқпўя /see/ барқрафтор
барқрав /see/ барқрафтор
барқрафтор (adj.) quick, as lightning; the flying lightning; speed
барқсифат /see/ барқмонанд
барқҳисобкунак (n.) electric counter
барқҷавлон /see/ барқрафтор
барmaҳaл (adj.) early; ahead of time; beforehand
бармало 1 (adj.) open; public; 2 obvious; evident; clear; 3 (adv.) openly, publicly; 4 obviously, clearly; ~ афтодан to come to light; to be revealed
бармуфт (adj.) gratis; in vain
барниҳодан |БАРНЕҲ| (v.) lit. 1 to put; to deliver; to place; 2 to resolve; to solve
барнишастан |БАРНИШИН| (v.) lit. 1 to sit; 2 to sit horseback (on)
барнишондан |БАРНИШОН| (v.) lit. 1 to put, to force, to force to sit; 2 to put horseback
барно 1 (adj.) young; youthful; slender; handsome; ҷавони ~ young man
барнодил (adj.) 1 cheerful пири ~ cheerful oldman ; 2 lit. unripe; inexperienced; unsophis-ticated
барноӣ (n.) youth; adolescence; young age
барнома (n.) program; plan; platform; ~и дарозмуддат long-term program
барномавӣ (adj.) programmed; planned
барномарезӣ /see/ барномасозӣ
барномасоз (n.) programmer
барномасозӣ (n.) prog-ramming, planning
баробар 1 (adj.) equal; identical; even; 2 (adv.) equally; identically; the same as; immediately; together with; дар ~и чизе together with something; alongside; чанд ~и чизе зиёд будан to be somewhat larger than something else; ~ будан ба чизе to be equal to something; ~ дидан бо чизе to consider equal: ~ кардан (намудан) to equalize; to compare; to level; ~ омадан ба чизе to be equal; equal; to approach; correspond to; ~ рафтан ба касе, ба чизе to walk parallel; ~ шудан to be balanced; to be equalized: to become equal
баробарандоза (adj.) alike in size
баробарвазн (adj.) equal by weight; equal in significance; equivalent
баробарвазнӣ (n.) equilibrium; equality in weight; equivalence
баробаргардӣ (n.) moving at the same speed; rotation at the same speed
баробарӣ (n.) equality; equilibrium; balance; identity (in mathematics); ~и ҳуқуқ equality of rights; ~и шабу рўз equinox; ~ кардан (намудан) to emulate; to compete; to contend
баробаркунӣ (n.) equalizing; leveling out; identification
баробаркунҷа (adj.) equiangular
баробарқимат (adj.) of equal worth, of equal value
баробарқувва (adj.) of equal strength
баробармуддат (adj.) of equal duration
баробармаъно (adj.) un-ambiguous, equivalent
баробармаъноӣ (n.) equivalence
баробармиқдор (adj.) equal, alike on amount
бapoбapпаҳлў (adj.) isosceles; секунҷаи ~ triangle
баробарсуръат (adj.) equal on velocities, having alike velocity (with smb., smth..); ҳаракати ~ motion, equal velocity
баробартараф (adj.) equilateral; секунҷаи ~ equilateral traingle
баробартаъсир (adj.) equally influencing; rendering alike influence
баробарҳаҷм (adj.) alike volume, equal in size
баробарҳуқуқ (adj.) equal rights
баробарҳуқуқӣ (n.) equality of rights
баровард (n.) issue; result; ~у фаровард (n.) variations (in music);
баровардан |БАРОР| (v.) to take out; to carry out; to issue; to pass (law, resolution, etc.) to produce; to emit; to expel; to thrust out; to exclude; to pass a resolution; қонун ~ to pass a law; аз рўйхат ~ to cross the list; to subtract; берун ~ to emit; to utter; to respond; нағзак ~ to suffer from smallpox; дандон ~ to teethe; натиҷа ~ to draw a conclusion; савод ~ to teach, to read; to become literate; аз poҳ ~ to lead astray; to seduce; аз фикр ~ to invent; to think up; бароварда пеш кардан to expel
баровехтан |БАРОВЕЗ| (v.) to hang (trans and intrans); to suspend
барограф (n.) barograph
бародар (n.) brother; ~и зайнӣ self brother; ~и ҳамхун half brother (with same father); ~ўгай step brother; ~ хондан to fraternize
бародарандар (n.) half brother, brother on full-grown
бародарвор (adv.) like brother; on-fraternal; in a brotherly manner; in a fraternal manner; in a friendly manner
бародарзода (n.) son or daughter of brother
бародарзан (n.) brother-in-law, brother’s wife
бародарӣ l. (n.) brotherhood; fraternity; ~ кардан (намудан) to show brotherhood; to show friendship; to demonstrate a feeling of fraternity; 2 (adj.) brotherly fraternal
бародаркуш (n.) 1 fratricide; 2 (adj.) fratricidal
бародаркушӣ (n.) fratricide; ҷанги ~ fratricidal war
бародарона 1 (adv.) in a brotherly manner; in a fraternal; friendly manner: 2 (adj.) brotherly; fraternal; friendly
бародаршаҳр (n.) queen cities, sister cities
бародаршўӣ (n.) brother in law; husband’s brother
бародархонд (n.) adopted brother
барозандагӣ (n.) 1 beautifully, pretty; 2 value
барозидан |БАРОЗ| (v.) lit. 1 to decorate; to make oneself beautiful; 2 to be worthy; to deserve
бароқабрў (adj.) eyebrow
барои (prep.) for; for the sake of; on account of; because of; in exchange for; in the name of; ~чӣ why; ~ он ки because; ~ ҳамин therefore; аз ~ for the sake of
баромад (adj, n.) exit (door); speech; performance; expenses; origin; rise; дари ~ exit (door); ~ кардан to appear; to give a speech; ~и офтоб sunrise
баромадагӣ 1 (past .part of v. баромадан) ; 2 (n.) projection; bulge; swelling
баромадан |БАРО| (v.) to exit; to leave; to get out; to come out; to appear; to rise; to arise; to sprout; аз хона ~ to leave the room; ба боло ~ to go upstairs; ба дарахт ~ to climb a tree; ба фурўш ~ to be on sale; аз кор ~ to leave the service; аз чоп ~ published; printed; 2 when used in conjunction with the past participle of another verb indicates the complexion of the action expressed, хонда ~ to read through
баромадгоҳ (n.) exit; way out; outlet; ~и киштӣ harbor; mooring rope; outlet to sea
барометр (n.) barometer
баромехтан |БАРОМЕЗ| (v.) lit. 1 /see/ омехтан; 2 to be grasped, to mix in fight
барор (n.) success; ~ гирифтан, ~ ёфтан, ~ кардан to have success; to achieve success; to be fortunate; to have luck; кораш ~ гирифт he was lucky; he managed
барориш (n.) 1 conclusion, removing (from somewhere or other.); export; 2 production; ~и маҳсулот production output
барорнок (adj.) successful; lucky
барорнокӣ (n.) success; luck; fortune
бароростан /see/ оростан
баросудан /see/ осудан
барот I (n.) document granting exemption from taxes; check (bank draft)
барот II (adj.) шаби ~ bright night
баротнома (n.) hist. bill
барошуфтагӣ 1 (past. part, of v. барошуфтан)
барошуфтан /see/ ошуфтан
барoқ (adj.) coll. white and black (e.g. in animal markings); fluffy
бароҳат 1 (adv.) facilitating; tranquilizing; serene; 2 (adj.) lightened; tranquilized; serene; хоби ~ serene dream
бароҳехтан|бароҳез| (v.) to unsheathe
барпо (adj.) established; founded; constructed; erected; created; organized; ~ кардан (намудан) to construct; to build; to establish; to base; to create; to organize; ~ шудан (гардидан) to be constructed; to be established; to be created; to be organized; to take place; to be realized
барпокунанда 1 (pres. part of v.) барпо кардан; 2 (n.) creator
барпокунӣ (n.) construction; institution; establishment; founda-tion; creation; organization
бароянда (adj.) outgoing; rising
барра 1 (n.) lamb; пўсти ~ lambskin; бypҷи ~ Aries; 2 (adj.) young; green (e.g. fruit); пиёзи ~ scallion
баррабирён (n.) whole cooked lamb
баррагин (adj.) made of lambskin
баррагӣ 1 /see/ баррагин; 2 (adj.) immature
бappakaбoб (n.) lamb kabobs
баррапиёз (n.) scallion
баррасидан |БАРРАС| (v.) lit. 1 to reach; to obtain; 2 to investigate; 3 to get information, to make inquiries
баррасӣ (n.) research; study; consideration ~ кардан to consider; ~ шудан to be considered
баррафтан |БАРРАВ| (v.) to approach; to crawl onto
баррача (n.) lamb; ~и ман a) my lamb; b) fig. tender address to child
баррел (n.) barrel (unit of the measurement amount to oils, equal 159 l litre)
баррӣ (adj.) lit. of land; overland
барроқ (adj.) bright; brilliant; clear
барроқӣ (n.) brilliance, glow
баррустан |БАРРЎЙ| (v.) lit. to grow, again
баррўидан /see/ баррустан
барсам (n.) rel. snow leopard, riting wooden twig of Zoroastrian
барсанҷидан /see/ санҷидан
барсом (n.) med. pleurisy
барсохтан |БАРСОЗ| (v.) lit. 1 to build; 2 to make; to prepare
бартангӣ 1 (adj.) Bartangi; забони ~ Bartangi language; 2 (n.) Bartangi people
бартанидан /see/ танидан
бартар 1 (adv.) higher; 2 (adj.) higher; ~ донистан to prefer; to consider better
бартараф: ~ кардан (наму-дан): to remove; to do away with; to overcome; ~ шудан (гарди-дан) to be removed; to be done away with; to be overcome; to disappear
бартарафкунанда (adj.) avoiding; abolishing; overcoming
бартарафшуда (adj.) elimi-nated; abolished; separable
бартаридошта (adj.) outnum-bered; dominant
бартарафкунӣ (n.) removal; abolition; overcoming
бартарӣ (n.) preference; superiority; preponderance; preeminence; ~ доштан to surpass; to have preference ~ додан to give preference
бартер (n.) barter
бартофтан /see/ тофтан I
барўихатгирӣ (n.) census
барўманд (adj.) fruitful; fertile; abundant; prosperous; rich
барўманд (adj.) 1 having fruits; fruit-bearing; fertile; 2 benefiting; the reaping fruits; succeeding; lucky; 3 honest, noble; фарзанди ~и миллат glorious son of nations
барўмандӣ (n.) fruitfulness; prosperity; abundance; wealth
барф (n.) snow; slush; ~и ғафс deep snow; ~и лак-лакӣ feathery snow; ~и тар wet snow; ~ боридан to fall, to go (snow); аз қавоқи касе ~у борон боридан fig. to sit with tart mine; to be sullen, gloomy
барфак (n.) 1 snowflake; 2 snow maiden
барфбозӣ (n.) playing with snowballs; bathing in snow (e.g. birds); ~ кардан to play with snowballs; to bath in the snow (e.g. birds)
барфин (adj.) snowy; snow- covered
бapфишohдah /see/ бараф-шондан
барфикандан /see/ барафкандан
барфӣ 1 (adj.) snowy; 2 (n.) hist. a letter to one's friends on the day of the first snow inviting to come to celebrate; celebration commemorating the first snowfall of the year
барфнигоҳдорак (n.) snow keeper
барфнигоҳдорӣ (n.) snow keeping
барфнок (adj.) snowy
барфомехта /see/ барфолуд
барфоб (n.) water from melted snow
барфолуд (adj.) mixed with snow; rolled in snow; ~ шудан to be snowed over; to be covered with snow; to be rolled in snow
барфомехта (adj.) to be mixed with snow
барфосо 1 (adv.) like snow; 2 (adj.) white; clean
барфрез (adj.) spilling snow; snow; with snow
барфрўбӣ (n.) cleaning the snow; ~ кардан to wipe the snow
барфпарча (n.) snowflakes
барфпора (n.) snowflake
барфпўш (adj.) snowy; covered with snow
барфреза (n.) snowflakes
барфрўба /see/ барфтўда
барфсанҷ (n.) snow measure
барфтеппа (n.) pile of snow; snowdrift
барфтозакунак (n.) snow-plow, snow cleaner
барфтозакунӣ /see/ барфрўбӣ
барфтўда (n.) pile of snowdrift
барфурўхтан /see/ бараф-рўхтан
барҳам; ~ додан, барҳам задан to destroy; to end (an action); to curtail; eliminate; хомўширо ~ задан to disturb the silence; ~ хўрдан to be destroyed; to be eliminated; to disappear; to die out; to be obliterated; чашм ~ задан to wink
барҳамдиҳӣ (n.) destruction; elimination; end (of an action)
барҳамхўрӣ (n.) destruction; elimination; disappearance
барҳақ (adj.) fairly; deservedly; according to one's deserve; truly; truthfully; 2 (adj.) deserved; fair; true; truthful
бархато 1 (adv.) mistakenly; rashly; in vain; 2 (adj.) mistaken; rash; futile
бархе 1 (indef. pron.) some; ~ аз some of (the), certain of (the); 2 (adv.) a little; some; not much; not many; a few
бархезондан |БАРХЕЗОН| (v.) to lift; to set on one's feet; to make someone to take an action
бархезонидан /see/ бархезондан
бархӣ (n.) obs. victim; sacrifice; ransom
бархондан |БАРХОН| (v.) lit. to read; to study
бархостан |БАРХЕЗ| (v.) to rise; to get up; to move up (e.g in a profession); to raise up; to rebel; ба муқобили касе ~ to rebel against someone
бархўрд (n.) 1 meeting (un-expected); 2 clash, collision; 3 opposition; ~и ақидаҳо clash of ideas; 4 contact, link
бархўрдан |БАРХЎРД| (v.) to bump into; to strike against; to collide with
бархўрдор /see/ баҳраманд
бархўрдорӣ /see/ баҳрамандӣ
барҳаво (adj.) having high walls; having a high ceiling
барҳаёт (adj.) alive, of life
барҳазар (adj.) 1 careful; circumspect; 2 warning, preventing (from smth.); 3 threatening; dangerous
барч (n.) barch, a mixture of a narcotic such as opium with some other substances as, e.g. honey
барчидан |БАРЧИН| (v.) to collect; to gather
барчӣ (n.) drug addict who uses barch.
барҷаста (past. part of v. барҷастан); (adj.) 1 prominent; outstanding; relief; protuberant; typical; донишманди ~ prominent scientist: хусусияти ~ character; нотиқи ~ brilliant orator; симои ~ relief figure; ~ баромадан to stand out; 2 (adv.) prominently, protrude
барҷастагӣ (past part of v. барҷастан); 2 (n.) prominence; protuberance; relief
барҷастан |БАРҶАҲ| (v.) to leap up; to stand out; to be protrude; аз банди чизе ~ to extricate oneself from something
барҷастарухсор (adj.) of cheekbones; wide cheekbones
барҷастатабъ (adj.) lit. outstanding; unusual; brilliant; talented
барҷо (adj.) 1 hard; strong; stated; 2 suitable; corresponding to
барҷомонда (adj.) bedridden; decrepit; weak; tired; deathbed; ~ шудан to be bedridden; to take to deathbed; to be decrepit
барҷомондагӣ (n.) 1 bedridden; 2 feeblest, weakness; tired, grueling
баршикастан /see/ шикастан
баршуда (adj.) lit. lifted upwards; ascended
баршукуфтан /see/ шукуфтан
баршуморӣ (n.) lit. enumeration, transfer
баръабас (adv.) in vain
баръакс (adv.) on the contrary
баръало 1 (adv.) distinctly; clearly; bright; blinding; indisputably; without a doubt
бас (adv.) enough; ~ будан to suffice; ~ кардан (намудан) to cease; to put an end to; to stop; ~ гуфтан to say enough!; to pass (in a card game)
басабр 1 (adj.) patient; 2 (adv.) patiently
басанда (adj.) sufficient; ~ будан to suffice; ~ донистан to consider sufficient
басар (n.) lit. eye: vision; нури ~ ability to see; light of one's eye (term of endearment)
басаришта 1.(adj.) frugal; 2 (adv.) frugally
басарфа /see/ босарфа
басарфагӣ (n.) thriftiness: frugality
бace (adv.) much; many; very; often
басир (adj.) lit. seeing; perspicacious
басират (n.) vision: perspicacity
бacиpathok (adj.) perspicacious
басит 1 (adj.) simple; uncomplicated; elementary; адади ~ simple number; 2 (n.) surface; ~и замин surface of the earth
баски /see/ азбаски
басавлат /see/ босавлат
басазо (adj.) worthy; suitable; realistically
басалиқа /see/ босалиқа
басанда (adj.) sufficient; convincing; deep; ~ будан to be sufficient; ~ донистан to consider sufficient
басафо /see/ босафо
баситеза (adj.) bully; rowdy
басич 1 (adj.) ready; prepared; 2 (n.) longing; intention
баскетбол (n.) basketball
баскетболбоз (n.) basketball player
баскетболбозӣ (n.) basketball playing
баскӣ (n.) Basque; забони ~ Basque language
баснабас (adv.) coll. competing; in a competitive manner
басо /see/ басе
басомад (n.) frequency
басомон (adj.) in good order; calm; 1 neat; well-organized; thrifty; well - off
бact (n.) bundle; bunch; parcel; shift; form; structure; deck of cards; ду ~ ҳезум two bundles of firewood; қаду ~ height; ~и сала a certain method for wrapping the turban; ~и аввал first shift
баста 1 (past, of v. бастан) idiom. пеши кораш ~ шудааст he was in a hopeless situation; he was an impasse; 2 (n.) knot; roll; bunch
бастабандӣ (n.) packing; wrapping
бастагӣ l. ( past, of v. бастан ) 2 (n.) coll. obstacle; difficulty; dead end
бастакор (n.) composer
бастан |БАНД| (v.) to tie; to tie up; to wind; to pack; to lock; to close; to close off; to conclude; to congeal; рўймолро ба cap ~ to put on a kerchief (on the head); гиреҳ ~ to tie with a knot; бо ҳамдигар ~ to tie together; ~ шудан to be closed; to be locked; ҷароҳатро ~ to bandage a wound;, бо бинт ~ to bandage; дарро ~ to close the door; маҷлисро ~ to end meeting; даҳoни шишаро ~ to cork the bottle; пеши роҳро ~ to block the road; муоҳида ~ to conclude an agreement; acпpo ба apoбa ~ to hitch a horse to cart; дил ~ (ба касе, ба чизе), муҳаббат ~ (ба касе, ба чизе) to fall in love; to come to love
басуръat /see/ босуръат
бат (n.) lit. duck; drinking cup shaped like duck
батадбир /see/ ботадбир
батадриҷ /see/ ботадриҷ
батакаллуф /see/ бота-каллуф
батакрор (adv.) again; repea-tedly; on repeated occasions
баталион (n.) battalion; ~ алоқа communication’s battalion
батамом /see/ тамоман
батарея (n.) techn., mil. battery
батафсил /see/ ботафсил
батамкин/see/ ботамкин
батамкинӣ /see/ ботамкинӣ
батафсил /see/ ботафсил
батаънӣ (adv.) соll. properly; (adj.) well-behaved
батлон (n.) lit. cassation; refutation
батн (n.) belly; womb; fig. depths; secret intention
батнӣ (adj.) uterine; of womb; fig. inner (e.g. thoughts)
батоб (n.) techn. hardened; пўлоди ~ hardened steel
баттол (adj.) 1 idler, slacker; 2 impudent; sassy; flippant; 3 chatty; false; 4 ruffian, hooligan
баттолӣ (n.) 1 idling, 2 effrontery; 3 mendacity; 4 rowdiness
батрак (n.) obs. farm laborer
батракзан (n.) obs. female farm laborer
батракӣ 1 (adj.) of farm labor; 2 (n.) farm labor
баумед (adj.) hope, putting on; ~ кардан to gratify
бафазл /see/ бофазл
бафайз /see/ бофайз
бафароғат /see/ бофароғат
бафаҳм /see/ бофаҳм
бафосила (adj.) 1 with pause, хониши ~ reading with pause; 2 polygr. in discharge
бафурҷа (adv.) coll. at ease; not restrict; liberally
бахайр /see/ хайр
бахёза /see/ бахиёза
бахиёза (n.) remuneration, gift (for congratulation new thing)
бахил (adv.) stingy; greedy; jealous
бахилона 1 (adj.) stingily; greedily; 2 (adj.) stingy; greedy; jealous
бахилӣ (n.) stinginess; greed; jealousy; ~ кардан to be stingy; to be greedy: to be jealous
бахия /sее/ бахя
бахиядўзӣ (n.) needlework chain stitch sew; ~ кардан to sew chain stitch
бахияканӣ (n.) unstitching
бахмал (n.) velvet
бахмалбарг (n.) type of velvet
бахмалгул (n.) garden flower with crimson petals
бахмалин (adj.) velvety; made of velvet
бахмалӣ /see/ бахмалин
бахмалмонанд (adj.) like velvety
бахосият (adj.) bringing fortune; virtuous
бахт (n.) fate; fortune; luck; ~и бад misfortune; ~и нек good fortune; ~и сафед success; ~ ба коми ў шуд he was lucky; fate was kind to him; ~ам сиёҳ шуд I suffered a misfortune; ~у рахт fortune; prosperity
бахтбаргашта (n.) misfortune
бахтбедор (adj.) lucky
бахтвар / see/ бахтиёр
бахтҷунбон (n.) benefactor; protector
бахтҷўй (n.) searcher of happiness
бахтиёр (adj.) fortunate; happy
бахтиёрона 1 (adv.) fortunately; gladly
бахтиёрӣ (n.) fortune; prosperity
бахткўр /see/ кўрбахт
бaxthок (аdj.) fortunate
бахтнок /see/ бахтиёр
бахтнома (n.) amulet; metaph. constitution
бахтовар (adj.) bringing happiness, good luck
бахтозмоӣ (n.) daring; risk; testing fate; ~ кардан (намудан) to dare; to risk; to test fate
бахтомўз (adj.) beneficent; virtuous
бахтомўзӣ (n.) beneficence
бaxtoфap (adj.) beneficent; bringing prosperity
бахтофарин /see/ бахтофар
бахтқарин (adj.) poet. happy
бахтсафед /see/ сафедбахт
бахур (n.) 1 fragrance, aroma; 2 incense
бахш I 1 (pres. stem of v. бахшидан); 2 part; second element of a compound word has the meaning giving or forgiving
баxш II (n.) part; portion; ~ кардан to divide; to distribute
бахш III (n.) special method for preparing pilaw; 2 /see/ хўриш
бахшанда 1 (pres .part of v.) бахшидан; 2 (adj.) merciful; forgiver
бахш-бахш (adv.) coll. in pieces; in parts
бахшгоҳ (n.) watershed
бахшидан |БАХШ| (v.) to give; to bestow;: to dedicate; to pardon; to forgive; озодӣ ~ to free; замин ҳосили нағз бахшид the earth yielded rich harvest; ме~! Excuse me! таъсир ~ to make an impression; to touch on; to produce an effect
бахшиш (n.) bakhsheesh; gift; present; gratuity; dedication; pardon; forgiveness; ~ додан, ~ кардан (намудан) to give as a gift; to present; to dedicate, to forgive
бахшишгарӣ (n.) receipt of gifts, forgiveness
бахшишдиҳӣ (n.) gift
бахшишнома (n.) law. 1 grant (the document); 2 verdict
бахшишпулӣ (n.) reward money
бахшӣ (n.) hist. narrator of ballads; hist. custodian, overseer;
бахшоиш (n.) offering a gift
бахшоидан /see/ бахшидан
бахшонанда (n.) class. expiator, gift giver
бахшудан /see/ бахшидан
бахя (n.) seam; stitch; ~ бардоштан to unstitch; fig. to reveal a secret; ~ дўхтан, ~ задан, ~ кардан to stitch, to embroider
бахядузӣ (n.) embroidery
баҳавсала /see/ боҳавсала
баҳаловат /see/ боҳаловат
баҳамоӣ (n.) 1 connection, join; rapprochement; 2 corresponding to, harmonized; ~и ақидаҳо single opinion
баҳамомезиш /see/ боҳамомезӣ
баҳамомезӣ (n.) mixing; reproaching
баҳампайвастшавӣ (n.) together; ~и устухонҳо knitting together bones
баҳаракатдарорӣ (n.) putting into motion; winding up
баҳ-баҳ (interjec.) ah!, ay!, beautifully!, how well!
баҳил /see/ биҳил
баҳиммат /see/ боҳиммат
баҳисобгирӣ (n.) calculation; inventory
баҳман (n.) 1 Bahman (11th month of the year on solar calendar; corresponds to 21 January- 20 February); 2 bot. snowdrop; гули ~ snowdrop
баҳманмоҳ /see/ баҳман 1
баҳмон (pron.) lit. someone; something; someone; certain; that
баҳмут (n.) zool. hippopotamus, behemoth
баҳо (n.) price; mark; evaluation; ~ додан to estimate; to evaluate to characterize; ~ мондан to fix a price; to give a mark; ~ надорад it is priceless
баҳогузор (n.) tax appraiser, marker
баҳогузорӣ (n.) tax appraising, marking
баҳодиҳанда 1 (pres. part. of v. баҳо додан ); 2 (n.). tax appraiser, marker, evaluator
баҳодиҳӣ (n.) estimate; evaluation; characterization
баҳодор (adj.) valuable; коғазҳои ~ securities
баҳодур 1 (n.) hero; champion; knight; giant
баҳодурона 1 (adv.) heroically; bravely; in knightly manner; 2 (adj.) heroic; brave; bravely
баҳодурӣ (n.) valor; bravely
баҳоим (n.) lit. animals; beasts; livestock
баҳоия(n.) Bahaizm
баҳоӣ (n.) Bahaist
баҳомонӣ /see/ баҳогузорӣ
баҳона (n.) excuse; pretext; subterfuge; бо ~и чизе under the pretext of something; ~ ёфтан; to find an excuse; ~ кофтан, ~ ҷустан to look for excuses
баҳонакобӣ /see/ баҳонаҷўӣ
бахонаков /see/ баҳонаҷў
баҳонаковӣ /see/ баҳонаҷўӣ
баҳонаталаб (adj.) searching for excuses
баҳонаҷў 1 (adj.) searching for excuses; resorting to subterfuge; captious; 2 (n.) adventurer
баҳонаҷўӣ (n.) searching excuses; resorting subterfuge; captiousness; search for adventure
баҳонатарош (adj.) as persuader, pretender
баҳонатарошӣ (n.) pretext, nosing clauses, persuading, pretending
баҳор 1 (n.) spring
баҳорикорӣ (n.) spring planting
баҳористон (n.) blossoming park, land, country
баҳория (n.). poem dedicated to spring (bahariya)
баҳорон (n.) spring ; фасли ~ spring season
баҳоронӣ (adj.) of spring
баҳоррўя (n.) early spring; гулҳои ~ first flowers of spring
баҳорӣ (adj.) of spring
баҳр I (n.) sea
баҳр II (n.) lit. size of aruz; ~и рамал size of ramal; ~и ҳазаҷ size of khazaj
баҳр III (n.) 1 profit; advantage; interest; 2 ~и касе, чизе; аз ~и касе, чизе а) for, for the sake of, in favour of; in interest of smb., smth.; b) by reason of smth.; аз ~и кор а) for the sake of deal; b) on deal; аз ~и касе, чизе гузаштан to abandon from smb., smth.; ~и дили касеро кушодан fig. to deliver joy for smb.
баҳра (n.) 1 share, part, section, element, component; ~ доштан to have a share; 2 class. fate; 3 profit, advantage, profit; ~ бардоштан а) to capitalize, to profit; b) to earn; 4 fruits; result; 5 fig. pleasure; satisfaction; enjoyment; ~ бурдан, ~ гирифтан, ~ ёфтан а) to benefit, to advantage; b) fig. to enjoy, to get pleasure
баҳраандўз (adj.) 1 collecting, accumulating
баҳраандўзӣ (n.) collecting; obtaining
баҳрабар /see/ баҳраманд
баҳрабардор (adj.) 1 capitalizing, profit; beneficiary; 2 using
баҳрабардорӣ (n.) 1 the extraction of profit, advantages; 2 use; usage
баҳрабарӣ (n.) benefiting, getting pleasure; getting satisfaction
баҳравар /see/ баҳраманд
баҳраварӣ /see/ баҳрамандӣ
баҳрагирӣ /see/ баҳрабардорӣ
баҳраёб /see/ баҳраманд
баҳраёбӣ /see/ баҳрамандӣ
баҳраманд (adj.) profiting; benefiting; prosperous; satisfied
баҳрамандӣ (n.) 1 extraction of the profit; 2 receiving the share; 3 to gain fruit of labor; 4 fig. reception of pleasure
баҳргард /see/ баҳрнавард
баҳргардӣ /see/ баҳрнавардӣ
баҳрӣ (adj.) sea; maritime; naval; киштии ~ seafaring vessel; флоти ~ navy
баҳрнавард (n.) seafarer
баҳрнавардӣ (n.) navigation, nauticality
баҳрнигор (n.) artist-painter of seascapes
баҳром (n.) 1 astr. Mars (planet); 2 bahrom (name of 20-th day of each month of solar calendar)
баҳросо (adv.) like sea
баҳрпаймо /see/ баҳрнавард
баҳрпаймоӣ /see/ баҳрнавардӣ
баҳс (n.) argument; dispute; discussion; polemic; ~ кардан (намудан), ~ рондан to argue; to dispute; to discuss; ~у мунозира argument; polemic; discussion; ~y ҷавоб argument; ~y ҷидол squabble; ~ ба ~, ~ ма ~ competing
баҳскунӣ (n.) argument; debate; discussion
баҳсмабаҳс (adv.) competited; contending; ~ давидан racing
баҳснок /see/ баҳсталаб
баҳснопазир (adj.) indisputable; incontrovertible; certain
баҳснопазирӣ (n.) indisputableness; incontrovertibility; certainty
баҳсноталаб /see/ баҳснопазир
баҳспазир /see/ баҳсталаб
баҳсталаб (adj.) disputable
баҳуда: ~ву беҳуда not to place; malapropos
баҳузур (adv.) coll. Cheers!; without being shy
баҳуш (adj.) 1 reasonable; 2 vigilant; careful; attentive
бача 1 (n.) child; baby; coll. boy; fellow; young; боғчаи ~гон kindergarten ~и наврас adolescent (male); ~и шўх; playful child; ~и томактабӣ preschool child; ~и ширхўр, ~и ширмаккон; nursing baby; ~и шер lion cub; ~и гург wolf сub; in conjunction with the names of certain animals forms the name for those animals young; e.g пишак~ kitten
бачабардор (n.) nursemaid; nanny
бачабардорӣ /see/ бачабонӣ
бачабоз (n.) homosexual, pederast
бачабозӣ (n.) homosexuality, pederasty
бачабон (n.) one who takes care of children; one who watches after children.
бачабонӣ (n.) child care: ~ кардан (намудан) to watch over children
бачагона (adj.) childlike; childish; puerile; juvenile; for children; адабиёти ~ children's literature; кирдори ~ childish behavior
бачагӣ 1 (n.) childhood; puerility; ~ кардан to do childish things; to pull pranks; (adj.) of children
бачағар (n.) bastard
бачадон (n.) uterus; womb
бачадор (adj.) coll. pregnant; having children; ~ шудан to become pregnant, to give birth to child
бачадуздӣ (n.) stealing, kidnapping children
бачадўст (adj.) loving children
бачазоӣ (n.) 1 procreation; 2 birth rate
бачакуш (n.) coming infanticide
бачакушак: офтоби ~ winter sun (bright, but cool)
бачамард (n.) coll. young man; fellow
бачамардум (n.) coll. guys
бачамур (n.) woman whose children died
бачамурда 1 (n.) female animal, with dead children; 2 (adj.) coll. wretch
бачамурӣ (n.) baby epidemic deaths; mass ruin of children (from diseases, accident)
бачапарто (n.). woman giving birth prematurely; woman having a miscarriage
бачапартоӣ (n.) miscarriage
бачапой /see/ бачабонӣ
бачахўр (adj.) eating own young (child)
бачахўрак (a.) coll. unripe (fruit, vegetable)
бачаҳак coll. /see/ бачек
бачек (n.) child; baby; fellow
бачилла (adj.) coll. being in fourty-days; keeping fourty-days (about woman)
баҷо (adj.) appropriately; to the point; 2 (adj.) appropriate; ~ кардан a) to behave appropriately; coll. to conceal; ~ шудан (гардидан) to be appropriated; to be to the point; coll. to be hidden
баҷомонда /see/ барҷомонда
баҷоварӣ (n.) fulfillment; completion; fulfillment of duties
баҷонрасонанда (adj.) tiresome; boring
баҷооваранда (n.) performer
баҷуръат /see/ боҷурьат
башар (n.) human; mankind
башара (n.) exterior; face; appearance
башавқомада (adj.) delighted
башардўст (n.) humanist
башардўстӣ (n.) philanthropy; humanism
башардўстона 1 (adv.) humanely; 2 (adj.) humane; 3 humanitarian; ёрии ~ humanitarian aids
башарият(n.). humanity
башарӣ (adj.) 1 of mankind; universal; 2 human
башаст /see/ бошаст
башиддат /see/ бошиддат
башир I (n.) lit. good herald; herald of the good news
башир II coll. /see/ ширдор
башаън (adj.) glorious; magnificent; luxurious
башорат (n.). happy news
башумор (adj.) countable; calculable
башумур /see/ башумор
баъд 1 (adv.) afterwards; then; in; ~ аз after; ~ аз як соат in an hour; 2 (adj.) last; соли ~ next year; 3 (prep.) after; in; ~и ду соат after two hours; ~и он ки... after....
баъдан (adv.) 1 then; afterwards; after; subsequently; 2 later
баъдиинқилобӣ (adj.) post-revolutionary
баъдиҷангӣ (adj.) post conflict, post-war
баъдӣ (adj.) following; last
баъдина (adj.) following
баъдиҳарбӣ /see/ баъдиҷангӣ
баъз /see/ баъзе
баъзан (adv.) sometimes; occasionally; from time to time
баъзе (pron.) some; ~ашон some of them; ~ вақт sometimes
баъзо /see/ баъзан
баэҳтиёт /see/ боэҳтиёт
баэътибор (adj.) 1 reliable, faithful; 2 dear, most excellent; worthy
бе (prefix indicating the absence of something)
бе (second letter of Tajik alphabet]
бе (prep.) without
беабр (adj. ) cloudless
беабрӣ (n.) cloudless weather
беабрў (adj. ) brow less
беавзон (adj.) free-verse
беавлод (adj. ) childless
беадаб (adj. ) impolite; rude
беадабона (adv.) impolitely; rudely
беадабӣ (n.) impoliteness; rudeness
беадад (adj.) innumerable; countless
беадолат (adj. ) unjust
беадолатона 1 (adv.) unjustly; 2 (adj. ) unjust
беадолатӣ (n. ) injustice
беазият /see/ беозор
беазм (adj.) indecisive; weak-willed
беазмӣ (n.) indecision; weak will; lack of character
беайб (adj.) blameness; innocent; without defects; without faults; ~ ёфтан to excuse; ~у иллат free of faults; impeccable
беайбӣ (n.) innocence; inculpabi1ity
беақл (adj.) stupid; foolish; silly
беақлона 1 (adv.) stupidly; foolishly; 2 /see/ беақл
беақлӣ (n.) stupidity; silliness; foolishness; ~ кардан (намудан) to act stupidly; to act foolishly
беақрон (adj.) not having close friends
беалаф (adj.) no grass; empty; дашти ~ no grass steppe
беалафӣ (n.) lack of fodder, grassless
беалифбо (adj.) illiterate
беалкогол (adj.) nonalcoholic; машруботи ~ nonalcoholic drinks
беалоқа (adj.) unconnected; disconnected; unrelated; incoherent; fragmentary; ҷумлаҳои ~ unrelated sentences; 2 (adv.) incoherently; fragmentarily
беалоқагӣ (n.) absence of connections
беамал (adj.) inert, passive; inactive
беамалӣ (n.) inaction; inertness; lack of initiative
беамлок (adj.) hist. not having land property
беамон 1 (adj.) ruthless; merciless; defenseless; living in danger; 2 (adv. ) mercilessly
беамонӣ (n.) ruthlessness; mercilessness
беангушт (adj.) fingerless
беандеша 1 (adj.) hasty, thoughtless, precipitate; rash, impulsive, ill-considered; impetuous; 2 (adv.) impulsively, impetuously
беандешагӣ (n.) rashness; thoughtlessness; ~ кардан (намудан) to act rashly; to act thoughtlessly
беандоза (adv.) immeasurably; immensely; extremely; 2 (adj.) immeasurable; immense; extreme; limitless
беандозагӣ (n.) immensity; extremeness; limitlessness
беандом (adj.) homely; ugly
беандомӣ (n.). homeliness; 2 ugly
беaнҷом (adj.) endless; terminated; lacking the proper equipment
беанҷомӣ (n.) 1 infinity, limitless; boundless, infinite; 2 non-equipped
беарзиш (adj.) gratis; depreciated
беармон (adj.) 1 achieved purposes; 2 without regret
беаррапушт (adj.) spineless; without spine
беасал (adj.) without honey, not having honey; занбўри ~ drone
беасар (adj.) without a trace
беасл (adj.) unfounded; ground-less; implausible; absurd; ~ баро-мадан to be unjustified
беаслиҳа (adj. ) unarmed
беасос (adj.) unfounded; groundless; unprincipled; 2 (adv.) groundlessly; in an unprincipled manner
беасосӣ (n.) groundlessness; lack of principle
беасп (adj.) not having
беастар (adj.) without a lining
беахлоқ (adj.) immoral
беахлоқӣ (adj.) immorality
беаҳамият (adj.) insignificant; immaterial; unessential
беаҳамиятӣ (n.) 1 insignificance; inessentiality; 2 negligence; connivance; careless; ~ кардан to allow negligence
беаҳд (adj.) invalid; changeable, volatile
беаҳдӣ (n.) infidelity; variability
беаҳолӣ (adj.) depopulated; absence of people; ~ шудан to depopulate
беашк 1 (adj.) tearless; 2 (adv.) without tear
бебадал (adj.) irreplaceable; unpaid
бебадан (adj.) bodiless
бебар (adj.) /see/ бебор 2 wilted; dried out
бебаракат (adj.) 1 scanty; wretched; 2 unlucky; fertile; poor harvest
бебарг (adj.) 1 deprived foliage; leafless; дарахтони ~ tree with felled sheet; 2 class. poor; poor person; begger; sleazy
бебаргашт /see/ бебозгашт
бебарф (adj.) snowless
бебаркаш (adj.) 1 overweening; ample; 2 excessively; amply; without measure; ~ бурдан чизеро to carry away without measure
бебасар (adj.) lit. blind; shortsighted
бебасарӣ (n.) lit. blindness; shortsightedness
бебасират /see/ бебасар
бебахт (adj.) 1 unhappy; 2 wretch
бебахш (adj.) finished; indigent
бебача (adj.) childless
бебачагӣ (n.) childlessness
бебақо (adj.) ephemeral; unstable; temporary; transient; shoddy
бебақоӣ (n.) instability; temporality, transience; shod mess
бебаҳо (adj.) inappreciable, inestimable, invaluable
бебаҳоӣ (adj.) valueless; priceless
бебаҳона 1 (adv.) unconditionally 2 (adj.) unconditional
бебаҳра (adj.) without benefit; useless; destitute; ~ мондан to get no benefit; to be destitute; ~ кардан касеро аз чизе, ~ монондан каcеро аз чизе to deprive someone of something
бебаҳс l. (adj.) indisputable, obvious; 2 (adv.) indisputably
бебеша (adj.) unfrosted; deforested; ~ шудан to become deforested
бебизоат 1 (adj.) destitute; poor; 2 (n.) pauper
бебизоатӣ (n.) destitution; poverty
бебим 1 (adj.) fearless; 2 (adv.) fearlessly
бебинӣ (adj.) noiseless
бебод (adj.) windless; calm
бебодӣ (n.) lack of wind; calm
бебозгашт 1 (adv.) irrevocably; 2 (adv.) fearlessly; irrevocable; irreversible
бебок (adj.) fearless; brave; impudent; brave1у; impudent1y
бебокӣ (n.) fearlessness; bravery; impudence
бебокча (n.) mus. Bebokcha (name one of the popular Tajik classical melody)
бебокона /see/ бебок
бебол (adj.) wingless; empty; having no load; fruitiness
бебориш (adj.) without precipitation, without rains; ҳавои ~ without rains; сол ~ омад year was given dry, dry year
беборишӣ (n.) drought
беборон /see/ бебориш
беборонӣ /see/ беборишӣ
бебохт (adj.) without loss
бебоҷ (adj.) duty-free
бебун (adj.) rootless; bottomless
бебунёд (adj.) baseless; un-founded; unreliable; light words
бебунёдӣ (n.) baselessness; unreliability; fickleness; shallowness
бебуриш (adj. ) not suited to work; indecisive
бебурут (adj.) having no moustache
бебў(й) (adj.) without scent
бева (n.) widow; ~ шудан to become widowed
бевагӣ (n.) widowhood
бевазан /see/ бева
бевазн (adj.) 1 not having weight; light; weightless; 2 not having determined size, 3 fig. lightweight; not having importance
бевазнӣ (n.) 1 owing to the lack of weight; zero gravity; 2 fig. lightweight; insignificance; 3 zero gravity
беванолишӣ: ~ кардан to whine
бевапир (n.) old widow
бевар (n.) obs. ten thousands
беватан 1 (adj.) not having homeland; expatriate; 2 (n.) wanderer; metropolitan
беватанӣ (n.) cosmopolitism
бевафо 1 (adj.) perfidious; treacherous; 2 (n.) traitor
бевафогӣ (п.) perfidy; trea-chery; ~ кардан (намудан) ба касе, ба чизе to betray smb. or smth.; to be unfaithful to smb. or smth.
бевақт 1 (adj.) out-of-date; not in time; untimely, late; 2 (adv.) late; ~ мондан to be late
бевақтӣ (n.) lateness; дар ~и шаб late at night
беваҷҳ (adj.) groundless; unfounded
бевиҷдон (adj.) unscrupulous; dishonest
бевиҷдонона 1 (adv.) unscrupulously; dishonestly; 2 /see/ бевиҷдон
бевиҷдонӣ (n.) unscrupulousness; dishonesty; behave dishonestly; ~ кардан (наму-дан) to behave dishonestly
бевиқор (adj.) not having solidities; scatterbrained, lightheaded
беворис (adj.) having no heirs
бевосита 1 (adj.) direct; immediate; пуркунандаи ~ direct object; 2 (adv.) directly; immediately
бевоҳима (adj.) without panic; peacefully
бег /see/ бек
бегазанд (adj.) lit. 1 harmless; not causing damage; harmless; 2 undamaged
бегап: ~ нест… it is not without reason that
бегарон (adj.) valuable; invaluable; endless; boundless; артиши ~ vast army; баҳри ~ boundless sea
бегаҳ /see/ бегоҳ
бегаҳӣ /see/ бегоҳӣ
бегиёҳ /see/ беалаф
бегиёҳӣ /see/ беалафӣ
бегим (n.) hist. madam; lady
бегила 1 (adv.) perfectly; 2 (adj.) perfect
бегӣ 1 (n.) hist. beg’s rule; beg’s domain; 2 polite form of address to noble
бегона (adj.) strange; unknown; foreign; alien; унсурҳои ~ alien elements; ~ кардан (намудан) to estrange; to alienate; avoid; алафҳои ~ weeds; аз ақл ~ шудан coll. to go crazy
бегонавор (adv.) as someone else, like someone else; as stranger
бегонагӣ (n.) estrangement; alienation
бегоназабон (adj.) foreign language
бегоназамин (n.) foreign land; 2 (adj.) foreign
бегонапараст (adj.) prefer-ring strangers, admiring foreigners
бегонапарастӣ (n.) worshiping strangers
бегонахўй (adj.) 1 uncommunicative, hard to get along with; 2 short-tempered
бегоҳ l. (adv.) evening 2 (adv.) in the evening; yesterday; coll. yesterday; ҳамин ~ this evening
бегоҳирузӣ 1 (adv.) evening; day's end; 2 (adv.) in the evening; at day' s end
бегоҳишабӣ (adv.) evening; late evening, late night; late in the evening; late at night
бегоҳон /see/ бегоҳ
бегоҳонӣ /see/ бегоҳ
бегоҳӣ /see/ бегоҳӣ
бегузашт (adj.) unyielding; uncooperative
бегумон (adj.) certain, reliable; 2 (adv.) certainly; reliably
бегуноҳ (adj.) innocent, faultless; ~ баровардан, ~ ёфтан to acquit
бегуноҳӣ (n. ) innocence
бегурда (n.) timid; cowardly
бегурдагӣ (n.) timidness, cowardice
бегуфтугў (adv.) implicitly, unconditionally; 2 (adj.) implicit; unconditional
бегўш (adj.) earless
бегўшт (adj.) without meat; хўроки ~ the food without meat; vegetarian food
беғалоғула 1 (adj.) calm; 2 (adv.) without noise; without shout; peacefully
беғайрат (adj.) unenergetic, inactive, passive, lazy, cowardly, (adv.) unenergetically, inactively, passively, lazily, in cowardly manner
беғайратӣ (n.) lack of energy, inactivity; passivity; laziness; cowardice; ~ кардан (намудан ) to be inactive, to be passive, to be lazy, to exhibit, to cowardice
беғамӣ (n.) carelessness
беғамона 1 (adv.) carelessly, carelessness; ~ вақт гузаро-нидан carefree to spend time; 2 (adv.) careless, carefree
беғалат (adj.) without mistakes, correct; (adv.), correctly
беғам (adj.) carefree, untroubled, experiencing grief
беғараз (adj.) selfless, disinterested, impartial, objective
беғаразона (adv.) selflessly, impartially, objectively, /see/ беғараз
беғаразӣ (n.) selflessness, impartiality, objectiveness
беғаш /see/ беғиш
беғиш (adj.) pure (e. g. a metal)
беғоя (adj.) lacking, proper ideological orientation
беғубор (adj.) clear, pure clean
беғурбат (adj.) peaceful calm
бед (n.) willow дараxти ~ willow tree; ~и маҷнун weeping willow
беда (n.) dried clover; hay; ~ партофтан to give hay (to animals)
бедабуррак / see/ аррадос
бедавлат l. (adj.) poor; unfortunate; 2 (n.) poor person
бедаво (adj.) incurable; hopeless; дарди ~ incurable, illness; hopeless situation
бедавом (adj.) brief; short-lived transient; unsteady; unstable; ошноии ~ fleeting acquaintance
бедалел (adj.) groundless; without proof
бедалелӣ (n.) 1 toothless; groundlessness; lack of proof
бедандон (adj.) toothless; ~ шудан to lose teeth
бедандонӣ (n.) toothless
беданҷир (n. ) castor plant
бедапоя (n.) stubs of сut grain without a trace; харҷи ~ wasted expense; 2 (adv.) in vain; to no purpose
бедар (adj.) without doors
бедарак 1 (adj.) missing without a trace; futile; wasted; unknown ~ шудан, ~ шуда рафтан to disappear
бедаранг 1 (adj.), immediate; quick; 2 (adv.) without delay, immediately, quickly; 3 fig. unstable; shaky
бедарангӣ (n.) 1 demon-about-slowness, not-slowness; speed; 2 fig. vagary; rickety
бедарахт (adj.) unforested
бедарахтӣ (n.) lack of forests
бедарвоза (adj.) without gate, not having gate; даҳани ~ blabbermouth; windbag
бедард (adj.) painless; carefree ~ кунондан to anesthetize
бедардгардонӣ (n.) med. anesthetization
бедардкунанда /see/ дард-таскиндиҳанда
бедардӣ (n.) painlessness; care freeness
бедареғ 1 (adj.) merciless; 2 (adv.) mercilessly
бедармон (adj.) incurable; hopeless; wear; infirm
бедармонӣ (n.) 1 incurability, cureless, irreparability; hopelessness; 2 weakness, faintness, powerless, feeble
бедаромад (adj.) 1 not having income, unprofitable; 2 not having earning
бедаст (adj.) handless; ~у по helpless
бедаста (adj.) without a handle
бедастгоҳ 1 (adj.). empty; not-equipped; 2 fig. helpless; weak; not-powerful; 3 without office
бедастиёр (adj.) solitary; not having assistant; without assistant
бедастиёрӣ (n.) solitude; absence of assistant and supports
бедахл (adj.) 1 unrelated to smb. or smth.; 2 deprived earning, not having income
бедаҳан (adj.) coll. 1 talebearer, argumentative; 2 blabbermouth, windbag
бедаҳона (adj.) barn for storing dried clover
бедбарг obs. mil. bedbarg (arrowhead in form of the sheet of the osier)
бедбун (n.) osier; pussy willow
бедгул (n.) oleander
бедгун (adj.) osier’s green-blue color
бедевор (adj.) not surrounded by walls, without wall
бедиёнат (n.)1. apostate, 2 fig. crook, scoundrel; villain; wicked, dishonest
бедзор (n.) willow thicket
бедил (adj.) sad coll. fallen out of love; lit. cowardly; in love, heartless
бедилӣ (n.) sadness; coll. dislike; lit. cowardice; lit. passionate love
бедилон: дилу ~ unwillingly, inadvertently, without desire
бедилона 1 adv. sadly; unwillingly; reluctantly; without; desire; lit. cowardly; coll. in the manner of having fallen in love 2 /see/ бедил
бедилхон (n.) 1 hist. bedilkhon (the student of high medrese, the last step); 2 reader of the poems of Bedil
бедилхонӣ (n.) 1 research of Bedil’s creativity (in old schools and medreses); 2 reading Bedil’s poems
бедилшинос (n.) Bedil researcher, connoisseur of Bedil's creative activity
бедилшиносӣ (n.) Bedil study
бедимоғ (adj.) annoyed; upset; disturbed; sad; depressed
бедимоғӣ (n.) annoyance; distress; sadness; depression
бедин (adj.) irreligious; atheist
бединӣ (n.) irreligiousness; atheism
бедистон (n.) 1 thicket of the willows; osier; 2 fig. fruitless garden
бедиққат (adj.) inattentive; careless; indifferent; 2 (adv.) inattentively; carelessly; indifferently
бедиққатӣ (n.) inattentiveness; carelessness; indifference
бедмушк (n.) Egyptian willow
бедоғ (adj.) spotless; unblemished; untroubled
бедод (n.) unfairness; injustice; lawlessness; oppression; tyranny
бедодгар (adj.) doing injustice; unfair; 2 (n.) tyrant; oppressor
бедодгарона (adv.) unfairly; unjustly; lawlessly; tyrannically; 2 /see/ бедодгар
бедодгарӣ (n.) unfairness; tyranny; oppression; ~ кардан (намудан) to oppress; to tyrannize
бедодӣ (n.) unjust acts; oppression; tyranny
бедодпеша /see/ бедодгар
бедол: ~у дарахт; bare of vegetation; deforested; barren
бедона I 1 (adj.) seedless; 2 (n.) kind of seedless grape
бедона II (n. ) quail
бедонабоз (n.) man who keeps quails for quail fights; a fan of quail fighting
бедонабозӣ (obs.) quail fighting
бедонак (adj.) coll. seedless
бедониш (adj.) unenlightened, uneducated, illiterate, ungrammatical; ignoramus
бедонишӣ (n.) uneducated, lack of education, illiteracy; ignorance
бедор (adj.) awake; awakened; wakeful; alert; vigilant; ~ будан, ~ нишастан to be awake; to be vigilant; to be alert; ~ кардан (намудан) to wake; ~ шудан (гaрдидан) to wake up
бедорбахт (adj.) lucky
бедордил (adj.) kindhearted; humane; very learned; vigil; alert
бедоркунӣ (n.) awakening
бедормағз class. /see/ бедорфикр
бедорнишинӣ (n.) being awake; vigil
бедорфикр (adj.) intelligent; keen
бедорхоб (adj.) sleepless; drowsy; ~ будан; to sleep; to remain awake; to doze
бедорхобӣ (n.) sleeplessness; drowsiness
бедоршавӣ (n.) awakening
бедорӣ (n.) being awake; drowsy; vigilance; дар ~ in reality
бедошт (adj.) sleazy (about cloth, footwear)
бедуд (adj.) smokeless
бедум (adj.) tailless
беёвар (adj.) defenseless; unprotected; orphaned
беёварӣ (n.) defenselessness; lack of protection; orphan hood
беёд /see/ беҳуш
беёр (adj.) solitary, not having friend, not having loved person, friendless;
без I (pres. stem of v. ) бехтан
без II (n.) gland; subcutaneous tumor
без III (n.) reg. cheap cotton material, fabrics
безабон (adj.) speechless; inarticulate
безабонӣ (n.) silence
безавол (adj.) eternal; continuous; undying
безавқ 1 (adj.) without pleasure; joyless; not having refined sense of taste; 2 (adv.) without pleasure; joylessly; in a unrefined manner
безавқӣ (n.) 1 disinterest; indifference; 2 tastelessness, absence of the talent
безада (adj.) unstressed; ҳиҷои ~ unstressed syllable
безаковат (adj. ) untalented
безамин (adj.) landless
безамина (adj.) soilless
безаминӣ (n.) landlessness
безан l. (adj.) unmarried (man) ; 2 (n.) widower
безанӣ (n. ) celibacy; widow
безар (adj.) class. 1 penniless, not having money; 2 poor; ~у зўр poor and defenseless
безарар l. (adj.) harmless; without losses; 2 (adv.) harmlessly; without losses; without defect
безарарӣ (n.) 1 harmless; 2 undamaged; unharmed 3 without loss; 4 harmless
безарда /see/ безаҳра
безарофат (adj.) inelegant; not clever
безарф (adj.) tareless
безаҳра (adj.) indecisive; timid; cowardly
безаҳрагӣ (n.) indecisiveness; timidity; cowardice
безаряд (adj.) charge less; unloaded
безгак (n. ) malaria; fever
безеб (adj.) ugly, unattractive; tasteless
безебӣ (n.) unpleasantness; tastelessness
безеҳн (adj.) stupid
безиё (adj.) dark; dim
безиён (adj.) harmless; safe; flawless; without losses
безиёнӣ (n.) without loss
безин (adj.) without saddle
безинҳор class. pitiless; merciless; cruel
безиш (n.) sifting
безобита (adj.) upset; disturbed; anxious; confused; ~ кардан (нaмудан) to upset; ~ шудан (гардидан) to become upset; to become disturbed; to become anxious; to be confused
безобитагӣ (n.) trouble; anxiety; confusion
безор (adj.) feeling aversion; disgusted; ~ кардан (намудан) to bore; to pester; ~ шудaн, (гардидан) aз касe, аз чизе to feel aversion for smb. or smth. ; to be disgusted by smb. or smth. ; аз ҷон ~ кapдан to nag endlessly
безоркунанда (adj.) annoying boring; repulsive
безорӣ (n.) aversion; boredom; coll.; hooligan
безот (adj.) 1 breadless; ҳайвоноти ~ breadless cattle; 2 rootless
безуриёт (adj.) childless; бeзоту ~ childless
безуриётӣ (n.) childless
беибо (adj. ) brave; bold; unceremonious; insolent; 2 (adv.) bravely; unceremoniously; insolently
беибогӣ (n.) bravery; boldness; unceremonious; insolence
беидея (adj. ) lacking the proper ideological orientation
беидрок (adj.) slow-witted; unconscious
беидрокӣ (n.) dull, slow, inscrutable; unconsciousness
беиёр (adj.) low-grade, inferior; without test
беиззат /see/ беҳурмат
беиззатӣ /see/ беҳурматӣ
беизтироб (adj.)1. calm, quiet, serene; 2 peacefully; quietly; serene
беиллат (adj.) impeccable; flawless
беиллатӣ (n.) impeccability; flawlessness
беилмӣ (adj.) uneducated; ignorant
беилмӣ (n.) lack of education; ignorance
беилоҷ (adj.) incurable; hopeless; desperate; дарди ~ incurable disease
беилоҷӣ (n.) incurabi1ity; hopelessness; desperateness
беилтифот (adv.) unkindly; inattentively; coldly (in-attitude), indifferently; 2 (adj.) unkind; inattentive; indifferent; cold (in attitude)
беилтифотона /see/ беилтифот
беилтифотӣ (n.) unkindness; inattentiveness; indifference, coldness
беимдод (adj.) defenseless
беимдодӣ (n.) defenselessness
беимзо 1 (adv.) anonymously; without a signature; 2 (adj.) anonymous; without a signature
беимло (adj.) not observing proper orthography; writing with mistakes
беимон (adj.) unscrupulous; hist. none believing (in Islam); 2 (n.) infidel; atheist
беимонӣ (n.) hist. atheism; infidelity (in religion)
беимтиёз (adj.) not privileged
беин: ~у он absolute; unquestioning
беинсоф (adj.) unscrupulous; unjust; 2 (adv.) unscrupulously; unjustly
беинсофона /see/ беинсоф
беинсофӣ (n.) unfairness; dishonesty
беинтизом (adj.) undisciplined; unorganized; 2 (adv.) in an undisciplined manner; disorganized
беинтизомӣ (n.) lack of discipline; disorganization
беинтиҳо 1 (adj.) endless; limitless; periodic (in mathematics) 2 (adv.) endlessly; limitlessly
беинтиҳоӣ (n. ) endless; limitless
беирода (adj.) weak-willed; indecisive
беиродагӣ (n.) lack of willpower; inductiveness
беисбот (adj.) unproven
беисботӣ (n.) lack of proof
беисм (adj.) nameless; anonymous; 2 (adv.) incognito; anonymously
беист 1 (adv.) continuously; ceaselessly; 2 (adj.) continuous; ceaseless; direct (e. g. flight)
беистеъдод 1 (adj.) untalented; ungifted; 2 (adv.) in an ungifted manner
беистеъдодона /see/ беистеъдод
беистеъдодӣ (n.) lack of talent
беистиқбол (adj.) having no future
беистисно (adv.) 1 not having exceptions; 2.without exceptions
беистиҳола 1 (adj.) impudent; flippant; 2 (adv.) impudently
беиттилоӣ (n.) lack of information; incompetence
беиттилоъ (adj.) 1 unapprised, ignorant; incompetent; 2 coll. illiterate
беитминон (adj. adv.) mistrustful, suspicious
беитминонӣ (n.) incredulity, suspicious
беитоат 1 (adj.) disobedient; (n.) disobedient person
беитоатӣ (n.) disobedience; ~ кардан (намудан) to behave in a disobedient manner
беихлос (adj.) insincere; unfriendly; distrustful; faithless (in religion)
беихлосӣ (n.) 1 the absence of adherences, inclinations to smb., smth.; 2 distrust, mistrust; 3 disbelief (in smb., in smth.)
беихтилоф (adj.) conflict-free
беихтилофӣ (n.) conflict less
беихтиёр (adv.) unwillingly; involuntarily; instinctively; automatically; 2 (adj.) unwilling; involuntary; instinctive, automatic
беихтиёрона /see/ беихтиёр
беихтиёрӣ (n.) unconsciousness
беиштибоҳ /see/ бешубҳа
беиштиҳо (adj.) lacking appetite
беиштиҳоӣ (adj.) lack of appetite
беиқтидор (adj.) weak
беиқтидорӣ (n.) weakness
бек (n.) hist. beg (title of nobility) ruler
бекайф (adj.) no pleasure; not intoxicating (e.g. drinks); feeble; ~ шудан to be out of sorts
бекайфӣ (n.) displeasure; fee-ling dissatisfaction; boredom; weakness (e.g. wine); bad mood; feebleness
бекалла (adj.) stupid
бекам coll. 1 (adv.) exactly; accurately; 2 (adj.) exact; accurate
бекамукост (adj.) without any change, completely
бекамукостӣ (n.) impeccability; sanity; absence of flaws, defect, shortage
бекамбудӣ (adj.) impeccable, irreproachable
беканор (adj.) limitless; infinite
беканора (adj. ) land having no sidewalk, vast, limitless
беканорӣ (n.) limitless; infiniteness
бекарон /see/ беканор
бекас (adj.) having no close relatives; friendless; lonely; abandone; ятиму ~ мондан to become an orphan; ~у кўй homeless
бекасӣ (n.) loneliness; abandonment
бекафан (adj.) 1 without shroud, not having shroud; 2 fig. poor person, beggar; бегўру ~ goal as falcon
бекина (adj. ) kind
бекинагӣ (n.) forgiving, good-natured
бекишт (adj.) sow less, unsettled (field, land)
бекӣ (n.) hist. beki
беком (n.) unsuccessful person; loser; 2 (adj.) unsuccessful; disappoint
бекомӣ (n.) lack of success; disappointment
бекор (adj.) unoccupied; jobless having no work; idle; unemployed; free; empty; useless; ~ кардан (намудан) to abolish; to annul; to cancel; ~ гаштан, ~ истодан to idle; ~ нишастан jobless; ~ мондан to become unemployed; ~ шудан, ~ рафтан to be wasted; to go for naught
бекора 1 (adj.) unnecessary; superfluous; worthless; 2 (adv.) vain; futilely
бекорагӣ /see/ бекорӣ
бекорагард 1 (adj.) jobless, loitering around without worк; 2 (n.) idler
бекорагардӣ (n.) loitering around without work; ~ кардан to loiter around without work
бекорӣ (n.) inaction; idleness; unemployment; вақти ~ pleasure time, free time
бекоркунӣ (n.) dismissal from job; cancellation
бекормонда 1 /see/ бекорагард
бекормонӣ (n.) unsold, joblessness
бекорхобида (adj.) fallow
бекорхобӣ /see/ бекормонӣ
бекорхўҷа (n.) coll. idler
бекорхўҷагӣ (n.) coll. idle, idleness; ~ кардан to loaf, to idle
бекоршуда (adj.) 1 dismissed; displaced with job titles; 2 abolished; invalidated
бекост /see/ бекамукост
бекулаҳ (adj.) class. 1 without headdress; with uncovered head; 2 fig. uncrowned; not having coronas
бекўй (adj.) homeless
беқадр (n.) worthless, unworthy, degraded, underestimated; ~ кардан (намудан) to underestimate, to humiliate; ~ шудан (гардидан) to depreciate, to lose value, to become degraded; ~y қимат worthless
беқайд (adj.) unregistered (e. g. a marriage) illegitimate; (adj.) apathetic, unrestrained
беқайдӣ (adj.) lit. apathy, lack of restraint
беқайдона 1 (adv.) impudently; intemperate; unbridled; 2 (adj.) impudent; not-observing
беқанот (adv.) reg. wingless
беқарин (adj.) class. 1 solitary, lonely, abandoned, (smb.); 2 fig. inimitable, peerless
беқарор 1 (adj.) changeable unstable, inconstant, restless, impatient; 2 (adv.) feverish, unstably, inconstantly, restlessly, impatiently; ~ шудан (гардидан) to become upset, to worry, to have a fever
беқаророна /see/ беқарор
беқарорӣ (n.) changeability, instability inconstancy, restlessness, impatience; ~ кардан (намудан) to become upset, to worry, to express impatience
беқасаб (n.) kind of silk cloth
беқасаббоф (n.) spinner; /see/ бекасаба
беқасам /see/ беқасаб
беқатъият (adj.) indecisive, not persistent
беқатъиятӣ (n.) indecision, lack of persistency
беқиёс (adj.) incomparability, not comparable
беқилтиқ (adv.) without bones (e. g. a fish) not prickly, soft, easily persuaded
беқилуқол 1 (adv.) indisputable, incontrovertibly 2 (adj.) indisputable incontrovertible
беқимат (adj.) priceless; depreciated; worthless
беқобилият (adj.) incapable, untalented, inept
беқобилиятӣ (n.) inability, lack of talent, ineptitude,
беқонун (adj.) lawless
беқонунӣ (n.) lawlessness, absence of laws
беқош (adj.) brow less
беқувва /see/ беқуват
беқуввагӣ /see/ беқувватӣ (n.) shortage of manpower; ~ кашидан to experience the shortage in manpower
беқувват (adj.) weak, impotent, exhausted; ~ шудан (гардидан) to become weak, to become exhausted
беқувватӣ (n.) weakness, impotence, exhaustion
беқудрат (adj.) untroubled
беқурб (adj.) 1 depreciated; not having value; the subject to inflation (about money); 2 fig. authoritativeless, lost confidence (about smb.)
беқурбшавӣ (n.) deprecation devaluation; ~и пулҳои қоғазӣ inflation, devaluation
бел (n.) spade; shovel; ~и заврақ, ~и қаиқ oar; ~ задан to row with shovel; ~ кандан to dig with spade
белаб (adj.) lipless
белаганда (n.) stitch less
белаёқат (adj.) incapable; unfit
белаёқатӣ (n.) inability; incompetence
белаззат (adj.) tasteless; unappetizing; unpleasant
белаззатӣ (n.) 1 tastelessness; unappetizing; 2 trouble
белаҷом (adj.) 1 without bridle, ungovernable (horse); 2 fig. strong willed
белак (n.) shoulder-blade
белатофат (adj.) crude; unattractive
белатофатӣ (n.) absence of graces, concinnity; roughness; unpleasantness
белақаб (adj.) nameless; (n.) nickname
белафз (adj.) perfidious; not keeping words, promises
белгардон: ~ кардан (намудан) to dig with a spade, to shovel
белдандон (adj.) big teeth
белзан (n. ) oarsman
белзанӣ (n.) 1 digging the land; 2 rowing (on boat)
белинчак (n. ) reg. cradle
белкаш (n.) oarsman
белкашӣ (n. ) rowing
беллетристика (n.) belles-lettres, fiction
белона (adj.) shelter less; home-less; ~ мондан to be without a nest; to be left homeless
белорус (n.) Byelorussian
белорусдухтар (n.) Byelo-russian girl
белорусзан (n.) Byelorussian woman
белорусӣ (adj.) Byelorussian
белпо (n.) webbed appendage
белча (n.) small spade; scoop
белгиявӣ (n. ) Belgian 2 (adj.) Belgian
бемавзўъ I. (adj.) pointless; without a plot 2, (adv.) pointlessly
бемаврид (adj.) inappropriate; inopportune; untimely; 2 (adv.) inappropriately; inopportunely; ~ омадан to come not in time
бемавқеъ 1 (adj.) inappropriate; inopportune; 8.33333333333333E-02 inappropriately; inopportunely
бемаданият (adj.) lack of culture; uncultured; uncivilized, ill-mannered
бемаданиятӣ (n.) uncivilized; lack of culture
бемадор (adj.) weak; exhausted; sickly; ~ кардан (намудан) to weaken; to exhaust; ~ шудан (гардидан) to become weak; to become exhausted
бемадорӣ (n.) 1 weakness, exhaustion 2 pain; haggard
бемадорона 1 (adv.) weakly; 2 /see/ бемадор
бемаза (adj.) no tasty; bland; colorless; insipid; trivial; disagreeable
бемазагӣ (n.) blandness; colorlessness; insipidness; triviality
бемазмун 1 (adj.) dull; empty; lacking in content; senseless 2 (adv.) dully; senselessly
бемазҳаб (adj.) irreligious; 2 (n.) infidel
бемазҳабӣ (n.) irreligiousness
бемаишат (adj.) without pleasure; ~ мондан to stay without pleasure
бемайл (adv.) unwillingly, inadvertently, without desire, lazy; careless
бемайлӣ (n.) diffidence; reluctance; displeasure
бемайлон (adj.) straight; unswerving, steadfast; 2 (аdv.) unswervingly
бемайна (adj.) stupid
бемайнагӣ (n. ) stupidity
бемакон (adj.) homeless, shelter less
бемаконӣ (n.) homeless
бемакр (adj.) ingenuous
бемалол (adv.) unhindered; with ease; without embarrassment; ~ бошад please!
бемамоният. (adv.) freely; uninterruptedly; 2 (adj.) unhindered; free; uninterrupted
беманзил /see/ бемакон
беманзилӣ /see/ бемаконӣ
бемантиқ 1 (adj.) illogical; 2 (adv.) illogically
бемантиқӣ (n.) logic
беманфиат (adj.) useless; aimless; unprofitable; vain 2 (adv.) uselessly; aimless; absence of profit
беманфиатӣ (n.) uselessness; aimlessness; absence of profit
бемаош (adj.) non-payable; without salary; вазифаи ~ non-payable job
бемарг (adj ) immortal
бемаргӣ (n.) immortality; eternity
бемаром (adj.) aimless; useless; 2 aimlessly; uselessly
бемароқ l. (adj.) indifferent; boring; uninteresting; 2 (adv.) indifferently; in a boring manner
бемароқӣ (n.) indifference; boring
бемаслак (adj.) 1 unprincipled; 2 lacking proper ideological orientation
бемаслакӣ (n.) 1 unscrupulous; 2 lack of proper ideological orientation
бемаслиҳат (adv., adj.)1. without advice; without agreement; without permission; 2 not consulting; not agreeing
бематлаб (adj.) 1 objectless; aimless; 2 (adv.) objectless; aimlessly;
бемасъулият 1 (adj.) irresponsible; careless; 2 (adv.) irresponsibly; carelessly
бемасъулиятона /see/ бемасъулият
бемасъулиятӣ (n.) irresponsibility; carelessness; absence of a responsible, individual
бемашаққат (adv.) 1 easily; unhindered; 2 (adj.) easily, without difficulty
бемаънавият (adj.) spiritualness
бемаънавиятӣ (n.) spiritualities
бемаънигўй (adj.) of rubbish; twaddler
бемаънигӣ (n. ) absurdity; ~ кapдан to act absurdly
бемаънӣ l. (adj.) senseless; absurd; meaningless; stupid; frivolous; 2 (adv.) senselessly; absurdly; stupidly; frivolously
бемаъно /see/ бемаьнӣ
бемаърифат (adj.) 1 uncultured, 2 uneducated
бемаърифатӣ (n.) 1 lack of culture; 2 lack of education, uneducated
бемағз (adj. ) stupid; having no brains, kernel (e.g. nut); empty
бемақсад 1 (adj.) aimless; without a goal; 2 (adv.) aimlessly; unintentionally
бемаҳак (adj.) 1 without test, not having tests; 2 low-grade, not having value; cheap
бемаҳал (adj.) untimely; premature; inappropriate; coll. late; вафоти ~ untimely death; 2 (adv.) prematurely; inappropriately; coll. late
бемаҳтоб (adj. ) moonless
бемаҷол (adj.) weak; feeble; ~ шудан (гардидан) to become weak; to become feeble
бемева (adj.) fruitless; barren
бемеҳнат (adj.) nonworking, free; нони ~ free bread
бемеҳр /see/ номеҳрубон
бемеҳрӣ (n. ) enmity
бемиқдор (adj.)1. uncountable, incalculable; 2 class. dis authoritative; disrespected
беминнат (adj.) humble
бемисл (adj.) incomparable; unprecedented; ~у монанд incomparable
бемисол /see/ бемисл
бемодагов (adj.) having no cow
бемодар (adj. ) motherless
бемодарӣ (n.) orphan hood (absence of mother)
бемол (n.) flat (music)
бемонанд /see/ бемисл
бемонеа 1 (adj.) unhindered; 2 (adv., n.) without, hindrance
бемор (adj.) ill; ~и сахт seriously ill; ~ афтодан to fall ill; ~ кардан (намудан) to make someone ill; худро ~ нишон додан to pretend to be ill; ~ шудан (гардидан) to become ill
беморак (n.) unripe fruit felled from the tree
беморбинӣ (n.) visiting an ill person; ба ~ омадан to visit ill person
бемордор (n. ) he who takes care of ill person
бемордорӣ (n.) care for ill person
бемористон (n.) lit. hospital
беморӣ (n.) illness; ~и саръ epilepsy; ~и сафедхунӣ leukemia; ба ~ гирифтор шудан to become ill
беморнамо (adj.) 1 unhealthy; 2 sick; unhealthy
беморона 1 (adv.) like ill person; 2 (adj.) sickly
беморпой /see/ бемордорӣ
беморхона (n.) hospital
бемоҳ /seе/ бемаҳтоб
бемоя (adj.) 1 poor; sleazy, wretched, mediocre; 2 fig. ignoble; low; mean; 3 fresh (test)
бемуболиға (adj.) without exaggeration
бемубоҳиса 1 (adj.) indisputable; 2 (adv.) indisputably
бемуваффақият (adv.) un-successfully; 2 (adj.) unsuccessful; ~ баромадан to be unsuccessful; to fail
бемуваффақиятӣ (n.) failure; fiasco; defeat; ба ~ дучор шудан to suffer failure; to suffer defeat
бемувофиқатӣ (n.) disagreement; ~ кардан (наму-дан) to disagree
бемуддат (adv., adj. ) of indefinite period
бемудофиа (adj.) defenseless
бемузд (adj., adv.) gratis, free
бемуин (adj.) lit. defend less
бемулк (adj.) landless
бемулоҳиза (adj.) rash; irrational 2 rashly; irrationally
бемулоҳизагӣ (n.) rashness; irrationally
бемуносибат (adj.) extraneous; irrelevant; inappropriate; not to the point; ~ омадан come without point; to be inappropriate; to be irrelevant
бемуносибатӣ (n.) inappropriateness; incoherence
бемурод /see/ номурод
бемуродӣ /see/ номуродӣ
бемурувват (adj.) inhumane; cruel
бемурур (adj.) impassible; ineligible; coll. complete, utter, rank
бемустасно (adv.) without exception; completely
бемуттако (adj.) 1 without support; 2 fig. not having full tilts
бемуҳобо (adj.) impolite
бемуҳокима (adv.) rashly; recklessly 2 (adj.) rash; reckless
бемўй (adj.) hairless; bald
бемўйлаб (adj.) having no moustache
бемўҳра /see/ бемўҳрапушт
бенавбат 1 (adv.) out of turn; out of order; 2 (adj.) special (e.g. session)
бeнаво (adj.) poor; 2 (n.) pauper; ~ шудан to become poor
бенавоёна (adv., adj.) on-beggarly, on-poverty
бенавоӣ I (n.) poverty; азоби ~ кашидан to suffer poverty
бенавоӣ II (n.) inaudible; noiseless; silent, taciturnity
бенавошавӣ (n.) beggary, plundering, impoverishment; ruin
бенаём (adj.) unsheathed
беназир (adj.) incomparable; unequaled
беназокат (adj.) unattractive; uncouth; tactless
беназокатӣ (n.) inelegance; indelicacy; tactlessness
беназорат (adj., adv.) without supervision; uncontrolled
беназоратӣ (n.) lack of supervision; lack of control; neglect
беназм (adj.) disorderly, chaotic; unsystematic
беназмӣ (n.) disorder; unsystematic
бенайранг (adj.) 1 simple; 2 (adv.) artless, ingenuous
бенақша (adj.) unplanned
бенамак (adj. ) not salty; fresh (water); bland; uninteresting; dull-witted
бенамакӣ (n.) lack of salt; lack of salinity; lack of wit
бенамоз (adj.) 1 he, who does not pray ; 2 fig. uncleanly; unrefined; ~ кардан чизеро to sully, tarnish smb.; ~ шудан а) to be dirty, to tarnish, (about smb., smth..); b) to menstruate
бенамуд (adj.) unattractive, unsightly, ordinary-looking
бенамудӣ (n.) unpleasantness, unattractively
бенанг (adj.) shameless, brazen, unscrupulous; ~у номус unscrupulous, dishonorable
бенангӣ (n.) shamelessness, dishonesty
бенасиб (adj.) indigent; deprived; ~ мондан аз чизе to become deprived of something; ~ кардан (намудан) to deprive; to impoverish
бенасл (adj.) infertile
бенаслӣ (n.) infertility
бенатиҷа 1 (adj.) futile; fruitless; 2 (adv.) futilely
бенатиҷагӣ (n.) futility; fruitlessness
бенафас (adj.) lifeless
бенафосат l. (adj.) inartistic; crude; inelegant; inartistically; crudely; inelegantly
бенафъ 1 (adj.) advantageous; useless; futile; unsuccessful; 2 (adv.) uselessly; futilely; unsuccessfully
бенаъл (adj.) of horseshoe
бензин (n.) gasoline, petrol, chemical benzine
бензинкаш (n.) fuel tank lorry
бензинкашӣ (n.) transportation of petrol
бензинфурўш (n.) petrol seller
бензинфурўшӣ (n.) petrol sale; нуқтаи ~ gas station
бензол (n.) benzene; benzol
бенигаҳбон (adj.) discard; homeless, neglected, abandoned
бенигоҳубин /see/ бепарастор
бениёз (adj.) not lacking anything; secure
бениёзӣ (n.) supply, comfort, provision, wealth; well provided for, prosperous
бенизом 1 (adj.) undisciplined; unorganized; in an undisciplined manner; in an unorganized manner
бенизомӣ (n.) lack of discipline; disorganization; confusion
бенизоӣ (n.) conflict-free
бенизоъ (adj.) 1 without dispute, without discord, without quarrel; 2 conflict-free
беникоҳ (adj.) illegally married
бениқоб (adj.) unmasked; exposed
бениҳоят 1 (adv.) endlessly; extremely; endless; limitless; extraordinary
бенишон (adj.) 1 unlabeling; not noted, not marked; 2 unaccounted-for; unknown; 3 (adv.) without leaving a trace, without trace
бенишонӣ (n.) 1 unlabeling; 2 unnamed, anonymous; obscurity
беном (adj.) nameless; unknown; anonymous; ангушти ~ ring finger; ~у нишон without a trace; ~у нишон рафтан to disappear without a trace; ~у нишон кардан (намудан) to wipe from the face of the earth
беномус (adj.) shameless; impudent
беномусӣ (n.) shamelessness; impudence
беномусона (adv.) shamelessly; impudently; 2 /sее/ беномус
беномӣ (n.) anonymity; obscurity
бенон (adj.,adv.) without bread ; ~у насиб deprived
бенуқс /see/ бенуқсон
бенуқcон (adj.) of high quality; faultless; healthy
бенур (adj.) dim; obscure; colorless; poor (e. g. vision)
бенурӣ (n.) 1 tarnish, dim, colorlessness; 2 turbidity; 3 unsightly, unattractive; unpleasantness
бенутқ (adj.) mute
бенуфус (adj.) deserted, empty, depopulated; ~ шудан to depopulate
бенўг (adj.) without tip, with stupid end
бенўхта (adj.) unrestrained, headstrong; ~ будан no knowing
беоб (adj.) waterless; desert; arid; pale
беобӣ (n.) shortage of water
беобрў (adj.) ashamed; discredited; dishonorable; ~ кардан (намудан) to shame; to dishonor; to discredit; to subvert someone's authority; ~ шудан (гардидан) to be disgraced; to discredit oneself; to lose authority
беобрўкунӣ (n.) disgrace; discredit; subversion of authority
беобрўӣ (n. ) dishonor; shame
беобуранг (adj.) 1 colorless; pale; opaque, matt, dull
беобурангӣ (n.) 1 pallor, paleness, dullness; unattractively
беовоза (adj.) voiceless; silent
беодам (adj.) uninhabited
беодаммонда (adj.) abandoned; neglected; left without supervision
беодамӣ (n.) absence of people
беодоб /see/ беадаб
беодобона /see/ беадабона
беодобӣ /see/ беадабӣ
беозор (adj.) inoffensive; harmless; peaceful
беозорӣ (n.) harmless, inoffensive, innocuous
беозуқагӣ (n.) lack of food stuffs
беоила (adj.) having no family
беоилагӣ (n.) absence of family
беоин (adj.) not adhering to any rules undisciplined; irreligious
беолоиш (adj.) 1 immaculate, untarnished; 2 unselfish
беостин (adj.) without sleeve, not having sleeve, sleeveless top (about cloth)
беор (adj.) shameless; dishonorable
беормон (adj.) indifferent; impassive; having attained one's desires; unrepentant
беором (adj.) restless; bustling; constant; ~ кардан (намудан) to disquiet; to upset; ~ шудан (гар-дидан) to be disquieted; to be upset
беоромона /see/ беором
беоромӣ (n.) disquiet; restlessness; constancy
беосеб l (adj.) harmless; 2 (adv.) without mishap
беотифат (adj.) indisposed; hostile; cruel
беофат (adj.) harmless; unharmed; unspoiled; 2 (adv.) without mishap
беохир (adj.) endless; boundless
беохирӣ (n.) infinity
беошўб (adj.) serene
бeошўбӣ (n.) serenity
беоқибат 1 (adj.) futile; having no prospects; coll. unreliable; 2 (adv.) futilely
беоқибатӣ (n.) lack of prospects; vainness; hopelessness
беоқубат /see/ беоқибат
беоҳанг (adj.) disharmonious; in a bad mood
беоҳангӣ (n.) disharmony; bad mood
бепадар (adj.) fatherless; ~у модар with no kith, or kin
бепадарӣ (n.) fatherless
бепайванд (adj.) 1 seamless
бепайвандак (adj.) without conjunction
бепайкон (adj.) having no tip (e.g. an arrow)
бепаноҳ (adj.) defenseless; homeless
бепаноҳӣ (n.) defenselessness; homelessness
бепар (adj. ) featherless; ~у бол wingless
бепарастор (adj.) neglected; unsupervised; ~ мондан to leave unattended; to neglect; to bе neglected
бепарасторӣ (n.) neglect; lack of supervision /see/ бепаноҳӣ
бепарво (adv.) care freely; serenely; unthinkingly, indifferently; passively; carelessly; 2 (adj.) untroubled; unthinking; carelessness; passive; careless
бепарвоӣ (n.) unconcern; serenity; indifference; passiveness; carelessness
бепарвоёна /see/ бепарво
бепарвофалак coll. 1 (adj.) carefree; 2 (n.) loafer
бепарда 1 (adj.) having no curtain; unveiled; direct; brazen; shameful; offended 2 having no frets
бепардагӣ (n.)1. certainness, absence of blinds; 2 fig. frankness; explosion, straightforwardness; 3 fig. shamelessness, cynicism, shallowness
бепардагўӣ (n.) sincerity; directness; brazenness
бепардоз (adj.) sincerity
бепартов (adj.) recycles waste; истеҳсолоти ~ production process which recycles waste
бепарҳез (adj.) immoderate; intemperate; not observing
бепат (adj.) having no nap (carpet)
бепир 1 (adj.) without instructor; 2 (n.) swindles
бепироя (adj.) lit. plain
беплан 1 (adj.) unplanned; 2 (adv.) aimlessly
бепланӣ (n.) absence of any planning
бепо (adj.) footless
беподош (adj.) 1 unpunished; 2 free
бепоён (adj.) endless; boundless; limitless; bottomless; баҳри ~ boundless sea; муҳаббати ~ unlimited
бепоёнӣ (n.) endlessness; boundlessness; limitlessness; infinity
бепой /see/ бепо
бепосбон (adj.) unguarded
бепошна (adj.) without a heel; coll. slatternly
бепоя (adj.) footless, (tables, chairs, etc.)
бепул 1 (adv.) free of charge; 2 (adj.) free of charge; penniless.
бепулӣ (n.) lack of money
бепурсиш (adv.) 1 not asking; not having checked; 2 without permission
бепушт: ~у паноҳ (adj.) defenseless; unsupported; undefended
бепуштибон /see/ бепушт
бепуштибонӣ /see/ бепуш-тупаноҳӣ
бепуштупаноҳӣ (n.) defenselessness; absence of support
бепўст (adj.) skinless; skinned; pealed
берабт (adj.) irrelevant; tactless
берабтӣ (n.) irrelevance; tactlessness
беравған (adj.) fatless; lean
беравнақ (adj.) retrogressive; undeveloped; decadent
беранг (adj.) colorless; drab; pale; white; weak (tea); ~ кардан to discolor
берангӣ (n.) drabness; pallor
беранҷ (adj. ) effortless; easy
бераҳ /see/ бероҳ
бераҳа /see/ бероҳа
бераҳӣ /see/ бероҳӣ
бераҳм (adj.) pitiless; heart-less; heartlessly; mercilessly
бераҳмона 1 (adv.) hip and thig, inhumane; 2 /see/ бераҳм
бераҳмӣ (n.) pitilessness; heartlessness; mercilesseness
береҷа 1 (adj.) unplanned; 2 (adv.) in unplanned manner
береҷагӣ (n.) absence of any planning
бересмон (adj.,adv.) without thread, not having threads
береша (adj., adv.) without root, not having root
беривоҷ (adj.) retrogressive, not developing, frozen
беривоҷӣ (n.) regression, sluggishness, lull
бериё (adj.) not hypocritical; sincere; true friend
бериш (adj.) beardless
беробита 1 (adj.) un-connected; uncommunicative; fragmentary; disharmonious; 2 (adv.) without connection; disharmoniously
бероҳ (adj.) without road
бероҳа (adj.) untrodden, virgin (e.g. land); 2 on virgin soil; ~ гаштан to travel on untrodden path; to stray; ~ кардан (намудан) to lead astray; to seduce
бероҳагӣ (n.) leading a dissolute life, profigacy
бероҳат 1 (adj.) worried; alarmed; uneasy; uncomfortable; 2 (adv.) uneasily; uncomfortably; ~ кардан (намудан) to alarm
бероҳашуда (adj.) been losted, tangled, confused with way
бероҳӣ (n.) absence of passable roads; time of year when the roads are impassable; error; vacillation
берун l. (n.) exterior; 2 (adv.) outside; beyond; 3 (adj.) external; outer; 4 (with ezafet, prep.) outside of
беруна (adj.) outer; external; foreign; strange
берунӣ (adj.) outer; external
берўзӣ (adj.) deprived of one's daily bread; unhappy
берунишаҳрӣ (adj.) country; suburban
берунмарзӣ (adj.) 1 outside the state, abroad; 2 foreign
берўӣ (n.) an identical design on both sides of something; rudeness; ~ кардан to act rudely
берўй (adj.) absence of identical design on both sides; rude
берўҳ (adj.) lifeless; apathetic; sluggish
берўҳӣ (n.) lifelessness; apathy; sluggishness
бесабаб 1 (adj.) without reason; unconscious; 2 (adv.) for no reason; unconsciously
бесабабӣ (n.) lack of a reason
бесабот /see/ бесубот
бесабр (adj. ) impatient
бесабрӣ (n.) impatience; ~ кардан (намудан) to (be) impatient
бесаброна (adj.) impatiently 2 /see/ бесабр
бесавод (adj.) illiterate
бесаводона 1 (adv.) illiterately 2 /see/ бесавод
бесаводӣ (n.) illiteracy
бесадо (adj.) soundless; silent; 2 (adv.) soundlessly; silently
бесадоқат (adj.) untrue; false; insincere; 2 (adv.) insincerely; falsely
бесадоқатӣ (n.) infidelity, insincerity
бесазо 1 (adj.) unpunished; 2 (adv.) with impunity
бесайқал (adj.) unpolished
бесалиқа (adj.) untalented
бесалоҳият (adj.) incompetent, inappropriate
бесалоҳиятӣ (n.) incompetence
бесамар (adj.) fruitless; barren; futile; useless; unproductive
бесамара /see/ бесамар
бесамарагӣ /see/ бесамарӣ
бесамарӣ (n.) 1ack of fruit; barrenness; futility; uselessness; unproductiveness
бесар (adj.) headless; without a top (e.g. a tree); stupid; without supervision; ~у бун convoluted; confused; ~y нўг all mixed up; confused; ~y пo destitute; ~у сомон chaotic; obs. poor
бесаранҷом (adj.) anxious; agitated; ~ кардан (намудан) to disturb; to alarm; to frighten; ~ шудан (гардидан) to be disturbed; to be alarmed; to be frightened
бесаранҷомона 1 (adv.) anxiously; 2 /see/ бесаранҷом
бесаранҷомӣ (n.) anxiety; alarm
бесардорӣ (n.) anarchy; absence of supervision
бесаришта (adj.) having lost self-control; panicked; upset; ~ шудан to lose self-control; to panic; ~ кардан (намудан) to make anxious; to rush; to cause trouble; to cause panic
бесариштагӣ (n.) anxiety; panic; trouble; commotion
бесаробон /see/ бепарастор
бесаробонӣ /see/ бепа-расторӣ
бесарона (adv.) in an unor-ganized manner; without proper supervision
бесарпаноҳ (adj.) homeless, uncared-for, neglected
бесарпаноҳӣ (n.) homeless
бесарунўг (adj.) disorderly, untidy, chaotic; tangled, entangled
бесарунўгӣ (n.) disorder; turmoil; commotion; incongruity
бесарусомонӣ (n.) disorder; chaos; lack of organization; slipshodness
бесарфа (adj.) uneconomical; wasteful
бесарӣ (n.) anarchy; turmoil; disorder; chaos; stupidity
бесатр (adj.) 1 bare, exposed; ajar; 2 frankly
бесатрӣ (n.) exposion, nudity, nakedness
бесаҳв (adj.) unerring; 2 (adv.) unerringly
бесилоҳ (adj.) unarmed
бесикка (adj.) class. 1 coin without mintage; 2 fig. low-grade, faulty; 3 fig. unauthoritative; an unknown ( smb.)
бесим (adj.) wireless
бесимо (adj.) faceless
бесинф (adj.) classless
бесипос (adj.) ungrateful; unappreciative
бесипосӣ /see/ носипосӣ
бесироят (adj.) noninfectious; ~ кардан (намудан) to disinfect; to decontaminate
бесистема 1 (adj.) unsystematic; unorganized; 2 (adv.) unsystematically; in an unorganized manner
бесистемагӣ (n.) 1ack of a system; lack of organization
беситора (adj.) starless
бесифат (adj.) 1 poor-quality, low-grade; low-quality; молҳои ~ poor –quality goods; 2 poor-quality
бесобиқа (adj.) fantastic, unknown, unprecedented
бесомон (adj.) uncomfortable; chaotic; confused
бесомонӣ (n.) 1 poverty; 2 disorder
бесоҳиб (adj.) having no owner; having no master; abandoned; homeless; ~ мондан, ~ шудан (гардидан) to be abandoned; to be left homeless
бесоҳибӣ (n.) dereliction, disused, neglect
бесоҳил (adj.) boundless; limitless
беспирт (adj.) spirit-free; нўшокиҳои ~ spirit-free drink
бесубот (adj.) unstable; inconstant; changeable; weak-willed
бесуботӣ (n.) instability; inconstancy; changeability; weak will
бесуд (adj.) unprofitable; useless; 2 (adv.) unprofitably, uselessly
бесуккон (adj.) without steering, not having steering (ship)
бесукун (adj.) troubled; perishable; nomadic
бескунат /see/ бесукук
бесулуқ (adj.) unbridled
бесулуқай coll. (adj.) awkward; unwieldy
бесутун (adj.) unsupporting, inarched, without pillars (construction)
бесутунмўҳра (adj.) zool. spineless
бесухан (adj.)1. silent; 2 (adv.) without words; silently; taciturn
бетааллуқ (adj.) irrelevant; unmarried
бетааммул 1 (adj.) rash; 2 (adv.) rashly
бета-афканиш (n.) phys. beta
бетаваҷҷўҳ (adj.) inattentive; unkind; unwilling, 2 (adv.) inattentively; unkindly; unwillingly
бетаваҷҷўҳӣ (n.) inattention, lack of consideration, carelessness, lack of attention, lack of concern ; ~ зоҳир кардан to show carelessness
бетавон /see/ нотавон
бетаваққуф 1 (adj.) uninterrupted; direct; uninterruptedly; directly; immediately
бетавфиқ (adj.) dishonest; unscrupulous; immoral
бетавфиқӣ (n.) 1 immorality; 2 violation
бетаг (adj.) bottomless; ground-less ~у бун bottomless; very deep
бетадбир (adj.) lacking fore-sight; not enterprising
бетадбирона 1 (adv.) without foresight; not enterprisingly; 2 /see/ бетадбир
бетадбирӣ (n.) lack of foresight; lack of enterprise
бета-зарраҳо (n.) phys. beta- particle(s)
бетакаллуф 1 (adj.) familiar; informal; 2 (adv.) familiarly; informally
бетакаллуфӣ (n.) familiarity; absence of formality; ~ кардан (намудан) to act familiarly; to act without formality
бетакаллуфона /see/ бетакаллуф
бета-коҳиш (n.) phys. beta- collapse
беталаф (adj.) without loss; without damage
беталафот /see/ беталаф
бетамаллуқ (adj.) unbias(s)ed
бетамаллуқӣ (n.) unbiased
бетамаъ 1 (adj.) selflessly 2 (adv.) selflessly
бетамиз 1 (adj.) irrational; un-reasonable; stupid; rude; uncouth; impolite; 2 (n.) imbecile; rude person; ignoramus
бетамизӣ 1 (adj.) irrationality; stupidity; uncouthness; ignorance; impoliteness
бетамоил 1 (adj.) unslanting; incurved; indisposed; 2 directly; unwillingly
бетамъиз /see/ бетамиз
бетана without trunk; сари ~ шудан metaph. to be bewildered
бетанаффус (adj.) 1 continuous; 2 (adv.) continuously, incessantly
бетаносуб (adj.) disproportionate; asymmetrical
бетаносубӣ (n.) lack of proportion; asymmetry
бетаоруф (adj.) not observing decorum
бетараф (adj.) impartial; objective; neutral; abstaining (e.g. from a vote); ~ монондан to neutralize; ~ мондан to have a neutral stance; to abstain (e.g. from a vote)
бетарафӣ (n.) impartiality; objectivity; neutrality
бетарафона 1 (adv.) impartially; objectively; neutrally; 2 /see/ бетараф
бетараҳҳум 1 (adj.) cruel; merciless; 2 (adv.) cruelly; mercilessly
бетарбия (adj.) uncouth; impolite; rude
бетарбиягӣ /see/ бетарбиятӣ
бетарбиятӣ (n.) uncouthness; impoliteness; rudeness
бетароват (adj.) faded; withered; pale; unoriginal, trivial
бетараҳҳумӣ (n.) cruelty, ruthless, merciless
бетарс 1 (adj.) fearless; 2 (adv.) fearlessly
бетартиб 1 (adj.) disorganized; sloppy; poorly fitting (e. g, clothing); chaotic; 2 (adv.) in a disorganized manner; sloppily
бетартибӣ (n.) 1 disorder, disorganization; ugliness; scandal; 2 sloppiness; carelessness; ~ кардан to create disorder
бетартибона 1 (adj.) /see/ бетартиб 2 unsystematic; disorderly; scruffy, careless
бетасдеъ (adj.) lit. not alarming; not painful
бетафовут 1 (adj.) indifferent; 2 (adv.) indifferently
бетафовутӣ (n.) indifference; disinterest
бетахаллуф (adj.) 1 accurate, precise, punctual, exact; 2 (adv.) exactly, punctually
беташаббус 1 (adj.) inert; sluggish; lacking initiative; unenterprising; 2 (adv.) inertly; sluggishly
беташаббусӣ (n.) initiatively; inactivity, passivity
беташвиш 1 (adj.) calm; peaceful; quiet; 2 (adv.) calmly; peacefully; quietly
беташвишӣ (n.) calm, tranquility, peace
бетаъсир (adj.) unimpressive; ineffective; dull; leaving no trace; 2 (adv.) ineffectively; dully; without a trace; ~ мондан to make no impression; to leave no trace
бетаъмир (adj.) inrepairs
бетаърих (adj.) undated, not having date, numbers
бетаъхир l. (adj.) immediate; 2 (adv.) immediately
бетағйир 1 (adj.) unchanging; stable; petrified; 2 (adv.) without change; stably
бетақсир (adj.) lit. innocent
бетаҳ /see/ бетаг
бетаҳаммул (adj.) unbearable
бетаҳаммулӣ (n.) impatience, intolerance
бетаҳорат (adj.) 1 not made ablutions; 2 fig. not washed; 3 not made ablutions; 4 not washed
бетаҳошо lit. 1 (adj.) rash; carefree; 2 (adv.) rashly; in a carefree manner
бетаҳошӣ (n.) lit. rashness; care freeness
бетаҷриба (adj.) inexperienced
бетаҷрибагӣ (n.) lack of experience
бетимсол (adj.) lit. unprecedented, not having equal, unencountered
бетир (adj.) unloaded; idle; милтиқи ~ unloaded handgun (gun); blank ( shell cartridge)
бетоб (adj.) weak; will; ~ шудан (гардидан) to become weak; to fall ill; ~у тавон weak; ill ~у тоқат impatient; exasperated
бетобӣ (n.) weakness; illness
бетолеъ (adj, ) unhappy
бетолеӣ (n.) failure, bad luck
бетон (n.) techn. concrete; ~ рехтан to concrete
бетонӣ (adj.) concrete; made from concrete
бетонпўш (adj.) concreted, coated by concrete
бетонрез (n.) worker (in concrete work )
бетонрезӣ (n.) concreting; қолиби ~ casing; ~ кардан to concrete
бетор (adj .) stingless
бетоқат 1 (adj.) impatient; exasperated; 2 (adv.) impatiently
бетоқатона 1 (adv.) impatiently; 2 /see/ бетоқат
бетоқатӣ (n.) impatience; exasperation; ~ кардан (наму-дан) to lose patience; to become exasperated
бетухм (adj.) having no eggs, eggless
бетўша (adj.) deprived of nourishment; deprived of food stuffs; starving; poor
беулфат ( adj.) unfriendly
беулфатӣ (n.) unfriendliness
беумед (adj.) hopeless
беумнат (adj.) having no supporters; abandoned
беустухон (adj. ) boneless
бефаранҷӣ (n.) without parandzhi, veil
бефайз (adj.) unprofitable; profitless; unproductive
бефано (adj.) eternal
бефарзанд (adj.) childless; infertile
бефарзандӣ (n.) childlessness; infertility
бефаровез (adj.) having no border (cloth) ; даҳани ~ talkative
бефаросат (adj.) slow to grasp things
бефаросатӣ (n.) slowness to grasp things
бефарқ (adj.) unable to distinguish; unable to distinguish right from wrong
бефарқӣ (n.) inability to distinguish
бефарҳанг (adj.) 1it. irrational; unreasonable
бефарҳангӣ (n.) lack of education, ignorance; lack of culture
бефарҷом (adj.) class. 1 futile, useless, vain; 2 imperfect, unfinished; hopeless
бефаъолият (adj.) inert; passive
бефаъолиятӣ (n.) inertness; passiveness
бефаҳмӣ (n.) stupid
бефикр (adj.) thoughtless; foolish
бефикрӣ (n.) thoughtlessness; foolishness
бефоида 1 (adj.) useless; unproductive; unsuccessful; futile 2 (adv.) uselessly; unproductive1y; futilely unsuccessfully
бефоидагӣ (n.) uselessness; unproductiveness; lack of success; lack of profit
бефоиз (adj.) interest-free
бефосила (adv.) uninterruptedly; permanently; 2 (adj.) uninterrupted; permanent
бефосилагӣ (n.) continuity; permanence
бефурўғ (adj.) dull; faded
бех 1 (n.) root; 2 used as a counting particle with plants, trees, and bushes; дy ~ ток two bunches of grapes
бехабар (adj.) uninformed; (obs.) illiterate; ignorant; ~ омадан to come without an invitation
бехабарӣ (n.) lack of information; obs. illiteracy; ignorance
бехавотир 1 (adj.) safe; calm; 2, (adv.) safely; calmly
бехавф (adj.) safe; secure; ~ кардaн (намудан), ~ гардондан to secure; ~ гардидан to become safe
бехавфӣ (n.) safety; security
бехаёл 1 (adj.) unthinking; unconscious; mechanical; 2 (adv.) unthinkingly; unconsciously
бехаёлона 1 (adv.) mechanical1y; unconscious1y; 2 (adj.) unconscious; mechanical
бехазон (adj.) eternally blooming; evergreen; баҳори ~ eternal spring
бехайр (adj.) 1 unhappy; bringing trouble; 2 tight-fisted; greedy; одами ~ tight-fisted person
бехалал (adj.) harmless; non-interfering; calm; 2 (adv.) harmlessly; without interference; calmly
бехарҷ (adv.) gratis; ~у бедахл neither loosing nor gaining; 2 (adj.) without expenses
бехат (adj.) unable to write; забонҳои ~ unwritten languages; ~у савод illiterate
бехатар (adj.) safe; secure; сафар ~! Bon voyage
бехатарӣ (n.) safety; security
бехато (adj.) unerring; without mistakes; accurate; correct; 2 (adv.) unerringly; without mistakes; accurately; correctly
бехатусаводӣ (n.) illiteracy
бехашм (adj.) good-natured; 2 (adv.) good-naturedly; without anger
бехбаланд: ~ шудан coll. to sprout
бехеш /see/ бехешутабор
бехешованд /see/ бехешутабор
бехешутабор (adj.) without kith or kin; alone
бехирад 1 (adj.) stupid; 2 (n.) imbecile
бехирадӣ (n.) unreasonableness; foolishness
бехироҷ (adj.) hist. tax-free
бехкан (adj.) 1 grubbing, wresting with root; 2 fig. obliterating, exterminated; rooting out; ~ кардан а) to wrest with root, grub; b) to root out, to exterminate
бехканда (adj.) 1 wrested with root; rooted out, grubbed; 2 destroyed, exterminated
бехмева (n.) root vegetable
бехоб (adj.) sleepless; unable to sleep
бехобӣ (n.) sleeplessness; insomnia; ~ кашидан to suffer from insomnia
бехона (adj. ) homeless
бехонавода (adj.) without family; single
бехонумон (adj.) homeless
бехонумонӣ (n.) homelessness, wandering
бехор (adj.) without thorn; гули ~ rose without thorn
бехосият (adj.) of bad sign; bringing misfortune
бехотира (adj.) forgetful, with bad memory
бехпиёз (n.) onion; bulb
бехудона (adv.) 1 frenzied; 2 unconscious condition; insensible condition
бехўҷаин (adj.) without owner, master
бехтан |БЕЗ| (v.) to sow; бехта ҷудо кардан to winnow out
бехуд (adj.) senseless; in ecstasy; mad; ~ шудан to become senseless; to become ecstatic; to lose consciousness
бехудо (n. ) atheist
бехудӣ (n.) unconsciousness; fainting, spell; oblivion
бехун (adj.) bloodless; pale
бехунӣ (n.) paleness; lack of blood
бехўрок (adj., adv.) without food; without provender
бехўрокӣ (n.) lack of food
беҳ (adj.) good, better, excellent, (adv.) better; ~ шудан (гардидан) to improve, to recuperate
беҳавас 1 (adj.) impassive, reserved, cold, indifferent, (adv.) coldly, indifferently, passively
беҳавасӣ (n.) impassivity, indifference, passivity
беҳавсала 1 (adv.) inactively, indifferently, apathetically, coldly; 2 (adj.) inactive, indifferent, apathetical; ~ шудан (гардидан) to become inactive
беҳаво (adj.) vacuum
беҳарос 1 (adj.) bold; fearless; 2 (adv.) boldly; fearless
беҳавсалагӣ (n.) inactivity
беҳад(д) (adj.) limitless, immeasurable, vast, (adv.) limitlessly, immeasurably, vastly very much
беҳаё (adj.) shameless, rude, indecent, ribald
беҳаёӣ (n.) shamelessness, rudeness, indecently; ~ кардан (намудан ) to act indecently
беҳаёoна (adv.) shamelessly, rudely, indecently, /see/ беҳаё
беҳаловат (adj.) giving no pleasure unpleasant, uncomfortable; (adv.) unpleasantly, uncomfortably
беҳаловатӣ (n.) discontent, discomfort
беҳамият (adj.) indifferent, lethargic, lacking dignity
беҳамиятӣ (n.) indifferences, lack dignity
беҳамто (adj.) incomparable
беҳамтогӣ /see/ беҳамтоӣ
беҳамтоӣ (adj.) incomparability
беҳаракат 1 (adj.) motionless, immobile, stagnant, paralyzed, inactive 2 (adv.) without motion, motionlessly, inactively
беҳаракатӣ (n.) immobility, stagnation, inactivity
беҳаяҷон 1 (adj.) calm, unflappable, impassive; 2 (adv.) peacefully; unflappable, impassive
беҳбудӣ (n.) improvement
беҳ-беҳ onomat. beh –beh (for calling animals e.g. sheep)
беҳбуд (n.) 1 lit. health; sane; 2 /see/ беҳбудӣ
беҳдошт (n.) 1 hygiene, sanitation; 2 recovery; ~и шахсӣ personal hygiene
беҳдоштӣ (n.) hygienic, sanitary; назорати ~ sanitary control
беҳзистӣ (n.) welfare, successful life
беҳикмат 1 (adj.) unworthy, empty, unfounded, unintended 2 (adv.) emptily, without intention, for no reason; 3 (adv.) emptily; without intention; for no reason
беҳила (adj.) artless
беҳимоят (adj.) defenseless
беҳиммат (adj.) 1 weak-willed; timid; 2 not generous
беҳимматӣ (n.) 1 softness; 2 avarice
беҳимматона (adv.) 1 weak-willed; 2 /see/ беҳиммат 1
беҳис (adj.) unfeeling; unconscious; ~ афтодан to faint; ~ ҳаракат кардан to stand motionless
беҳискунанда (adj.) med. anesthetic
беҳиссӣ (n.) unconsciousness, insensibility; insensitivity
беҳисоб (adj.) countless; innumerable; coll. inconsequential
беҳӣ (n.) lit. good, welfare; prosperity
беҳиҷоб (adj.) uncovered; not veiled; disrobed; immodest; shameless
беҳокимиятӣ (n.) anarchy
беҳол (adj.) weakened; tired; ill; ~ шудан (гардидан) to become weakened; to become tired; to be ill
беҳолӣ (n.) weariness; the weakness; infirmity; exhaustion
беҳолкунанда (adj.) wearisome
беҳолона 1 (adv.) exhausted; 2 (adj.) weary; tormented
беҳолшавӣ (n.) strong weakness; exhaustion
беҳомӣ (adj.) defenseless; solitary, not having supports
беҳосил l. (adj.) fruitless; sterile; without result; futile; 2 (adv.) fruitlessly; without result; futilely
беҳосилӣ (n.) crop failure; fruitlessness; sterility; futility
беҳрўзӣ (n.) happiness, chance joy
беҳуда 1 (adj.) useless; vain; absurd; senseless; 2 (adv.) uselessly; futilely; in vain; absurdly; senselessly; ~ нобуд шудан, ~ рафтан to go for naught
беҳудагард (n.) idler; bum
беҳудагардӣ (n.) idling; wasting time
беҳудагӣ (n.) uselessness; senselessness; brazenness; bad behavior
беҳудагў /see/ бевагў
беҳудагўӣ /see/ бевагуӣ
беҳудакорӣ (n.) useless occupation, vain wasting power
беҳудуд (adj.) boundless, huge
беҳузур (adj.) ill; uncomfortable; uneasy; ~ кардан (намудан) to upset; to bother; to make uneasy
беҳузурӣ (n.) illness; apprehension; anxiety
беҳуқуқ (adj.) without rights
беҳуқуқӣ (n.) absence of rights
беҳунар (adj.) 1 unskilled; not having professions; 2 feeble; untalented; рассоми ~ untalented artist
беҳунарӣ (n.) feebleness
беҳунарона (adv.) 1 feeble; untalented; ~ навиштан to write feeble; 2 (adj.) feeble; untalented
беҳурмат (adj.) not respected; irreverence
беҳурматӣ (n.) disrespect; ~ кардан (намудан) ба касе to show disrespect
беҳуш (adj.) unconscious; senseless; stunned; ~ хобидан to sleep unconscious; ~ шудан (гардидан) to lose consciousness; to faint; ~ шуда афтидан, ~ шуда ғалтидан to faint; to be stunned, to become unconsciousness
беҳушӣ (n.) unconsciousness; fainting spell; stupor; доруи ~ narcotic; anesthetic
беҳушона 1 (adv.) unconsciously; senselessly; 2 (adj.) unconscious; senseless
бечашм (аdj.) without eyes, eyeless
бечиз (adj.) poor; needy
бечизӣ (n.) poverty
бечора 1 (n. ) pauper; 2 (adj.) poor; needy; hopeless
бечорагӣ (n.) poverty; hopelessness
бечорапарвар (adj.) merciful, beneficent
бечораҳол (adj.) poor, beggar
бечун (adj.) 1 class. inimitable, unprecedented; 2 coll.., rel. absolute, inimitable (epithet of the god)
бечунучаро (adv.) 1 without question, unconditionally, unfair-lingly; 2 (adv.) unquestioning, unconditional, absolute
беҷавоб (adj.,adv.) without answer, unanswered; ~ мондан remain without answer
беҷазо (adj.) unpunished; 2 (adv.) without punishment
беҷаранг (adj.) ling. indistinct; ҳамсадои ~ voiceless consonant
беҷигар (adj.) chicken-hearted, timid
беҷило 1 (adj.) unpolished; uncut; rough; dull
беҷирм (adj.) faultless; unsullied; pure; clear (e.g. complexion)
беҷисм 1 (adj.) incorporeal
беҷиҳат (adj.) vain; 2 (adv.) for no reason
беҷиҳоз (adj.) 1 non-equipped, unfurnished; ~ кардан to analyze the rig; to remove equipment; 2 without dowry; духтари ~ girl without dowry
беҷо 1 (adj.) out of place; inopportune; improper; irrelevant; 2 (adv.) inopportunely; improperly; irre1evant1y
беҷогард (adj.) dissolute
беҷода (adj.) lit. gone astray
беҷодаранг (adj.) bright red, (colour)
беҷой (adj.) homeless
беҷон (n.) lifeless; dead; inanimate
беҷохарҷӣ (n.) inappropriate expense
беҷуръат (adj.) timid; fearful; cowardly
беҷуръатӣ (n, ) timidity; fear fullness; cowardice
беҷуръатона (adv.) timidly; fearfully; cowardly
беш (adv.) much; many; more; каму ~ more or less,
беша (n. ) forest
бешабоғ (n.) forest park
бешабон (n.) forester
бешабонӣ (n.) forest area, forestry
бешавқ /see/ беҳавас
бешавқун (adj.) quiet; silent; 2 (adv.) quietly; silently
бешадор (adj.) woody
бешавҳар (adj,) unmarried (woman), single
бешавҳарӣ (n.) celibacy; virginity; widowhood
бешагӣ (adj.) of forest
бешадашт (n.) transitional region between steppe and forest
бешадорӣ (n.) forestry
бешазор (adj.) heavily forested
бешак 1 (adj.) indisputable; unconditional 2 (adv.) indisputably; unconditionally; without doubt
бешакл (adj.) formless
бешаклӣ (n.) formlessness
бешамол (adj.) windless; calm
бешамолӣ (n.) absence of wind; calm weather
бешапарвар (n.) forester
бешапарварӣ (n. ) forestry
бешараф (adj.) dishonorable; dishonest; unworthy; ignominious,
бешарафона (adv.) dishonorably; dishonestly; unworthily; ignominiously; 2 /see/ бешараф
бешарафӣ (n.) dishonor, unworthiness, ignominy
бешарик (adj.) not having friend; solitary
бешарм (adj.) shameless, unpardonable, indecent, insolent, unceremonious
бешармӣ (n.) shamelessness, indecency, insolence
бешармона (adv.) shamelessly, unpardonably, indecently
бешатундра (n.) transitional region tundra and forest
бешафқат (adj.) pitiless, unsympathetic, insensitive
бешафқатӣ (n.) pitilessness, lack of sympathy, insensitivity
бешахс (adj.) impersonal
бешикаст (n.) 1 strong, firm; hard; 2 without breakage, without damage; undamaged; ~у рехт overhaul
бешиква (adv.) without complaint
бешӣ (n.) lit. 1 profusion, abundance, mass; 2 fig. greed, insatiability; ~ хостан to be greedy, bad
бешир (adj.) milk less
бешох (adj.) hornless
бешоха (adj.) branchless
бештар (adv.) more, mostly; аз ҳама ~ most of all
бешубҳа (adv.) without a doubt, indisputably 2 (adj.) doubtless, indisputable, definite
бешумор (adj.) innumerable, incalculable
бешумора /see/ бешумор
бешумур /see/ бешумор
бешуур (adj.) slow to grasp things, unreasonable, unconscious, inadvertent, instinctive
бешуурӣ (n.) slownees to grasp things unconsciousness
бешуурона (adv.) unreasonably, unconsciously, inadvertently, instinctively, /see/ бешуур
бешў(й) coll. /see/ бешавҳар
бешўхӣ (adv.) without funs, except funs
беэътибор (adj.) unworthy of trust, not authoritative, discredit, null and void; ~ кардан (намудан) to discredit, to disparage; ~ мондан, ~ шудан (гардидан ) to lose confidence, to lose authority, to lose significance
беэътиборкунӣ (n.) disparagement, discrediting, undermining of authority
беэътиборона 1 (adv.) unworthily, not authoritatively; 2 /see/ беэътибор
беэътиборӣ (n.) lack of authority
беэътидол (adj.) unbalanced, immoderate, disharmony, unjust
беэътидолӣ (n.) lack of balance immoderation, unjust, disharmony
беэътимод (adj.) untrustfull, unreliable
беэътимодӣ (n.) unreliability
беэътино 1 (adj.) inattentive, indifferent, 2 (adv.) inattentively, indifferently, without, regard
беэътиноёна /see/ беэътино
беэътиноӣ (n.) ignorance; ~ кардан (намудан) ба касе ба чизе to ignore smb. or smth.
беэътироз (adv.) without complaint; (adj.) uncomplaining, submissive
беэътирозӣ (n.) complaisance, submissiveness
беэътиқод (adj.) untrusting, irreligious
беэътиқодӣ (n.) lack of trust, irreligiousness
беэҳтиёт (adj.) careless, incautious; (adv.) carelessly
беэҳтиётӣ (n.) carelessness, lack of caution
беэҳтиётона /see/ беэҳтиёт
беэҳтиёҷ (adj.) needless
беэҳтиёҷӣ (n.) needlessness
беэҳтиром (adj.) disrespectful, rude, hoarse, respect less
беэҳтиромӣ (n.) disrespect, rudeness; ~ кардан (намудан) to act disrespectfully, to act rudely
беэҳтиромона (adv.) disrespectfully, rudely; /see/ беэҳтиром
беяроқ (adj.) unarmed; ~ кардан (намудан ) to disarm; ~ шудан (гардидан) to become disarmed
беяроқкунӣ (n.) disarmament
беяроқшавӣ (n.) disarmament
беяроқӣ (n.) without weapon
бибикалон (n.) great-grandmother; reg. madam
бибикайвонӣ (n.) hist. bibikaivoni (leader of the women of the quarter in Tajik city)
бибиотун (n.) hist. an elementary grammar teacher for girls and occasionally boys; woman with spiritual and secular education
бибисешанбе (n.) bibis-eshanbe (second ceremonial dues of women)
бибихалифа (n.) obs. woman teacher of religious school for girls; woman teacher
библиограф (n.) bibliographer
библиография (n.) bibliography
бибӣ 1 (n.) grandmother; reg. mother; obs. mistress (of the home) 2 polite form of address to an elder woman
бигзор /see/ бигузор
бигиз (n.) awl
бигузор (part.) let; start; put; well; ~ сулҳ бошад let be peace
бидав (adj.) swift speedy (horse)
бидир-бидир: ~ кардан coll. jabber; rattle
бидиррос: ~ задан coll. to rattle, cobber
бидуни (prep.) without; besides
бидъат (n. ) rel. heresy against the Shariat; harmful innovation
бидъаткор (n. ) obs. heretic
биё ( familiar imp. of v. омадан); 2 (part. ) let' s; ~ бoзӣ кунем! let's play!
биёбон (n. ) desert
биёбонгард 1 (adj.) wanderer of the desert; 2 (n.) desert nomad
биёбонгардӣ (n.) nomad, desert normality
биёбонмарг (adj.) 1 deceased in desert; 2 fig. unaccounted-for, lost
биёбоннавард (adj.) traveling the desert
биёбоннавардӣ /see/ биёбонгардӣ
биёбоннишин (n.) desert inhabitant
биёбонӣ (adj.) desert-dweller
биёед l. (formal plural imp. of v. омадан); 2 (part.) let's come
бизан (n.) 1 thief; 2 brave
бизангоҳ (n.) class. den of the thieves, robbers
бизоат (n.) value; ware; estate
бизон (n.) bison
бий (n.) hist. one of the highest ranks in Bukhara Khanate
бика (n.) hist. 1 mistress (address to outstanding lady); 2 matron
бикр (adj.) chaste; virgin; new; original
биқин (n.) coll. 1 side,; дар ~и касе, чизе nearby smb. side, around smb., under sideways beside smb.; 2 side, fillet гўшти ~ fillet
биқир – БИҚИР (nomad.) to gurgle
билет (n.) ticket; note
билетфурўш (n.) ticket seller
билетфурушӣ (n.) sale of tickets; кассаи ~ ticket box
билзот (adv.) obs. personally; actuality; genuinely
билиқ-билиқ (n.) bubbling (sound of boiling liquid)
билкулл (n.) class. absolutely, wholly, completely; whole, completely
билкуллия /see/ билкулл
билкуллӣ /see/ билкулл
билқуллӣ (adv.) lit. completely; quite
биллион (n.) billion
биллоҳ (interj.) really and truly
билмол: таъзири ~ obs. payment for a fine by confiscation of property
било prefix denoting the absence of something
биловосита /see/ бевосита
билод (ar.pl. of n. баллад)
билоиваз 1 (adv.) gratis; 2 (adj.) free
билоирода /see/ беиродa
билоисм /see/ беисм
билоистисно (adv.) without exception
билол (n.) class. moisture, dampness; 2 freshness; humidity
билоохир /see/ билоохир(а)
билоохир(a) (adv.) at last, at the end
билозавқ (adv.) constantly; steadily; 2 (adj.) constant, steady
билотағйир /see/ бетағьир
билофосила /see/ бефосила
билохир (adv.) then; finally; at least
билфеъл (adv.) class. 1 directly; on deal; 2 usually; indeed, really; ~ ширкат доштан to take direct participation
билхайр (adv.) well
билхоса (adv.) especially
билч–билч (n.) splashing (sound); ~ кардан to splash
билъакс (adv.) on the contrary
биллярд (n.) billiards
биллярдхона (n.) billiard room
билқасд (adv.) intentionally; deliberately
билҷумла (adv.) in general; in a word; all in all
бим (n.) fear; дар ~ андохтан to install fear; ~ доштан to be frightened
бима (n.) obs. insurance
биманома (n.) insurance policy
бимгоҳ (n.) dangerous place
бимнок (adj.) frightening; terrible
бин (n.) lit. son (used in names to form patronymic)
бинанда 1 (pres. part. of v. дидан ); 2 (n.) spectator
биниборик (adj.) of pointed thin nose
бинидароз (adj.) of long nose
бинидарозак (n.) weevil
биникалон (adj.) having a large nose
бинипачақ (adj.) pug-nosed
бинипучуқ (adj.) 1 snub-nosed; 2 with flattened nose
бинисурх (adj.) red-nosed
биниш (n.) 1 vision; 2 fig. sagacity, shrewdness; 3 fig. eye
бино I (n.) basis, foundation; building; ~ гузоштан, ~ кардан to lay foundation; ~ ёфтан to be erected; ~ кардан (намудан) to build; to arrange
бино II (adj.) seeing, perspicacious; ~ шудан (гардидан) to recover sight; to perceive
биноан (adv.) therefore; on this basis
бинобар 1 (conj.) since; 2 (prep.) on the basis of; as a result of
бинодил (adj.) class. prophetic; wise
бинокор (n.) builder
бинокорӣ (n.) construction
бинокунанда 1 (pres. part of v. бино кардан ) 2 (n.) builder; founder; creator
биносозӣ /see/ бинокорӣ
биноӣ 1 (adv.) coll. well; 2 (adj.) good; excellent
бинт (n.) оbs. daughter
бинт (n.) bandage; ~ кушодан to bandage up; бо ~ бастан, бо ~ печондан to bandage
бинтпеч (n.) bandaged; ~ кардан to bandage
бинӣ (n.) nose; ~и киштӣ nose of a boat; ~ афшондан to blow one's nose; idiom. aз ~и боло гап задан to speak haughtily; to object
биограф (n.) biographer
биография (n.) biography
биолог (n.) biologist
биология (n.) biology
биологӣ (adj.) biological
биосфера (n.) biosphere
биофизик (n.) biophysics
биофизика (n.) biophysics
биофизикӣ (adj.) biophysical
биохимик (n.) biochemist
биохимикӣ (adj.) biochemical
биохимия (n.) biochemistry
бирешим (n.) 1 /see/ абрешим; 2 string
бирешимӣ /see/ абрешимӣ
бирешимнавоз (n.) mus. 1 musician; 2 fig. virtuoso
биржа (n.) stock exchange; ~и меҳнат labour registry office
биржагӣ (adj.) of stock exchange
биринҷ (n.) unpolished rice
биринҷзор (n.) paddy
биринҷӣ (n.) bronze; brass БИРИНҶКОР (n.) rice grower; (adj.) sowing rice
биринҷкорӣ (n.) rice growing
биринҷоба 1 (n.) rice soup, prepared from rice 2 (adj.) rice soup
биринҷфурўш (n.) merchant of rice
биринҷфурўшӣ (n.) rice market
биришта (adj.) class. roasted; fried; 2 fig. hardened, practiced
бириштан |БИРИЗ| (v.) class. to fry
бирьён (adj.) fried; roasted; ~ кардан (намудан) to fry; to roast; ~ шудан (гардидан) to be fried; to be roasted; to burn
бисмадон (pron.) someone, some, something; фалону ~ such and such, this and that
бисмил (adj.) knife-victim; sacrifice
бисмиллоҳ; (phr.) In the name of Allah! (the beginning phrase in Moslem prayer)
бисот (n.) household; household implements; possessions
бисотдор (adj.) wealthy
бисотзада (adj.) 1 to be no longer of use; unused for a long time (e.g. clothes)
биссекттриса (n.) bisector
бист 1 (num.) twenty; 2 (n.) the first twenty days of mourning after someone's death
бистар (n. ) bed; mattress; дар ~и марг хобидан to be on death bed
бистарӣ (adj.) 1 bed; 2 lying in bed; bedridden; бемори ~ recumbent sick
бистсола (adj.) twenty years old
бистсолагӣ (adj.) twentieth anniversary
бистум (num.) twentieth
бистумин /see/ бистум
бисёр (adv.) much, very; ~ нағз; ~ хуб very good, very well; ў ~ кор мекунад he works much
бисёрасра (adj.) centuries-old; таърихи ~ centuries-old history
бисёрдараҷагӣ (adj.) several stages, multi-level ; интихоботи ~ election in several stages
бисёрзабонӣ (n.) multilingual, polyglot; polylingual
бисёрзанӣ (n.) polygamy
бисёрӣ (n.) abundance, plenty multitude, majority, majority of votes, absolute majority
бисёркунҷа (n.) polygon, polygonal, multangular
бисёрқабата (adj.) 1 multilayered, multistoried; 2 /see/ сероёшна
бисёрқимата (adj.) math. multiple-valued; адади ~ multiple-valued number
бисёрқутба (adj.) 1 phys. multipole; 2 polit. multipole; ҷаҳони ~ multipole world
бисёрманзила (adj.) apartment
бисёрмиллионӣ (adj.) multi-million, of many millions; халқи ~ multimillion people
бисёрникоҳӣ (n.) polygamy
бисёрнуқта 1 (n.) gramm. interpunction; 2 (adj.) dot
бисёровоз (adj.) mus. many-voiced, polyphone
бисёровозӣ (n.) mus. polyphony
бисёрошёна /see/ серошёна
бисёрпарда (adj.) theater. multievent; намоиши ~ multievent play
бисёррўя (n.) math. 1 polyhedron; 2 many-sided; polyhedral
бисёрсола (adj.) perennial; алафҳои ~ perennial herbs
бисёрсоҳа /see/ серсоҳа
бисёртар (adv.) more, numerous, considerable, large, great
бисёртира (adj.) multiaxis
бисёрузва (n.) math. polynomial
бисёрутоқа (adj.) multiroom
бисёрхелагӣ (n.) variety, multiformity
бисёрхудоӣ (n.) polytheism
бисёрҳарба (n.) multiathlon; варзишгари ~ multiathlon sportsman
бисёрҳизбӣ (n.) multi-party system
бисёрҳуҷайрагӣ (adj.) multicellular; обсабзаи ~ multicellular water plant
бисёрҳуҷра /see/ бисëрутоқа
бисёрчена (adj.) multivariate
бисёрҷониба (adj.) multi-lateral
бисёршавҳарӣ (n.) polyan-drous, polyandry
бичак (n.) pumpkin pies
биҳигӣ (n.) quince; мураббои ~ quince jam
биҳил (n.) class. 1 pardon; ~ кардан to forgive, to pardon; to remit 2 pardoned
биҳишт (n.) paradise, the gods
биҳиштӣ (adj.) paradise like
биҳиштирўй (adj.) beautiful, charming
биҳӣ (n.) quince
бия (n.) bot. licorice
блиндаж (n.) mil. shelter
блок I (n.) polit. block
блок II (n.) 1 block; 2 building, separate building(s)
блок III (n.) techn. block; ~и муҳаррик engine’s block
блокнот (n.) note book, pad
бо (prep.) with
боадаб (adj.) well bred, courteous, polite artful
боадабӣ (n.) politeness; breeding, courtesy
боадабона (adv.) politely, tactfully
боадолат (adj.) equitable; objective; impartial
боадолатӣ (n.) fairness; objectivity, equitability
боадолатона 1 (adv.) fair; objective; equitably; 2 (adj.) /see/ боадолат
боазамат (adj.) stately, majestic, grand
боазм (adj.) purposeful; goal-directed; volitional; strong
боандеша 1 (adj.) reasonable, judicious, (adv.) judiciously
боандешагӣ (n.) reasonableness, sense, wisdom, prudence, discretion
боасос (adj.) thorough, well grounded; далели ~ sound (substantial) argument; (adv.) thoroughly; ~ гап задан to speak thoroughly
боақл (adj.) reasonable, intelligent; clever, witty, bright
боақлӣ (n.) comprehension, reasonableness, cleverness
боақлона (adv.) 1 wisely, intelligently, sensibly; prudently
боб I (n.) part, chapter; ~и якум first chapter
боб II (adj.) convenient, suitable, fit, good; ҷои ~ convenient place; ин либоc ~ и шумост This dress suits you; ~ кардан to do smth. well; to deceive; to cheat, to trick smb.
бобарака (adj.) profitable, economical
бобаракат (adj.) beneficial, abundant
бобақо (adj.) eternal, everlasting, perpetual, durable, long-lasting, time-proof, strong
бобардошт (adj.) 1 self-possessed, patient, hardy, harebrained; 2 meek, humble
бобарор (adj.) successful; ingenious шикори ~ ingenious hunt
бобат: аз ~и, дар ~ of about; дар ин ~ in this respect; аз ҳар ~ in every respect
бобизоат (adj.) provided, propertied, well-to-do, well-off
бобия (n.) class. babizm (the religious teaching of 40th years of XIX century)
бобӣ (adj.) hist. babid, babizm follower
бобо (n.) grandfather, grand dad, grandpa
бобоӣ (adj.) 1 grandfather’s; 2 ancient; русуми ~ ancient custom
бобокалон (n.) great grandfather, forefather, ancestor
бобопирак (n.) bot. clematis
бобуна (n.) bot. chamomile, eye daisy
бовар (n.) believe, trust; ~ кардан to believe, to trust; ~ кунондан to assure
боварибахш (adj.) the inspiring confidence, convincing; deep
боваринок (adj.) faithful, reliable
боварӣ (n.) faith, belief, confidence (in); ~ додан to assure (of), to make believe; ~ доштан to believe, to trust, to be sure; ~ кунондан to assure
бовархат (n.) warrant, power of attorney
бoвафо (adj.) faithful, devoted, (adv.) faithfully, devotedly
бoвафоӣ (n.) devotion, faithfulness, constancy
бовиқор 1 (adj.) stately, majestic, important, sedate; 2 (adv.) with an air of importance
бовиҷдон (adj.) honest, conscientious
бовиқорона 1 (adv.) dignified, important, sedate, with value; 2 (adj.) /see/ бовиқор
бовиҷдон (adj.) neighborly, conscientious, honest, decent
бовиҷдонӣ (n.) good faith, fidelity
бовиҷдонона 1 (adv.) honestly, conscientiously 2 /see / бовиҷдон
боғ : ~и мевадор orchard; ~и ҳайвонот zoo
боғайрат 1 (adj.) eager; energetic, effective, initiative; enterprising; ҷавони ~ eager youth; 2 (adj.) diligent; zealous; 3 (adv.) energetically; actively; enterprising; 4 (adv.) studiously, busily; zealous
боғайратӣ (n.) 1 vitality; 2 diligence, zeal; ardent, zealousness, jealousy
боғайратона 1 (adv.) energetically, actively; 2 (adv.) diligent; ardent; 3 (adj.) eager; active; 4 (adj.) diligent; ardently
боғараз (adj.) biased, not objective, bias(s)ed; mercenary
боғаразона 1 (adv.) in a based manner, bias(s)ed; not objective, mercenary; 2 (adj.) biased; mercenary
боғбон (n.) gardener; horti-culturalist
боғбонӣ (n.) gardening; care for garden; horticulture; ~ кардан to horticulture
боғдор (adj. n.) 1 owner of the garden; 2 horticulturist; gardener
боғдорӣ (n.) horticulture
боғистон (n.) full of gardens, garden, orchard
боғӣ (adj.) garden; cultural; пудинаи ~ garden spearmint; ~ кардан to cultivate
боғнишин 1 (n.) summer resident; 2 (adj.) leasing garden
боғот (n.) gardens
боғпарвар /see/ боғдор
боғпарварӣ /see/ боғдорӣ
боғсоз (adj.,) park organizer, creator of park
боғсозӣ (n.) construction of park; creation of park
боғулғула (adj.) noisy, stentorian
боғурур 1 (adj.) haughty; supercilious; 2 (adv.) haughtily, supercilious
боғча (n.) small garden; ~и бачагона kindergarten
боғчакорӣ (n.) truck farming, market gardening
бод I (n.) wind; ~y ҳаво weather; ~ додан to wave fan; ~ кардан to wind; ~ кашидан to cool off, to chill; бар~ dissipate, spend, waste, destroy, ruin, wreck; бар~ рафтан; бар~ шудан to be wasted, to turn out, to vain, to perish, to be killed, to destory wreck, blowing; ~и сурхча measles
бод II may it be so! зинда ~ Long Live!
бода (n.) wine
бодабдаба 1 (adj.) high-flown (phrase); 2 (adj.) splendid, luxurious, extravagant; зиёфати ~ splendid banquet; 3 (adv.) splendid, luxurious, pompous; high-flown; ~ сухан рондан to speak high-flown
бодавлат /see/ бадавлат
бодагусор poet. /see/ бодахор
бодагусорӣ (n.) drink blame, drinking-bout; ~ кардан а) to drink the wine; b) fig. to stay out late
бодадеҳ /see/ бодакаш 1
бодакаш (adj., n.) 1 cup-bearer; 2 drunkard; 3 wine-maker, winegrower
бодакашӣ (n.) distillation, wine-making
боданўш (adj.,n.) amateur to drink, wine drinker
боданўшӣ (n.) wine drinking
бодапараст (adj.) 1 wine amateur; 2 drunkard
бодапарастӣ (n.) drunkenness, wine
бодаранг (adj.) wine colour, red
бодафурўш (n.) seller, wine seller
бодафурўшӣ (n.) wine trading
бодахор (adj.) wine drinker; amateur to drink
бодахорӣ (n.) drunkenness; ~ кардан to drink
бодахоҳ (adj.,n.) amateur to drink
бодбарак (n.) kite
бодбаракбозӣ (n.) air snake (children game)
бодбезак (n.) fan
бодбезан /see/ бодбезак
бодбон (n.) sail
бодбондор (adj.) with sail; заврақи ~ sailing, sailboat, sailfish
бодбур: доруи ~ wind medicine
бодвор (adv.) like winds, rapidly
бодгардон (adj.) wind-shelter
бодгарӣ (n.) winnowing
бодгир /see/ бодкаш 1, 2
боддиҳанда (adj.) blower, blowing down (wind)
бодигарӣ (n.) fig. swaggering
бодиён (n.) anise
бодиёнӣ (n.) anise, aniseed
бодкаш (n.) ventilator
бодиққат (adj.) attentive (adv.) attentively
бодиққатӣ (n.) attentiveness; fixedness, care; neatness
бодимҷон /see/ бодинҷон
бодинҷон (n.) bot. aborigine, egg-plant
бодиринг (n.) cucumber; ~и намакин salty cucumber
бодия I (n.) class. cup, bowl
бодия II (n.) desert, wilderness; steppe
бодиягард (n.) nomad
бодиягардӣ (n.) nomadic, nomadic lifestyle
бодиянишин : қабилаҳои ~ nomadic tribes
бодиянишинӣ (n.) nomad life
бодӣ (adj.) windy; осиёи ~ windmill
бодлес 1 (adj.) aerated; ҷинсҳои ~ aired sorts; 2 (n.) geogr. erosion
бодмонанд (adj.) 1 like winds, quick, as wind; 2 (adv.) like wind, rapidly
боднамо (n.) techn. weather vane
бодо /see/ бод II
бодовард (adj.) 1 geogr. inwash; регҳои ~ sandy alluviums; 2 fig. unexpected discovery, casual profit
бодом (n.) almond
бодомак (n.) anat. tonsils; gland
бодомгул /see/ бодомчагул
бодомӣ (adj.) almond ; ҳавои ~ almond khalva; чашми ~ almond eyes
бодомча (n.) 1 almond; 2 wild almond
бодомчагул (adj.) almond
бодомчашм (adj.) almond-shaped eyes
бодомшакл (adj.) almond-shaped; ғадуди ~ anat. tonsil
бодосо /see/ бодмонанд
бодпаймо(й) (adj.) 1 swift-footed (about horse, camel); 2 swift-footed camel; 3 fig. windy, lightheaded
бодпаймоӣ (n.) 1 the light-mindedness; 2 verbiage, chatter
бодпо (adj.) quick; swift-footed; аспи ~ quick horse, racer
бодранг I (n.) 1 bot. nattaran (fruit); 2 /see/ бодиринг
бодранг II 1 (adj.) quick as wind, rash; 2 (n.) fig. racer
бодранҷбўя (n.) bot. melissa medical
бодрафтор /see/ бодпо(й)
бодреза(к) 1 fruit, smitten worm, wormy fruit; 2 early-ripe fruit; 3 not fully ripe, abscised fruit
бодреса (n.) bodresa (packing on oscillating shaft from tree or skins)
бодрўя (n.) windward side
бодсанҷ (n.) meteor. anemometer, wind gage, wind indicator, wind meter
бодхез (adj.) meteor. anemometer, anemometer; дараи ~ windy gorge
бодхўра (n.) med. lupus
бодхўрда (adj.) 1 med. pitted, eaten by lupus; 2 dry on winds; 3 weather-beaten; aired; 4 spoiled, rotten, rancid
бодшикан (adj.) carminative
боёна 1 (adv.) richly; 2 (adj.) rich
боз I (n.) falcon; ~и шикорӣ hunting falcon
боз II (adv.) 1 again, once again, else, already, hence forward; ~ беҳтар the better; ~ ҳам still, yet, more, else more; ~ овардан newly bring; ~ омадан а) to come once again b) to return; 2 in addition, in accompaniment to..., over that, besides; 3 already; чанд рўз ~ already several days; кайҳо ~ long ago, already long ago; аз қадим ~ from most ancient times
боз III (adj.) revealed; opened; open; ~ кардан а) to open, to reveal; b) to uncord, to unbutton anything.; ~ мондан to remain revealed; ~ шудан а) to open, be opened; b) to come untied
бозавқ (adj.) 1 having fine taste; 2 showing strong interest to anything
бозаковат (adj.) talented, gifted
бозарба (adj.) strong; shattering
бозаргон (n.) merchant
бозаргонӣ 1 (n.) commerce, trade; 2 (adj.) commercial; trade; market; иқтисоди ~ market economy
бозарофат (adj.) witty, fine; ҷавоби ~ witty answer
бозарофатӣ (n.) wittiness, fineness
бозгарданда (adj.) 1 returning; 2 convertible
бозгардидан /see/ бозгаштан
бозгардонидан |БОЗГАРДОН| (v.) to return; to turn back
бозгашт (n.) return
бозгаштан |БОЗГАРД| (v.) to return, to give back; ~ додан to return, to give back ~ омадан to come back, to return
бозгаштнопазир (adj.) irrevocable
бозгирӣ (n.) antemeridian
бозгузоштан |БОЗГУЗОР| (v.) class. to cite
бозгуфтан |БОЗГЎЙ| (v.) to state, to retell, to repeat
бозгўй (n.) 1 interpretation; retelling; repetition, said; 2 mus. refrain
боздеҳ (n.) return; efficiency; capacity; productivity
боздид (n.) meeting
боздидкунанда (n.) visitor
боздод (n.) law. extradition (issue foreign state person, broken laws this state)
боздонистан |БОЗДОН| (v.) to conduct the expert operation; to check
боздор (n.) falcon keeper, breeder
боздорӣ I (n.) 1 breeding falcon; 2 taming falcon
боздорӣ II (n.) prohibition;
боздорӣ III (n.) physiol., techn. braking; марказҳои ~ centers of braking
боздошт (n.) 1 restraint, 2 detention; arrest
боздоштан |БОЗДОР| (v.) to detain, to delay, to keep (off); худро аз чизе ~ to abstain (from), to refrain (from)
бозеҳн (adj.) bright; reasonable, bright
бозёфт (n.) 1 aquisition; 2 reception of the profit, advantages; 3 income; prosperity; 4 fig. finding; мизи ~ҳо table of discoveries
бозёфтан |БОЗЁБ| (v.) to earn, to get, to obtain, to procure, to acquire, to make, to gain, to receive advantage, to profit
бозигар /see/ бозингар
бозигоҳ (n.) place for plays, playing field, playground
бозидан |БОЗ| (v.) to play
бозидеҳ (adj.) cheater; knave; cunning person
бозил (adj.) class. presenting
бозинат (adj.) decorated, natty, discharged
бозингар (n.) player, dancer
бозистодан |БОЗИСТ| (v.) to stop doing smth; аз ҳаракат ~ to stop, to come to a stop
бозича (n.) toy, doll
бозӣ (n.) play, game, dance, dancing, drawing; ~и заём loan drawing; ~ кардан to play, to dance
бозмонда (n.) 1 remainder; 2 coll. youngest child
бозмондан |БОЗМОН| (v.) to fall (drop) behind, to lag behind stop doing smth
бознигарӣ (n.) revision
бозомўзӣ (n.) conversion training, refresher course
бозор (n.) bazaar, market; ~и колхозӣ collective farm bazaar
бозоргард (adj., n.) amateur to visit markets
бозоргардӣ (n.) swaying on market; ~ кардан to rock on market
бозоргир (adj.) salable; моли ~ marketable (salable) goods
бозоргон /see/ бозаргон
бозоргонӣ /see/ бозаргонӣ
бозоргоҳ /see/ бозорҷо
бозорӣ (adj.) market(ly)
бозорҷо (n.) market square
бозорҷой /see/ бозорҷо
бозоршинос (n.) expert in marketing
бозоршиносӣ (n.) marketing
бозпардохт(ан) (n.) econ. offset
бозпас (adv.) back; ~ омадан return back
бозпурсӣ (n.) 1 interrogation; 2 claiming; ~ кардан to lead interrogation, to interrogate
бозрас (n.) surveyor; controller; inspector
бозрасӣ (n.) inspection; checking; check
бозсозӣ (n.) 1 realignment, renovation; 2 pol. realignment
бозу (n.) anat. forearm
бозубанд (n.) amulet, charm
бозхарид (n.) ransom
бозхаридан |БОЗХАР| (v.) to ransom; to paying off; to free
бозхостан |БОЗХОҲ| (v.) to call again, to recall
бозхонд (n.) review; ~и вакили мардумӣ review of the public deputy
бозхондан |БОЗХОН| (v.) to call back
бозхост (n.) 1 suit; 2 class. punishment, retribution; 3 review; claiming; рўзи ~ judicial day
боигарӣ (n.) riches, well being, prosperity, welfare; ~ҳои табиӣ natural resources
боидрок (adj.) quick, witted, keen-witted, quick of apprehension, penetrating
боиззат (adj.) honorable, worthy, respectable
боизтироб (adj.) 1 alarmed, astir, worried; 2 excited; febrile
боиқтидор (adj.) mighty, strong, powerful
боилтифот (adj.) friendly, polite, kind
боилтифотӣ (n.) amiability, politeness, courtesy
боимон (adj.) orthodox
боимтиёз (adj.) privileged
боимҷон /see/ бодинҷон
боинсоф (adj.) honest, conscientious
боинсофӣ (n.) probity, fairness, bona fides
боинсофона 1 (adv.) honestly; in good faith; fair; 2 (adj.) honest; neighborly; equitable
боинтизом (adj.) disciplined; neat; punctual
боинтизом (adj.) disciplined, well trained, well bred
боинтизомӣ (adj.) disciplined behavior; neatness; punctuality
боирода (adj.) volitional, resolute, strong
боис (n.) cause, reason motive
боисмат (adj.) chaste, immaculate; virginal
боисматӣ (n.) chastity, uprightness; virginity
боисрор (adv.) persevering
боистан |БОЙ| (v.) 1 to be necessary; 2 class. to be forced
боистанӣ (adj.) that necessary; necessities deal, which must be executed
боистеъдод (adj.) talented, gifted, capable, bright
боистеъдодӣ (n.) talent; ability; gifts
боиффат /see/ боисмат
боиффатӣ /see/ боисматӣ
боифтихор 1 (adj.) proud of; 2 (adv.) proudly
боифтихорона /see/ боифтихор
боихтисос (adj.) skilled, trained
боиқтидор (adj.) mighty, powerful, omnipotent
бой 1 (adj.) rich; 2 (n.) rich man; ~ кардан to enrich; ~ шудан to grow rich, plentiful, abundant; ~ додан to lose, to be loosen худро ~ додан to be at lose
бойбача (n.) coll. a rich man’s son
боигарӣ /see/ боигарӣ
бойгон (n.) archivist
бойгонӣ (n.) archives
бойдиҳанда (adj.) losing, he who loses; каси қасдан ~ struck, deliberately loses
бойдухтар (n.) coll. rich man’s daughter
бойимҷон /see/ бодинҷон
бойшавӣ (n.) 1 enrichment; 2 accumulation
бойчечак (n.) bot. snowdrop
бок (n.) awe; misgiving; fear; cautiously; ~ доштан, ~ кардан аз касе, чизе to be afraid, to be afraid of, to fear smb., smth.; ~е нест nothing terrible
бокарруфар 1 (n.) luxurious, splendid ; 2 (n.) tawdry; diversity of colors
бокира (adj.) 1 virgin; 2 miss; girl, virgo
бокс (n.) sport. boxing
боксит (n.) min. bauxite
бокситдор (adj.) bauxite; containing bauxite
боқаҳр 1 (adj.adv.) angry, frantic, cruel
боқило (n.) sort of big beans
боқимонда (adj.) change, remainder ~и пул change, survival, the remaining, the rest
боқӣ 1 (n.) remainder, (adj.) remaining; ~ мондан to remain, to stay
боқувват (adj.) strong, mighty, powerful, firm; ~ шудан to strengthen, to get firm, intensity
боқудрат (adj.) mighty, powerful
бол (n.) wing; ~у пар plumage, feathers; ~ задан flap one’s wings
болаёқат /see/ боистеъдод
болаёқатӣ /see/ боистеъдодӣ
болаззат (adj.) delicious, tasty
болатофат (adj.) tender, delicate, sweet
болафшон (adj., adv.) waving wing; residing in flight
болафшонӣ (n.) flap wing; waving wing
болға (n.) hammer, mallet; дос ва ~ hammer and sickle; ~ задан to forge
болдор (adj.) winged; having wing
болида 1 (adj.) rising; growing; 2 (adv.) fig. proudly, with value; табъи ~ а) fine taste; b) elated mood
болидан |БОЛ| (v.) 1 class. to grow, to go in growing (about plants); to increase; 2 fig. to be proud of; to act in a self-important manner; ба ~ худ а) to be proud of; b) to act in a self-important manner; 3 fig. to rejoice; to exult
болин (n.) bed
болишт (n.) pillow, cushion
болиштак (n.) 1 cushion; 2 techn. pillow; handhold; 3 eye of a needle, pincushion
болиғ (adj.) mature, adult; ~ шудан to come to maturity
боло (n.) top; ~и кўҳ бо барф пўшида шуд the top of the mountain was covered with snow; ба ~ бароед go upstairs, place of honour; ~и ҳам one upon another; қабати ~ the upper floor, higher; ташкилотҳои ~ higher (top) organizations; ~ on, upon; ~и бом on the roof; аз ~ on, by, over, across; ба ~и ин besides (that) moreover, in addition; ~ бардоштан to raise, lift, drag up; ~ баромадан to go upstairs; ~ кардан to raise; лампаро ~ кардан to raise the light
болобардорӣ (n.) lifting, hoisting, salvaging, ascent, climbing; қувваи ~ carrying capacity power, laudation, exaltation; ~ кардан to extol, to exalt, praise to the sky
болобароӣ (n.) ascent, lifting; ~ ва поёнфароӣ lifting and descent
бологарав (adj.) stake
бологузар (adj.) coll. respected, honoured
болодарӣ (n.) 1 upper plank of the door box; 2 overdoor
болодастӣ : ~ кардан to gain, to gain the victory, to have the upper hand, to win
болоиқабрӣ (adj.) at the gravestone
болоиқутбӣ (adj.) transatlantic; парвози ~ transatlantic flight
болоӣ I (adj.) top, upper; higher high; мақомоти ~ supreme organ
болоӣ II (n.) pawn, hock, gage
болокорӣ: ба ~и... in accompaniment..., in addition..., to whole...
болокушода (adj.) open; not locked overhand
болонишин (adj.) sitting in the honourable place, taking honoured place
болооб (n.) upper reaches of the river; заминҳои ~ plots of land situated along upper reaches of the river
болопайкар /see/ болобаланд
болопур (adj.) coll. ramrod; туфанги ~ ramrod rifle
болопўш (n.) blanket, quilt, (adj.) covered; мошинаи ~ roofed car
болопўшак (n.) 1 covering, tire; lid; 2 bedspread; cape, wrap, thrower; ~и чароғ lampshade
болопўшида (adj.) covered; бозори ~ covered market
болор (n.) beam, ceiling cross- beam
болоравӣ (n.) 1 /see/ болобароӣ; 2 ascent; development; increase
болорӣ (adj.) 1 of rafter; 2 suitable for preparation of rafter; чўби ~ ceiling beams
болосанг (n.) millstone
болосохт (n.) additional floor
болохона (n.) upper floor, attics
болохонадор (adj.) 1 mansard; two-story; бинои ~ the building with attic; 2 fig. ambiguous; significant; гапҳои ~ ambiguous words; 3 fig. ornate; elaborated, tricky; номи ~ elaborate name; 4 fig. vast, long-winded; таърифҳои ~ overweening praising
болсурх (adj.) redwinged
болшикаста (adj.) 1 with broken wing; 2 fig. grief-stricken; the wretch; saddened
бом (n.) roofing, roof
бомаданият (adj.) civilized, cultural
бомаданиятӣ (n.) civilization, culture
бомаза 1 (adj.) tasty, delicious, dainty; 2 (adv.) tastily, deliciously
бомағз (adj.) 1 wise, clever
бомалоҳат (adj.) 1 graceful, elegant, beautiful, charming; 2 (adv.) graceful, beautifully, charming
боманиш (adj.) class. wise; wise from experience, made wiser, intelligent, reasonable, judicious
бомантиқ (adj.) logical
бомаслак (adj.) having determined world outlook, having determined beliefs; persuaded
бомаслиҳат (adj.) discussed; considered
боматонат 1 (adj.) hard, strong, unflinching, unshakable, resilient, steadfast; 2 (adv.) firmly
бомаҳорат 1 (adj.) skilful, talented; skilful; 2 (adv.), talented, skillfully
бомашаққат (adj.) difficult, hard
бомашаққатӣ (n.) difficulty, awkwardness
бомаълумот (adj.) learned, versed (in), experienced (in), educated
бомаърифат (adj.) well-educated, intellectual, enlightened, versed (in), learned
бомаърифатӣ (n.) 1 education; 2 breeding, intelligences
бомаҳорат 1 (adj.) skilful, clever, able, crafty, masterly 2 (adv.) skillfully
бомба (n.) mil. bomb; ~и атомӣ atomic bomb; ~и оташзананда incendiary bomb; ~и тарконанда explosive bomb
бомбаандоз 1 (n.) bomber; ҳавопаймои ~ plane-bomber; 2 (adj.) bombing; 3 bomb thrower
бомбаандозӣ (n.) bombing
бомбапарто /see/ бомбаандоз
бомбаборон (n.) mil. bombardment; ~ кардан bombard
бомбапартоӣ /see/ бомбаандозӣ
бомгоҳ /see/ бомдод
бомгўша (n.) the edge of the roof; corner to roofing’s
бомдод (n.) dawn, daybreak; ~ шудан to gleam, to break
бомдодон /see/ бомдод
бомдор (adj.) having roof, covered, roofed
бомеҳр (adj.) good, kind, affectionate, tender; gentile; loving
бомкўб(ак) (n.) mallet for tamping the clay of roof
бомпўш (adj., n.) roofer
бомпўшӣ (n.) roofing work
бомуваффақият 1 (adj.) successful; 2 (adv.) with success, successfully
бомуваффақиятона 1 (adv.) with success, successfully
бомузд (adj.) requiring payment, hired; меҳнати ~ wage labour, hired labour; ~ кор кардан to work on hire
бомулоҳиза 1 (adj.) careful, foreseeing, provident 2 (adv.) carefully, providently
бомулоҳизагӣ (n.) care, caution, prudence, foresight
боназокат (adj.) elegant, graceful, refined, tender, delicate, slender, slim, fig. tactful
боназокатӣ (n.) 1 gracefully, charming; the tenderness; 2 fig. fineness, tactfulness
бонафосат (adj.) exquisite, dainty
бонг (n.) yell, scream, howl, cry, wail; ~и хурўс cock’s crow; ~ задан shout, scream, howl, cry, wail
бонеъмат (adj.) beneficial, abundant, fertile, fecund; водии ~ fertile valley
бонизом 1 (adj.) disciplined, organized; 2 (adv.) disciplined, is organized
бонишот (adj.) merry, jubilant, lucky
бонӣ I (n.) 1 guard; 2 care; ~ кардан а) to protect; b) take care; to take care of, to be guardian to
бонӣ II (n.) classic. 1 builder; architect; 2 founder
бонк (n.) bank; ~и миллӣ national bank ; ~и тиҷоратӣ commercial bank
бонка (n.) jar pot, tin, galipot, tank
бонкдор (n.) banker
бономус (adj.) honest, modest, valiant, gallant
бону (n.) coll. lady, madam
бонуфуз (adj.) authoritative, influential
бообрў /see/ баобрўй
боодоб /see/ боадаб
боодобона /see/ боадабона
боодобӣ /see/ баодобӣ
бор I (n.) time; ду ~ two times, twice; ~и аввал first time, for the first time; чанд ~ repeatedly, several times
бор II (n.) load, cargo, burden, pack, luggage; ~и вазнин burden; ~ кардан to load (with), burden (with); ба гардан, ~ кардан to charge (with), to entrust (with)
бора 1 дар ~и of, about, relative, concerning; мо дар ~и шумо гап задем we were talking about you; 2 fence, wall
боравнақ (adj.) remarkable, brilliant, splendid, magnificent, fine
борағбат (adv.) willingly; with pleasure; with joy
боракаллоҳ (interj.) 1 God bless you; 2 good lad!; bravo!
борашк 1 (adv.) jealous; 2 (adj.) jealous; зани ~ jealous woman
борбанд (n.) packer, travelling straps
борбандак (n.) travelling straps, travelling cords (ropes, strings cloth for packing)
борбандӣ (n.) load, packing; ~ кардан to pack, burden (with) load
борбар 1 (n.) porter; longshoremen; 2 (adj.) cargo
борбардор (n.) loader, stevedore, porter
борбардорӣ (n.) lifting the cargo; ascent of gravity
борбарорӣ (n.) 1 loading; 2 unload; export cargo
борвар /see/ боровар
боргаҳ /see/ боргоҳ
боргоҳ (n.) palace, court, residence
боргир (adj., n.) class. beast of burden
боргиранда (pres. part.) consignee
боргирӣ (n.) 1 reception of goods; cargo; 2 shipment, loading
бордон (n.) 1 big braided basket (for dry fruits, nut etc); 2 bag; 3 bunker; ~и the combine, bunker combine; 4 techn. luggage rack; ~и мошин luggage rack of car
бордор (adj.) 1 loaded, laden, with cargo; 2 fruit; having fruits; дарахтони ~ fruit-bearing tree; 3 pregnant; 4 impregnated, insemination (plants, animal) ; ~ кардан to fertilize; ~ шудан а) to get pregnant b) to fertilize
бордоркунӣ (n.) fertilization, insemination; pollination; ~и сунъӣ artificial fertilization
бордоршавӣ (n.) fertilization; conception
бориз (adj.) class. evident, visible, well-marked; prominent; ~у ниҳон evident and hidden
боридан |БОР| (v.) pour, shed, fall; барф ~ the snow has fallen
борик (adj.) narrow, tight, slim; роҳи ~ narrow (way) path; дарахти ~ slim tree
борикандеш (adj.) acute; clever, intelligent
борикбадан (adj.) lean; dry; thin
борикбин (adj.) acute, sagacious
борикбинӣ 1 /see/ биниборик; 2 (n.) fig. shrewdness, sagacity
борикмиён /see/ химчамиён
борикрўй (adj.) narrow faced
бориксанҷ /see/ борикбин
борикхаёл /see/ борикандеш
бориш (n.) precipitation, rainfall
боришот (n.) meteor. precipitation (draft); ~и солона annual precipitation
борӣ (n.) Bori (epithet of God)
боркаш (adj.) cargo (goods, freight) carriage; автомобили ~ lorry, truck; вагони ~ goods carriage van, freight, loader
боркашон (n.) 1 /see/ боркаш 1, 2; 2 deliverers
боркашонӣ (n.) transport of loads, transportation; киштиҳои ~ transport ships, cargo ships; вагони ~ goods carriage, van; ~ кардан transport loads
боркунак (n.) techn. supplier; ~и худкор automatically supplier
боркунанда (adj.) loading; мошини ~ loading machine; трактори ~ loading tractor
боркунӣ (n.) 1 loading; 2 shipment
бормонак (n.) luggage rack; ~и дучарха luggage rack of the bicycle
борнома (n.) 1 invoice; ~и киштӣ bill of loading; permit on export of goods; 2 class., fig. arrogance; pride
боровар (adj.) fruit-bearing, fertile; замини ~ fertile land
борон (n.) rain; ~сел downpour, heavy rain, shower; ~ меборад it’s raining; ҳавои ~ rainy (wet) weather; ~ монд the rain has stopped
боронгарӣ (n.) rainy weather; имсол ~ бисёр шуд there was so much rain this year
боронгузар (adj.) drenched; missing rain; missing water
борондида (adj.) 1 experienced (person); 2 arch; swindler; гурги ~ а) worldly-wise, much practiced (smth..); b) swindler; knave
боронӣ (adj.) rain; ҷомаи ~ raincoat, cloak
боронногузар (adj.) waterproof
боронрасида (adj.) wetted; wet rain drenched, under rain
боронсанҷ (n. ) rain gauge
борут (n.) gun powder; намаки ~ saltpeter, niter
борутдон (n.) tinderbox
борутӣ (adj.) powder
борутхона (n.) powder cellar
борфиристонанда (pres. part) consignor
борфиристонӣ (n.) dispatch cargo; shipment
борфурор (adj.) unloading cargo; discharge
борфурорӣ (n.) unloading, unload
борхалта (n.) road bag; bag
борхат /see/ борнома 1
борхона (n.) storehouse for cargo
босабот /see/ босуботӣ
босаботӣ /see/ босуботӣ
босабр (adj.) patient, hardy
босабрӣ (n.) forbearance, patience, hardness, endurance
босаброна (adv.) patiently
босавлат (adj.) stately, majestic, grand, sublime, imposing, dignified, impressive
босавод (adj.) literate, educated, learned
босаводона 1 (adv.) correctly, literately, 2 (adj.) literate, educated
босаводӣ (n.) literacy
босадоқат (adj.) devoted, faithful, correct, right, loyal, (to) true (to)
босалобат (adj.) firm, strong, steadfast, inflexible, unbending, adamant, inexorable, stern
босалиқа (adj.) 1 vested taste, person with fine taste; 2 having wit and intuition; 3 capable, available with smth.
босалобатӣ /see/ босавлатӣ
босамар (adj.) 1 fruit-bearing; the gaining fruits; 2 efficient, production; 3 effective, production; ~ ба кор бурдан to use effectively
босаодат /see/ саодатманд
босаодатӣ /see/ саодатмандӣ
босарват (adj.) rich, prosperous
босаришта 1 (adj.) economical; thrifty; economic; 2 (adv.) economical; on-master's
босариштагӣ (n.) thrift; economy
босарфа (adj.) thrifty
босафо (adj.) bright, clear, transparent; субҳи ~ bright morning
босаховат 1 (adj.) generous; 2 (adv.) generously
босира (n.) (eye)sight, vision; узви ~ sight’s organ
босмачигарӣ (n.) hist. basmachi
босмачигӣ (n.) hist. basmatches
босмачӣ (n.) hist. basmatch, bandit, robber
бостон (adj.) ancient; antique; old-time; old; таърихи ~ ancient history
бостонӣ 1 (n.) antiquity; 2 (adj.) ancient
бостоншинос (n.) archaeologist
бостоншиносӣ (n.) archaeology
босубот (adj.) firm, steady, stable, unshakable, steadfast
босуботӣ (n.) stability; inflexibility; unbending, staunch
босуръат 1 (adj.) quick; intensive; quick as lightning; 2 (adj.) frequent; rapid; набзи ~ rapid pulse; 3 (adv.) quickly, intensive; often; rapid
ботааҷҷуб (adv.) surprised; amazed
ботавон /see/ тавоно
ботадбир (adj.) 1 shifty, cute; 2 efficient, economic; 3 prudent, clear-eyed; wise; пири ~ wise man
ботадбирӣ (n.) 1 inventiveness, resourcefulness; 2 efficiency; 3 providence; far-sightness; wisdom
ботадриҷ 1 (adj.) gradual; 2 (adv.) gradually
ботакаллуф (adj.) 1 ceremonious, strait-laced; mannered; 2 splendid; 3 forced; unnatural 4 (adv.) ceremonious; strait-laced; unnatural
ботакаллуфӣ (n.) 1 ceremony; 2 fig. artificial
боталотум 1 (adj.) stormy, rough 2 (adv.) rapid
ботамиз (adj.) judicious, tactful
ботамизӣ (n.) tact, reasonableness, prudence
ботамкин (adj.) cool, self- possessed, self-restrained
ботамкинӣ (n.) restraint, coolness, solidity
ботамкинона (adv.) unflappable; in a reserved manner; solidly
ботаник /see/ набототшинос
ботаника /see/ набототшиносӣ
ботаникӣ (adj.) botanical
ботантана (adv.) solemnly; (adj.) solemn
ботараҳҳум 1 (adj.) compassionate; sympathetic; 2 (adv.) compassionately, sympathetically
ботароват (adj.) 1 fresh, juicy; 2 fig. colorful, bright, expressive
ботартиб 1 (adj.) regulated; 2 (adv.) orderly, well disciplined
ботартибӣ (n.) order, regularity, discipline, accuracy
ботафсил 1 (adj.) detailed, unrolled, detailed; 2 (adv.) in detail, unrolled, detailed; ~ нақл кардан to tell in detail
ботаҳаммул 1 (adj.) patient, harebrained; reserved, self-possessed; 2 (adv.) patiently, in a reserved manner
ботаҷриба (adj.) experienced, skilled
боташаббус (adv.) vigorous, energetic, hard working, vigorously, energetically, hard
ботаъҷил 1 (adj.) hasty, 2 (adv.) hastily
ботаъсир (adj.) impressing, affecting, influencing
ботил (adj.) 1 empty, vain, useless; фикри ~ the rubbish, barren scheme; 2 false, forged, fictitious; false; ҳамлаи ~ false attack; 3 cancelled, invalidated; void; санади ~ void document; ~ кардан а) to cancel; b) to destroy; c) to delete
ботин (n.) inner, interior, secret, inside; зоҳир ва ~ obvious and secret; дар ~ at heart, secretly
ботинан 1 (adj.) intrinsically; at heart showers; 2 (adv.) secretly, secretive
ботинӣ (adj.) 1 internal part smb. 2 imaginative; internal; эҳсоси ~ internal sufferings
ботлоқ (n.) moor, mash, swamp
ботлоқзор (n.) marshes, moorland
ботлоқӣ (adj.) marshy, swampy
ботлоқнок (n.) marshy, boggy; алафзорҳои ~ swampy fields
бофазилат /see/ бофазл
бофазл (adj.) 1 scientist, educated, erudite; 2 best, remarkable, not-unexceptional (about smth.)
бофайз (adj.) 1 beneficial, successful; 2 ample
бофанда: (adj.) weave, weaver
бофандагӣ (n.) weaving; дастгоҳи ~ loom; саноати ~ textile industry
бофандазан (n.) weaver
бофароғат (adj.) calm; comfortable; calm; pleasing
бофаросат (adj.) clever, quick witted, shrewd
бофаросатӣ (n.) sharpness, quick, quick-witted
бофарҳанг (adj.) cultural; formed; enlightened
бофарҳангӣ (n.) the level of culture; educated
бофасоҳат 1 (adj.adv.) eloquent; 3 (adj.) fig. colorful; expressive
бофаҳм (adj.) quick witted, sharp, bright
бофидан /see/ бофтан
бофт 1 (n.). wickerwork; weaving; production fabrics; ~и дастӣ handicrafts fabrics; 2 boft (amount mortgaged in looms of the yarn); як ~и матоъ one wick work of fabric; 3 lock (at brickwork)
бофта (adj.) I 1 woven; сабади ~ wicker; 2 fig. made-up, com-posing гапи ~ invention, fabrication;
бофта II (n.) biol. fabric
бофтакорӣ (n.) tat, wattle, weave, fig. nonsense, invention; ~ кардан tat, wattle, weave, fig. invent, concoct
бофтан |БОФ| (v.) to weave, to tat, to knit, to concoct, to invent
бофташинос (n.) med. histologist
бофташиносӣ (n.) med. histology
бохабар (adj.) wary, knowing, experienced; ~ бош ! beware!
бохирад (adj.) reasonable, wine
бохирадӣ /see/ хирадмандӣ
бохт (n.) loss
бохтан |БОЗ| (v.) to lose, to run the risk
бохтар (n.) 1 west 2 east; 3 hist. Bactria
бохтарӣ (adj.) hist. Bactrian; забони ~ Bactrian language
боҳаво (adj.) ample; high; broad (building)
боҳавсала (adj.) energetic, vigorous, enterprising disposed to, inclined 2 (adv.) energetically, willingly
боҳавсалагӣ (n.) 1 vitality, zeal; 2 desire
боҳаё 1 (adj.) modest; bashful, self-conscious; 2 (adv.) conservatively, bashful, self-conscious
боҳаёӣ (n.) modesty; bashfulness, self-consciousness
боҳайбат (adj.) frighten, scared, formidable, terrible, dread, redoubtable
боҳаловат (adj.) pleasant, gratifying, comforting
боҳашамат (adj.) 1 dignified, majestic; 2 splendid, luxurious, brilliant
боҳиммат (adj.) noble, generous
боҳимматӣ (n.) bounty, generosity, nobility
боҳтур (n.) lizard
боҳунар (adj.) skilled craftsman, master, virtuoso
боҳурмат 1 (adj.) respectable, honorary; reverential, 2 (adv.) reverential, respectfully, with honours
боҳуш (adj.) bright, quick-witted, reasonable
боҷ (n.) coll. duty, customs, tax
боҷа (n.) brother
боҷгир (n.) picker of the taxes; tax collector
боҷгоҳ /see/ гумрук
боҷгузор /see/ боҷдеҳ
боҷдеҳ (n.) taxpayer
боҷдор (n.) customs official, surveyor to customs
боҷигарӣ (n.) class. tax recovery
боҷиддият 1 (adj.) zealous, earnest, diligent; 2 (adv.) with zeal, diligently, earnestly
боҷӣ (n.) taxation; payer of the customs collection
боҷпулӣ (n.) duty; tax, customs collection
боҷситон /see/ боҷгир
боҷситонӣ (n.) imposition by duty, customs collection
боҷуръат (adj.) brave, daring, resolute
боҷуръатӣ (n.) boldness, bravery, decisiveness
боҷуръатона /see/ боҷуръат
боҷхона (n.) coll. customs house
боҷхоҳ /see/ боҷгир
бош onatop. to urge ox when plowing; ~ - ~ гуфтан to urge ox
боша (n.) zool. hawk, gyrfalcon
бошавқат (adj.) majestic, dignified; grandiose
бошавқ 1 (adj.) lively, hot tempered, reckless; 2 (adv.) recklessly, passionately
бошад: будан let, however, concerning, though, although; ҳеҷ ~ at least
бошанда (n.) inhabitant
бошараф (n.) famous, honourary, glorious, significant; рўзи ~ significant day, remarkable day, noble honest; кори ~ matter of honour
бошарафӣ (n.) honesty; nobility
бошарафона 1 (adv.) honestly; noble; with honour; fittingly; 2 (adj.) honest; noble; worthy; glorious; кори ~ glorious deal
бошарофат (adj.) honest, noble; faithful
бошаст 1 (adv.) rapidly; headlong; quickly; 2 (adj.) rash; quick
бошафқат 1 (adj.) compassionate; careful; merciful; 2 (adv.) sympathetically; careful
бошаҳомат (adj.) 1 splendid; magnificent; dignified; 2 bold; gallant; courageous, manly
бошиддат (adj.) stern, bitter, force, tense; (adv,) bitterly, tensely
бошитоб (adj.) brisk, harried, hasty, urgent, hasty; кори ~ urgent, work; (adv.) hurriedly, hastily, urgently
бошиш (n.) stay; residence; finding (any place)
бошишгоҳ (adj.) abode, residence
бошқирд (n.) Bashkir
бошқирдӣ (adv.) Bashkirian забони ~ Bashkirian language
бошукўҳ (adj.) magnificent, grand, glorious, gorgeous, majestic; (adv.) splendidly, gorgeously, majestically
бошукўҳӣ (n.) splendor, magnificence, majesty
бошуур (adj.) conscientious, conscious
бошуурона (adv.adj.) consciously, conscientiously
бошуурӣ (n.) conscientiousness
бошуҷоат /see/ шуҷоатнок
боэҳтиёт (adj.) careful, prudent, provident, (adv.) carefully, prudently
боэҳтиётӣ (n.) caution, circumspection; ~ кардан to show carefulness
боэҳтимом 1 (adj.) zealous; assiduous; 2 (adv.) zealously; with application; 3 taking care; being guardian
боэҳтимомӣ (n.) 1 zeal, diligence; 2 anxiety; care
боэҳтиром 1 (adj.) dear; worthy; 2 (adv.) deferentially; respectfully; attentively
боеътибор (adj.) authoritative, respectful, reliable, trustworthy
боэътимод (adj.) reliable, confidential; шахси ~ attorney, proxy
боэътидол (adj.) 1 balanced, moderate; 2 class. moderate; just
боэътиқод (adj.) sure of smb.; trusting in smth.
бояд: боистан ought to, must; чӣ ~ кард ? what must do ? ; ~ бошад must, maybe, probably, perhaps
бразилӣ 1 (adj.) Brazilian; 2 (n.) Brazilian
брезент (n.) tarpaulin
брезентӣ (adj.) tarpaulin; хаймаи ~ tarpaulin tent
брезентпўш (adj.) covered by tarpaulin
бригада (n.) brigade; ~и қўшуни танкӣ tank brigade
британӣ 1 (adj.) Britannic; 2 (n.) British
брокер (n.) broker
бром (n.) chem., med. bromine
брон (n.) armor
бруселлёз (n.) vet., med. brucellosis
буғ I (n.) bugle; ~ задан to bugle
буғ II (n.) steam, smoke; ~ додан to steam; ~ кардан to choke, to strangle
буғанбор (n.) techn. vapour collector
буғбарорӣ (n.) evaporation
буғгард (adj.) steamy; киштии ~ steamer
буғгармкунак (n.) techn. superheater
буғдиҳӣ (n.) steaming; камераи ~ steaming camera
буғдода (adj.) of steamed; steamed out
буғз (n.) anger, spite, malice
буғикунанда /see/ буғӣ кардан appressor, suppressor; ~и танқид suppressor of criticism
буғӣ I /see/ бухорӣ I
буғӣ II: ~ кардан to choke
буғкунак (n.) techn. vaporizer
буғкунӣ (n.) suffocation, choking
буғма (n.) med. diphtheria
буғмонанд (adj.) vaporous
буғранҷ (adj.) difficult, tangled; вазъияти ~ difficult situation
буғронак /see/ буғкунак
буғронӣ (n.) steaming; techn. distilation
буғсардкунак (n.) vapour chiller
буғтақсимкунӣ (n.) techn. vapour distribution
буғум (n.) limb, joint; ~ангушт finger joint
буғумак (n.) bot. horse-tail (field)
буғумдард (n.) med. illnesses joints
буғумпойҳо (n.) zool. arthropoda
буғча /see/ бўғча
буғўз (adj.) coll. pregnant; impregnated; ~ шудан to become pregnant; to be impregnated
буғхона /see/ бухорхона
буғшавандагӣ (n.) evaporated
буғшавӣ /see/ бухоршавӣ
буд (n.) being, existence; ~у шуд property; ~у шудаш ҳамин this is all his property, this is his essence; ~ кардан to arrange, to fix up; ~ шудан to finish, to end accomplish; иморат ~ шуд the building has been accomplished
будан |БОШ| (v.) to be, to exist
буддоия (n.) 1 Buddhists; 2 buddhism
буддоӣ 1 (adj.) Buddhist; 2 (n.) Buddhist
будубош (n.) 1 residence; stay; 2 mil. distribution; макони ~ а) place of residence; b) place of distribution
буз (n.) goat; ~и кўҳӣ mountain goat
бузак (n.) 1 goat; 2 buzak (puppet toy as a wooden goat)
бузбозӣ (n.) 1 buffoonery; antic; 2 mockery, jeer; 3 deception; fakery; ~ кардан, ба ~ андохтан касеро а) to mock on smb.; b) to cheat
бузвор (adj.) goat’s, goatlike; риши ~ goatee
бузғола (n.) 1 kid; 2 astr. Capricorn (zodiac constellation)
буздил (adj.) shy, timid, cowardly
буздилӣ (n.) shyness, timidity, cowardice
буздилона 1 (adv.) cowardly; pusillanimous; timidly; ~ гурехтан to run cowardly; 2 (adj.) timid, cowardly, chicken-hearted, pusillanimous; кирдори ~ chicken-hearted behaviour
бузкаш (n.) participant of competition where a goat is chased
бузкашӣ (n.) chasing goat
бузпарварӣ (n.) breeding nanny goats
бузраҳа (n.) mountain path
бузриш (n.) goatee moustache
бузург (adj.) great, tremendous, large
бузургвор (adj.) great, noble; ~он омадан доранду рафтан надоранд great men never die coll. holy
бузургдошт (n.) contribution of respect, requital of honours, celebration in honour; ~и адиб celebration in honour of writer
бузургзода (adj.) noble origin
бузургӣ (n.) magnificence, majesty, grandeur, immensity, value, quantity, great figure
бузургманиш (adj.) 1 noble, great-hearted; 2 fig. proud, haughty
бузургманишӣ (n.) 1 nobleness, magnanimity; 2 fig. pride; haughtiness
бузургҳаҷм /see/ калонҳаҷм
бузургҷусса 1 (adj.) giant, enormous; bogatyr
букрӣ (n.) hunchback
буқаламун /see/ бўқаламун
буққa (n.) bull
буқоқ (n.) med. goiter
булбул (n. ) nightingale
булбулак (n.) penny whistle
булбулвор (adv.) like nightingale, as nightingale; ~ хондан to sing as nightingale
булбулистон (n.) nightingale edge
булбулнаво (adj.) sweet voice, orphan
булбулситон /see/ бул-булистон
булғор I (n.) Bulgarian
булғор II (n.) kind of colored leather
булғорӣ I (adj.) Bulgarian
булғорӣ II (adj.) made of colloured leather; мўзаи ~ boots of coloured leather
булдозер (n.) bulldozer ронандаи ~ bulldozer
булуғ (n.) class. majority, maturity
булут (n.) oak
булут (n.) coll. cloud, dark cloud
булутзор (n.) oakery, oak grove; oakery
булутӣ (adj.) 1 of oak; 2 chestnut (colour); brown ( eyes)
булўр (n.) crystal, cut glass,
булўрин (adj.) crystal
булўршавӣ /see/ булўргардӣ
булўршакл (adj.) crystalloid
булҳавас (adj.) light minded, inconstant thoughtless, flippant
булҳавасӣ (adj.) inconstancy, frivolousness, windiness
булҳавасона 1 (adv.) frivolous; 2 (adj.) inconstantly
булъаҷаб 1 (n.) miracle, wonder; 2 (adj.) strange, surprising, unusual; кори ~ strange act
бум (n.) owl
бумазӣ (n.) fustian
бумӣ (adj.) local; native (habitant); aboriginal
бун (n.) root, basis, ground, foundation
буна (n.) household
бунак (n.) coll. advance
бунакдиҳӣ (n.) coll. advancing
бунафш (adj.) violet
бунафша (n.) violet
бунафшазор (n.) violet fields
бунафшамў(й) (adj.) poet. with black hairs, dark-haired
бунафшаранг (adj.) violet; purple; ~ шудан to turn purple
бунбаст (n.) 1 deadlock, deaf side-street; 2 fig. hopeless position; масъалаи ~ insoluble question; тангкўчаи ~ deadlock
бунгоҳ (n.) 1 dwelling; monastery; 2 storage; barn; lumber-room; 3 temporal; nomad abode 4 military camp; 5 enterprise, establishment
бунёд (n.) 1 foundation, center; 2 fund; ~и забон language foundation; 3 fig. nature is nature; nature; character; ~ гузоштан to pawn foundation, to build foundation; to pawn a base (for smth.); ~ кардан to erect; to build; to create; ~ шудан to be erected; to be built; to be created; ~и чизеро сўхтан to burn to the ground, foundation
бунёдгар /see/ бунёдкор
бунёдгаро 1 (n.) fundamentalist; 2 (adj.) fundamen-talistical
бунёдгароӣ (n.) fundamen-talism
бунёдгузор (n.) founder, creator
бунёдӣ (adj.) solid; fundamental; тадқиқоти ~ fundamental research
бунёдкан (n.) eradicator, destroyer
бунёдкор (n.) creator, builder; founder
бунёдкорӣ (n.) creation
бунёдкорона 1 (adj.) creative; 2 (adv.) creatively
бунёдкунанда /see/ бунёдкор
бунён (n.) 1 /see/ бунёд 1; 2 device, structure
буния (n.) addition; figure
бункер (n.) 1 /see/ бордон 3; 2 mil. bunker
бунлод (n.) class. 1 basis; foundation; 2 geol. layer
буногўш /see/ баногўш
бунсола (adj.) class. 1 elderly; aged; old; 2 decrepit; ramshackle
буранд (adj.) sharp, sharpened
буранда (adj.) 1 cutting; 2 sharp; теғи ~ sharp sword; корди ~ sharp knife; 3 winning; 4 tailor's cutter; 5 math. secant
бургут (n.) golden eagle
бургутбинӣ (adj.) with an aquiline nose; hook-nosed
бурд (n.) gain; ~и заём prize, gain, loan
бурда (n.) slice, piece; як ~ нон slice of bread ~ - ~ кардан to slice, to break into pieces
бурдан |БАР| (v.) I to carry, to carry away; ба сар ~ to spend time, to live; умр ба cар ~ to live a life, experience, go through, endure, suffer; хобаш ~ бурда истодааст he is falling asleep, he is going to sleep
бурдан |БАР| (n.) II to gain, to win
бурдбор (adj.) 1 patient; humble; 2 sedate; self-possessed; quiet
бурдборӣ (n.) 1 patience, humility; 2 firmness; calmness; ба шумо ~ мехоҳам I wish you calmness
бурднок (adj.) winning; bringing winning
буржуа (n.) bourgeois
буржуазӣ (n.) bourgeois
буржуазия (n.) bourgeoisie
бурида (adj.) cut out
бурида-бурида (adv.) spectator, irregularly
буридагўш (adj.) ear cut off
буридадум (adj.) with the chopped tail off
буридазабон (adj.) mute
буридан | БУР| (v.) to cut, to cut off, to chop off; ток ~ to prune; роҳи душманро ~ to cut the enemy’s way; суханро ~ to cut short
буридашуда (adj.) 1 cut; 2 cut out
буриш (n.) cutting (off) cutting, cut ; ~и дарозруя slit cut
бурқаъ (n.) сlass. head bedspread; bridal veil; ~ бардоштан to raise a veil
бурма (n.) wrinkle, crease; ~ шудан to become wrinkled, to become creased
бурро 1 (adj.) sharp; корди ~ sharp knife; distinct, legible, clear; 2 (adv.) clearly, legibly; ~ гап задан to speak distinctly
бурроӣ (n.) 1 quip; 2 fig. clarity; purity; clearness; engraves; ~и гуфтор engraves speech
бурc (n.) bot. archa
буруз (n.) class. appearance; display
бурун /see/ берун
бурунмарзӣ /see/ берунмарзӣ
бурут (n.) moustache
буруттофта (adj.) with moustache turned up
буруҷ (ar. pl. of n. Бурҷ) bot. kind of a mountain birch
бурҷ (n.) tower; astr. gallaxy
бурҳон (n.) reason, proof, document; reason; ~и қотеъ undeniable proof
бурят (n.) Buryat
бурятӣ (adj.) Buryati; забони ~ Buryatian language
бустон /see/ бўстон
бут (n.) idol; fig. beauty
бутгар (n.) one, who makes idol sculptures, one who creates the idol
буткада (n.) the temple idolater; pagan temple
бутлон (n.) abolition, cancellation; хати ~ кашидан to rescind, to abolish
бутпараст (n.) 1 idolater; 2 fig. admirer
бутпарастӣ (n.) rel. idolatry
бутта (n.) bush, shrub
буттагӣ (adj.) of bush; shrub; набототи ~ shrubs plants
буттадевор (n.) 1 green fence; 2 bot. legustrum
буттазор (n.) bushes, shrubs
бутун (adj.) whole; нони ~ whole bread, uncut bread; адади ~ match integer, finally, forever, for good
бутхона (n.) pagan (heathen) temple
буфет (n.) refreshment room, buffet, bar
буфетчӣ (n.) barman, barmaid
бухгалтер (n.) book-keeper, counting house
бухгалтерия (n.) book keeping, counting house
бухор (n.) steam, vapour; ~ шудан to evaporate
бухл (n.) 1 avarice, avidity; 2 envy, enviousness
бухорӣ I (adj.) steam; деги ~ steam-boiler
бухорӣ II (n.) fire-place; stove
бухорӣ III /see/ бухороӣ
бухоркунак (n.) techn. vaporizer
бухормонанд (n.) vaporous
бухороӣ 1 (n.) Bukharian; inhabitant of Bukhara; 2 (adj.) Bukharian
бухорхона (n.) vapor house
бухорхудот (n.) hist. Bukhar (title of Bukharian governor at preislamic period)
бухоршаванда (adj.) evaporating; volatile; равғанҳои ~и атрӣ evaporating oils
бухоршавӣ (n.) evaporation; ~и об evaporation of water
бухс (n.) weight; straitened; дили касе ~ кардан to heavy on a heart
буҷет (n.) budget; ~и давлатӣ the state budget
буҷетӣ (adj.) budgetary
буҷмалак (adj.) wrinkled flabby; себи ~ stale apples; ~ шудан to wrinkle
буҷул (n.) knee knuckle; ~и по ankle
буҷулак /see/ буҷул
буҷулбоз (n.) kind of Russian play
буҷулбозӣ (n.) to play knucklebone
бушол (n.) bot. honey suckle
бўгин (adj.) coll. stinking; fetid
бўғча (n.) bundle, parcel
бўғчабандӣ (n.) stringing of things in a knot
бўғчадор (n.) servant in a bath-house
бўғҷома (n.) piece of cloth to bind
бўё (n.) fragrant; sweet-scented
бўза I (n.) buza; home-brewed beer (from a millet or rice sosera)
бўза II (n.) coll, class. snout, muzzle (animal)
бўзахўр (adj., n.) hornworm
бўзахўрӣ (n.) wash; drunkenness; ~ кардан to wash
бўзбала (n.) coll. 1 youth; lad; fellow;2. (adj., n.) robust fellow; healthy fellow
бўзина /see/ маймун
бўидан |БЎЙ| (v.) to smell
бўимодарон (n.) bot. milfoil
бў(й) (n.) 1 scent; aroma; fragrance; ~и бад stink; ~и тез sharp scent; ~и хуш fragrance; ~ бурдан fig. to hear about, to make inquiries; ~ гирифтан а) to become permeated with the smell; b) to spoil; ~ кардан а) to sniff; b) to become permeated with the smell; 2 fig. sign; the sign; hope; ~и висол hope on meeting
бўйбар (n.) destinker
бўйбарӣ (n.) deodorization
бўйгир (adj.) possessing thin sense of smell; саги ~ bloodhound dog
бўйгирифта (adj.) spoil; stinking
бўйдоқ (adj.) coll. bachelor; unmarried (about young people)
бўйдор (adj.) 1 strong-smelling, fragrant
бўйкашӣ (n.) smelling; sniffing around
бўйнок (adj.) smelling
бўйфаҳмӣ (n.) sense of smell; аъзои ~ smell organs
бўқаламун (n.) 1 zool. chameleon; 2 (silk fabrics with varicoloured corrugated band); 3 (adj.) fig. motley, varicoloured; 4 fig. changeable; volatile, unstable
бўлак (n.) bit peace, part;~ кардан divide; ду ~ кардан to divide into two; ~-~ кардан to divide into parts
бўр (n,) chalk, brown
бўрдоқӣ (adj.) fattened; гўсфанди ~ fattened, sheep; ~ кардан to fatten
бўрё (n.) mat; пули ~ tax to (the money paid for mats on which pupils sit)
бўрёбоф (n.) master on fabrication of mats
бўрёбофӣ (n.) production of mats
бўрёкўбон (n.) housewarming
бўрёпеч: ~ кардан to rob
бўрёпўш (adj.) 1 the coated mat; 2 lit. beggar; poor
бўрон (n.) snow storm, blizzard
бўронӣ (adj.) bored; blizzard; stormy
бўроновар (adj.) of stormy; абри ~ stormy cloud
бўрранг (adj.) brown, dim; dull
бўса (n.) kiss
бўсобўс(ӣ) (n.) kiss; ~ кардан to kiss
бўстон (n.) orchard, flower garden, lawn
бўстонафрўз (n.) bot. frebch marigold
бўстонсаро (n.) 1 summer residence, villa; house with small garden; 2 residence; ~и ҳукумат residence government
бўта I (n.) techn. crucible; hearth bush
бўта II /see/ бутта
бўҳрон (n.) 1 med. crisis; fracture; ~и беморӣ disease crisis; 2 pol., econ. crise; ~и иқтисодӣ economical crisis; ~и сиёсӣ political crisis
бўҳронӣ (adj.) crisis; вазъияти ~ crisis situation
бўҳтон (n.) slander; fabrication; ~ задан, ~ гуфтан, ~ кардан ба касе (дар ҳаққи касе) to calumniate smb.
бўҳтономез (adj.) slanderous
бўҳтончӣ (n.) slanderer
бўъд (n.)1. distance; range; 2 remoteness; the distance; 3 class. parameter of the measurement of space (height, length, width); се ~и олам three measurements of space; 4 mus. interval between two notes; register
бўя (n.) hist. Buyids; оли ~ Buides dynasty
бўянда (adj.) 1 smelling sniffing; 2 class. aromatic; fragrant
бюрократ (n.) bureaucrat
бюрократия (n.) bureaucracy
бюрократӣ (adj.) bureaucratic
в third letter of Tajik alphabet
в- contr. of ва; ~агар and if; ~аз of ; ~он and that
ва (conj.) and, yes; ~ ё or; имсол ~ ё соли оянда this year or next year; ~ ғайра and others; ~ ҳоказо, ~ монанди ин and the like
вабо (n.) 1 epidemic of the cholera, cholera; 2 epidemic deaths; 3 metaph. disaster, trouble, misery; attack
вабоӣ (adj.) cholera; epidemic
вабол (n.)1. blame, sin; 2 metaph. burden, difficulty; 3 metaph. damage; 4 disadvantage location star (in astrology)
вагарна (conj.) but that, rather than that, otherwise; кўшед, ~ ба мақсад намерасед try, otherwise will not reach the purposes
вагон (n.) car, carriage, coach; ~и боркаш(ӣ) freight-car; ~и мусофиркаш(ӣ) passenger coach
вагонсозӣ (n.) car building
вагонча (n.) 1 small coach; 2 trolley, lorry, car
вағар-вағар (onomat.) 1 croaking; 2 meaph. hubbub, noise; ~ кардан а) to croak; b) metaph. to raise the noise, to hubbub; to clamour
вазелин (n.) vaselinum
вазидан |ВАЗ| 1 (v.) to blow, to winnow; насим мевазад the wind blows; 2 class. to reach, to be felt (scent)
вазир (n.) minister, vizier ~и дарбор the Minister of Court; ~и аъзам the Grand vizier (old title); 2 Queen (chess); 3 helper
вазирӣ (n.) ministerial; мансаби ~ ministerial job title
вазифа (n.) task, assignment; ~и хонагӣ home task, duty, post, occupation, position
вазифадор (adj.) obliged, on duty; ~ будан to be obliged on ~ кардан bind, impose the duty
вазифашинос (adj.) conscious, executive; dedicated debt; шахси ~ persons of the debt
вазифашиносӣ (n.) the consciousness, sense of duty, bona fides (in work); consciousness of the debt
вазиш (n.) blow, whiff, puff, ~и шамол blow of the wind
вазн (n.) specific weight; ~и хос 2 fig. authority, influence
вазна (n.) sport. barbell; weight
вазнабардор (n.) sport. wrestler; weightlifter
вазнабардорӣ (n.) sport. weightlifting
вазндор (adj.) of weight, weighty
вазндорӣ (n.) 1 weightiness, possession by weight; 2 metaph. importance, persuasiveness
вазнин (adj.) heavy, weighty, ponderous бори ~ heavy load; 2 reserved person, sedate person; саноати ~ heavy industry
вазнинбор (adj.) weight, burden
вазнин-вазнин (adv.) gravely, narrow margin; ~ нафас кашидан to breathe by a narrow margin
вазнинӣ (n.) burden; fig. solidity, reliability, firmness, steadfastness, staunchness, self- control
вазнинқадам (adj.) 1 gravely step, narrow margin, moving legs; 2 metaph. bringing misery (person)
вазниннаво (adj.) sad, wistful (about canto)
вазниновоз (adj.) with rough voice
вазнинона (adv.) 1 gravely, by a narrow margin; 2 sedate, in a reserved manner
вазниноҳанг (adj.) sad, catching anguish (tunes)
вазнинтабиат (adj.) of heavy nature
вазнинтан (adj.) heavy; (about person), weightiest, weighty person
вазнинҷусса /see/ вазнинтан
вазорат (n.) ministry; ~и корҳои хориҷӣ Ministry of Foreign Affairs; ~и маориф Ministry of Education
вазъ (n.) situation, state, condition, mood, spirits, humour ВАЗЪИЯТ state, condition, situation, ~и байнанхалқӣ international situation 2 mood, humour
вай (pron.) he, she, it, that; писари калонии ~ her eldest son; his, her, its
вайрон dilapidated, ruined; ~у валангор ruined, spoilt, incorrigible, corrupted; ~ кардан to ruin, to destroy; интизомро ~ кардан to break discipline; сухани касеро ~ карда гуфтан to misrepresent one’s words, spoil, corrupt; ~ шудан to ruin, to destroy, to spoil, to corrupt
вайрона 1 (n.) ruins, 2 (adj.) destroyed, ruined; ~ гаштан, ~ шудан to ruin, to destroy
вайронагӣ (n.) 1 frustration; 2 perversity, decay
вайроназор /see/ харобазор
вайронзот (adj.) 1 degenerate; 2 degeneration; ~ шудан to degenerate
вайронӣ (n.) ruin, devastation, disintegration, break-down; disrepair, defectiveness, disorder
вайронкор (adj. n.) destroyer, trouble-maker, disorganizer, wrecker, saboteur
вайронкорӣ (n.) destruction, wrecking, sabotage; ~ кардан to damage, to injure, to harm
вайронкунанда (adj.) destroyer, wrecker, disturber, infringer, trespasser
вайронкунӣ (n.) 1 destruction; ravaging; 2 infringement, wrecking; ~и марз breach of the border, violate
вайроннашаванда (adj.) unbreakable, inviolable friendship
вайроннопазир /see/ вайрон-нашаванда
вайроншавӣ (n.) destruction, demolition, disintegration, disorder, discord
вакил (n.) representative, delegate, commissioner, authorized, agent; ~и мухтор plenipotentiary, representative; ~ кардан to authorize, to empower, to depute
вакилкунанда 1 (adj.) entrusting; delegated, accrediting; 2 (n.) mandatory
ваколат (n.) authority, power, plenary; ~ доштан to have the authority; ~ додан to authorize, to empower, to depute
ваколатдиҳанда 1 (adj.) entrusting, accrediting; 2 (n.) mandatory
ваколатдор (adj.) representative, fiduciary; plenipotentiary; мақомоти ~ plenipotentiary organs
ваколатӣ (adj.) confidential; ҳуҷҷати ~ confidential document, document, certifying smb’s. authority
ваколатнома (n.) warrant, credential
ваколатхона (n.) institution, notary office, establishment
ваксина (n.) med. vaccine; ~ задан to vaccinate
вакуум (n.) phys., techn. vacuum
вакуумсанҷ (n.) vacuum gauge
вақ-вақ (onomat.) 1 croaking; 2 quacking; 3 metaph. palaver; ~ кардан а) to croak; b) to quack; c) metaph. to chatter, to babble
вақия (n.) ounce (weight)
ваққос (adj.) class. brawler, squabble
вақоеъ (ar. pl. of. n. воқеа)
вақт (n.) time, while; interim; period; ~e ки, ~о ки in case of, when, while; ~и баҳор spring time; ~и гул flowering time; ~и дақиқ; exact time; ~и маҳаллӣ; ~и минтақавӣ zone time; ~у бевақт always, at any time ; ~и холӣ spare/free time; ~у соaт suitable time, definite time; аксар ~, бисëр ~ most often, mostly; баъзе ~ҳо, sometimes; хеле ~ long ago, a long time ago; кадом ~ when, some time, formerly; пеш аз ~ premature, early; ягон ~ some time, some day, one day; як ~ҳо once; ҳама ~ all time, always; ҳар ~ every time; ҳеҷ ~ never ; дар ~и in time, on time, timely, at the proper/right time; opportunely; то кадом ~until; то он ~ since; ~и касеро гирифтан to take smb.’s time; ~ гузаронидан to spend time; ~ро талаф додан to lose time; ~и сархорӣ надоштан to be busy; ~ ғанимат аст time is money; ~аш расидааст it is high time; ~ аш чоқ аст (he) is merry, good time, merry time
вақтбайъ 1 (n.) periodic payment of the labour; 2 (adv.) with periodic payment of the labour
вақтгузаронӣ (n.) time spending
вақф (n.) hist. churl, lands
вақфа (n.) 1 stop; delay; 2 pause in speech; ~ кардан detain, linger
вақфия(т) (n.) hist. document on property
вақфкор (n., adj.) hist. processing land document
вақфнома /see/ вақфия(т)
вақтхуш (adj.) merry, glad; complacent
вақтхушӣ (n.) merriment, mirth, gaiety, enjoyment; ~ кардан to enjoy oneself, to make merry, to have a good time, to have fun
вақфхўр (n., adj.) receiving incomes from property
вақфхўрӣ (n.) income receiver
вақтчоқӣ /see/ вақтхушӣ
вақтшинос (adj.) neat, exact
валад (n.) class. child; son
валадуззино (adj.) class. illegitimate
валангор (adj.) destroyed, demolished, decayed, ruined; ~ кардан to destroy, to wreck, to demolish; ~ шудан go to ruin, to fall to the ground
валангоршуда (adj.) ruined, collapsed, changed in ruins
валвала I (n.) tumult, hurly-burly, dismay; noise; ~ андохтан, ~ бардоштан to raise noise, to produce hurly-burly
валвала II (n.) noise, hubbub
вале (conj.) but, however, and
валек ( contr. of валекин )
валекин /see/ вале, лекин
валент (n.) chem. valence
валентӣ (n.) chem. valence; ~и доимӣ constant valence
валиаҳд (n.) hist. throne successor, prince
валиаҳдӣ (n.) throne succession
валинеъмат 1 (n.) benefactor; 2 (adj.) generous, beneficent; 3 metaph. protector; марди ~ generous person, benefactor
валинеъматӣ (n.) beneficence, bounty
валиуллоҳ (n., adj.) rel. saint, approximate to God
валӣ (n.) class. 1 friend, loved; close (the god); saint; 2 coll. forecaster; seer; 3 guardian; 4 close friend; 5 close to god
валлоҳ (interj.) oh, god!, swear the god!
валодат (n.) class. birth; соли ~ date of birth
валодатгоҳ (n.) class. birthplace
валодатнома (n.) birth certificate
валокин /see/ вале, лекин
вангас (onomat) coll. loud blubbering; ~ зада гиря кардан to cry; ~ задан to squeal
ванг-ванг (onomat.) 1 squeal; 2 blubbering; 3 jingle
ванд (n.) ling. affix
ванил (n.) bot. vanilla
ванилдор /see/ ванилӣ
ванилин (n.) vanillin
ванилӣ (adj.) vanilla
ванна (n.) bath
ванҷонак class. /see/ райҳон
варақ (n.) sheet, page; ~ гардондан, ~ задан to turn over the pages (of)
варaқа (n.) sheet, leaflet card; ~и баҳисобгирӣ registration form
варақин (adj.) puff, flaky, foliated; санбўсаи ~ puff pastry
варақасоз (n.) mill man
варақ-варақ (adv.) 1 sheets, built pile; 2 flaky; ~ кардан а) stratify, divide into layer; b) cut fine slice
варақпора (n.) 1 scrap of the paper; 2 unnecessary (about book, document)
варақсанг (n.) geol. shale; ~и гилӣ shale
варам (n.) swell, tumor; ~ кардан to swell, to be swollen, to become dropsically
варамида (adj.) tumid, turgid; swollen; puffiness; чашмони ~ swelled up eye; рухсори ~ puffiness person; puffy person
варамидан |ВАРАМ| (v.) to swell, to become inflamed
варамкарда /see/ варамида
вараҷа (n.) malaria, fever
вараҷагирифта (adj.) exercising, shivering, fever
варғ (n.) class. dam, weir
вард (n.) class. red rose
варз (n.) class. husbandry; sowing
варза (n.) class. tiller, arable farmer, sower; гови ~ arable oxen
варзигар class. /see/ варза
варзида (adj.) 1 experienced, skilful; 2 trained, drilled
варзидан |ВАРЗ| (v.) 1 to engage with, to practice, to gain experience; 2 to go in for sport; to train; ишқ ~ to fall in love; сукут ~ silent; 3 class. farming agriculture
варзиш (n.) sport, gymnastics, exercises
варзишгар (n.) sportsman athlete
варзишгоҳ (n.) stadium; athletic platform
варзишӣ (adj.) athletic; либоси ~ sportswear
вариант (n.) version, variant, choice
варид (n.) anat. vein; варами ~ phlebitis, inflammation of vein
варосат (n.) inheritance; ~и тахт inheritance throne
варсоқигўй (adj.) coll. blabbermouth, twaddle
варсоқӣ: ~ гуфтан (хондан) coll. absurdity
варта (n.) 1 abyss, gap, breakaway; 2 whirlpool; abyss; ~и хатарнок а) dangerous abyss; b) dangerous whirlpool; ~и ҳаёт metaph. whirlpool to lifes; difficulties; ~и сиёҳ astr. blackening hole
вартиш obs., /see/ бедона
вартоҷ class., /see/ офтоб-параст
варшикаст (n.) bankruptcy; ruin
варшикаста (n., adj.) 1 bankrupt, 2 aggrieved ruin
варшикастагӣ (n.) bankruptcy, insolvency; ruin
варшикастан /ВАРШИКАН/ (v.) to go bankrupt; to come to nothing
васарға (n.) vasragha (sort of grape)
васат (n.) middle, midst
васатӣ (adj.) class. average, middle
васваса (n.) temptation, seduction
васвасакор (n.) tempter, seducer
васвос (n.) unbalanced state, nervousness, irritability
васвосӣ (adj.) unbalanced, nervous, irritable; ~ шудан to be uneasy
васеӣ (n.) width, breadth, space, spaciousness
васеъ (adj.) wide, broad, vast, ~ кардан to enlarge, to widen, to expand, to broaden; ~ шудан to widen, to broaden
васеъпала (adj.) wide web
васеъпешонӣ (adj.) broad river, aryk
васеъҷўяк (adj.) agr. broadly number
васеъшавӣ (n.) expansion, spreading
васеъэкран (adj.) wide-screen, wide-frame; филми ~ wide-frame film
васила (n.) means бо чӣ ~? By what means? How? In what way?
василасоз (adj.) helping
василасозӣ (n.) rendering help
василаҷўй (adj.) looking for facility, cause, pretext
васият (n.) precept, behest, will, testament; ~ кардан to make will
васиятгар (n.) legator
васияткунанда /see/ васиятгар
васиятнома (n.) testament, will
васиқа (n..) hist. document on the right of owning of smth.; purchase deed
васса (n.) beam ceiling
вассабўрё (n.) roofing
вассалом (n.) coll. that’s all, that is the end, finished
вассаҷуфт (n.) ceiling beams
васф (n.) description, chating, singing, glorifying; дар ~и in the honour of
васӣ (n.) law. tutor, guardian, trustee
васл (n.) clamping, join; collecting; ~ кардан (намудан) а) to clamp, to connect; b) to include; ~ шудан (гаштан) to unite, to link; шаби ~ first marriage night
васла I (n.) class. patch
васла II (n.) ling. vasla (overline sign in arabic graph)
васладор (adj.) patching, of patch
васлак (n.) electr. closer
васлакор (n.) burder
васлакорӣ (n.) stoating, piecing
васлгар (n.) 1 adjuster; assembler 2 film editor; fitter
васлгарӣ (n.) join; montage, clamping
васлкунанда (adj.) 1 con-necting, joining; 2 invigorating; connecting
васлшаванда (adj.) 1 linked, connected; 2 assembly; sectional
васлшуда (adj.) joint
васма class., /see/ ўсма
васнӣ lit., /see/ палонҷ
васоё (ar. pl. of. n. васият)
васоиқ (ar. pl. of. n. васиқа)
васоил (ar. pl. of. n. васила)
васоит (ar. pl. of. n. восита
васотат (n.) class. intermediary
васоят (n.) 1 law. trusteeship; 2 guardianship; ~и байналмилалӣ international trusteeship; ба ~ гирифтан to take under trusteeship
васоятан (adv.) 1 on in-heritance (property); 2 as inheritant (in official document)
вассоф (n.) singer; panegyrist
ватан (n.) native land, mother country, motherland, fartherland
ватандўст (adj.) patriot, enthusiast, supporter
ватандўстӣ (n.) patriotism, love of motherland
ватангадо (n., adj.) exile, wanderer
ватангурез (n., adj.) traitor, immigrant
ватандўстона 1 (adj.) patriotical; 2 (adv.) patriotic
ватанӣ (adj.) patriotic, native; Ҷанги Бузурги ~ the Great Patriotic War
ватанпараст /see/ ватандўст
ватанпарастӣ /see/ ватан-дўстӣ
ватанпарастона /see/ ватан-дўстона
ватанпарвар /see/ ватандўcт
ватанпарварӣ /see/ ватандўcтӣ
ватанфурўшӣ (n.) treachery, betrayal, perfidy, treason
ватанхоҳ /see/ ватандўст
ватанхоҳӣ /see/ ватандўстӣ
ватар (n.) 1 math. chord; 2 class. string ( music instrument); 3 class. bowstring pommel; ~и зовия lit., math. hypotenuse
ватвот (n.) 1 class. bat; 2 metaph. frail, feeble
ватт (n.) phys. watt
ватт-соат (n.) watt-hour
ваучер (n.) voucher
ваучерӣ (adj.) voucher
вафӣ class., /see/ вафодор
вафо (n.) faithfulness, loyalty, fidelity, devotion; ~ кардан to be faithful, to keep good faith
вафодор (adj.) devoted, staunch, faithful
вафодорӣ (n.) faithfulness, loyalty, fidelity, devotion
вафогар (adj.) faithful, dedicated; obligatory
вафокеш (adj.) class. faithful, dedicated
вафонома (n.) letter with notarizing in faithfulness and devotion
вафопарварда (adj.) faithful, dedicated
вафопеша /see/ вафокеш
вафот (n.) death, decease; ~ кардан, ~ ёфтан to die, to pass away, to decease
вахим (adj.) class. difficult, complex; dangerous; serious; heavy
вахомат (n.) class. difficulty, unpleasant position; danger; tension
вахонӣ 1 (adj.) Vakhani; забони ~ Vakhani language; 2 (n.) Vakhani, Vakhi
вахш (n.) class. 1 dictum; 2 word; 3 spirit; soul; essence; 4 running water; 5 Vakhsh (goddess of the irrigation and fertilities of inhabitants of Old Baktria), name of river in Tajikistan
вахшангам (n.) hist. Vakhshangam, (holiday dedicated to goddess Vakhsh)
вахшур (n.) rel. prophet; envoy to goddesses Vakhsh (Zoroastrians.)
вахшҳангом /see/ вахшангам
ваҳ (interj.) ah!, ay!, oy!; (at surprise or delight)
ваҳ-ваҳ /see/ ваҳ
ваҳдат (n.) unanimity, unity; integrity, wholeness, entirety; ~и миллӣ national unity
ваҳдатобод (n.) class. piece, universe
ваҳдатсаро /see/ ваҳдатобод
ваҳдония(т) (n.) rel., phil. monotheism; theosophy; аҳли ~ theosopher
ваҳдонӣ (adj.) class. united, single
ваҳид (adj.) class. 1 united; single; 2 metaph. unique, single; inimitable
ваҳй (n.) rel. 1 revelation; 2 voice, state (god's)
ваҳла (n.) class. moment, wink; дар ин ~ this moment, this time
ваҳлатан (adv.) class. immediately; suddenly
ваҳм (n.) fear, fright, horror, ~ андохтан to frighten, to scare, to terrify; ~ гирифтан to be frightened, to be afraid, to fear
ваҳмак (adj.) coll. intimidated; кўдаки ~ intimidated child
ваҳмакӣ (adj.) coll. cowardly, miserable, timid, timorous
ваҳмангез (adj.) terrible, horrible, frightful, fearful, dreadful
ваҳмгирифта (adj.) engulfed awe, terror, panic-stricken
ваҳмидан |ВАҲМ| (v.) to be afraid (of), to fear
ваҳмӣ (adj.) 1 /see/ ваҳмакӣ; 2 imaginative; illusory
ваҳмнок (adj.) terrible, frightful, fearful, sinister
ваҳмондан |ВАҲМОН| (v.) to frighten, to scare
ваҳмонидан /see/ ваҳмондан
ваҳн (n.) 1 class., med. weakening; dystrophy; 2 decline, discord, chaos
ваҳҳоб (adj.) class. generous, endowing (epithet of the God)
ваҳҳобия (n.) vakhabizm (religious-political current in sunnizm)
ваҳҳобӣ 1 (n.) Vakhabit; 2 (adj.) Vakhabites
ваҳш (adj.) class. wild (animal); ~у тайр wild beast and birds; хари ~ wild ass, onager
ваҳшат (n.) fear, fright, horror, terror
ваҳшатангез (adj.) terrible, frightful, fearful, appalling
ваҳшатзада (adj.) engulfed awe and terror; constantly fearful of smth.; intimidated; ~ шудан to be intimidated
ваҳшатзо (adj.) providing terror; (adv.) terribly
ваҳшатзодагӣ (n.) 1 in-timidated; 2 panic, terror
ваҳшатнок (adj.) terrible, fearful, sinister
ваҳшатомез (adj.) terrible, frightful, fearful, sinister
ваҳшаткада (n.) 1 wild place; 2 metaph. world, universe
ваҳшатнок (adj.) terrible, inspiring awe
ваҳшатовар /see/ ваҳшатнок
ваҳшатсаро (n.) terrible place
ваҳшивор (adv.) 1 brutally, barbarous, ferocious; 2 /see/ ваҳшиёна 2
ваҳшисиришт (adj.) wild, ferocious, cruel
ваҳшисифат (adj.) unsociable, closed; wild
ваҳшитабиат /see/ ваҳши-сиришт
ваҳшитабъ /see/ ваҳши-сиришт
ваҳшият /see/ ваҳшоният
ваҳшигарӣ (n.) barbarism, brutality, savagery
ваҳшигӣ /see/ ваҳшигарӣ
ваҳшиёна (adv.) brutally, barbariany; 2 (adj.) wild, savage, brutal, barbaric
ваҳшӣ (adj.) wild, savage; хуки ~ wild-pig; ~ шудан to run wild
ваҳшоният (n.) savagery, bestiality, cruelty, ferocity
ваҳшонӣ (adj.) ferocious, cruel, bloodthirsty
ваҷаб (n.) span, inch
ваҷаррос (n.) creep; ~ задан рафт to creep
ваҷд (n.) 1 joy, merry; delight; rapture; ба ~ омадан to come to delight; 2 ecstasy, exaltation
ваҷдомез (adj.) glad, merry
ваҷоҳат (n.) 1 appearance; beauty; 2 attractiveness; 3 class. position, honour
ваҷҳ (n.) cause, ground; ~ ёфтан to find occasion, ба ҳеҷ ~ without any case, way, mode, method
ваҷҳдор (adj.) valid, good
вашм I (n.) tattoo; ~ кардан to make tattoo
вашм II (n.) obs. vapour; smoke; mist
ваъда (n.) promise; ~ додан to promise, to give promise; ~ро иҷро кардан, ба ~ вафо кардан to keep promise
ваъдабозӣ (n.) giving promise; ~ кардан to give promise
ваъдагӣ (adj.) coll. 1 pledged; 2 that was pledged
ваъдагоҳ (n.) 1 meeting place; place of appointment; 2 class. period of performing the promise
ваъданома (n.) written promise
ваъдахилоф (adj.) default on promise, not holding word
ваъдахилофӣ (n.) promise violation
ваъдашикан (adj.) perfidious
ваъдашиканӣ (n.) perfidy
ваъз (n.) sermon, preaching, propagation; ~ гуфтан to preach
ваъзгўӣ /see/ воизӣ
ваъзгўй /see/ воиз
вексел (n.) bill
вектор (n.) math. vector
векторӣ (adj.) math. vector
ветнамӣ (adj.) Vietnamese
велосипед (n.) bicycle
вергул (n.) comma
вeтеринария (n.) veterinary science, syn: ҳайвоншиносӣ
ветеринарӣ (adj.) veterinary
взвод (n.) mil. platoon
вибрион (n.) biol. vibrio; ~и вабо vibrio of choleras
видеомагнитофон (n.) video recorder
видеонавор (n.) video re-cording
видеотелефон (n.) videophone
видеотолор (n.) video hall; video saloon
видеофилм (n.) videofilm
видоӣ (adj.) farewell
видоъ (n.) departure, farewell, good-bye; ~ кардан to part, to leave, to say good-bye
видоънома (n.) farewell letter
вижа (adj.) 1 special, especial; separate; ба ~ particularly, specifi-cally; 2 class. clean, without defect
вижагӣ (n.) particularity; characteristic, quality
вижжос /see/ виззос
виз-виз (onomat). humming; ~и занбўр hum of bee
визвизак (n.) zool. ground beetle; гамбўсаки ~ carabid
виззос (onomat.) hum, buzz; ~ задан to hum, to buzz
виқор (n.) importance, stateliness, majesty
вилодат /see/ валодат
вилоёт (ar. pl. of. n. вилоят)
вилоят (n.) region; ~и Мухтори Кўҳистони Бадахшон Moun-tainous Badakhshan Autonomous Region
вилоятӣ (adj.) regional
вилоятдорӣ (n.) lit. area manage-ment, management province
вилт (n.) agr. wilt
вингос (n.) screech; ~и саг screech of dog
винт (n.) techn. screw
виолончел (n.) mus. cello, violoncello
вир (n.) class. reason, wit; memory
вирд (n.) repetition ~и забон кардан, to repet; ~и забон шудан to be on lips
вирус (n.) biol., med. virus
вирусдор (adj.) med. virus carrier
вирусӣ (adj.) biol., med. virus
вируснок /see/ вирусдор
вирусшинос (n.) virologist
вирусшиносӣ (n.) virology
висол (n.) connection, link, appointment, meeting
виски (n.) whisky
витамин (n.) vitamin
витаминдор (adj.) vitaminous, vitamined
витаминдоркунӣ (n.) vitamini-zation
витаминӣ (adj.) vitaminic
виҷдон (n.) consoience, honour; аз рўи ~ honestly
виҷдонан (adj.) honestly, conscientiously
виҷдонӣ (adj.) of conscience; moral
виҷдонфурўш (adj.) conscience saler
виҷдонфурўшӣ (n.) con-science sale; corruptibility; ~ кардан to twist sale
виҷиррос: ~ задан to run on body
во open; ~ кардан (намудан) to open; ~ мондан to leave open; ~ шудан (гардидан) to become open
воафтодан |ВОАФТ| (v.) lit. to fall, to flat on the back
вобаста (adj.) bound, dependent (of) (with); ~ будан to depend on; ~ кардан to bind, to settle, to fix, to fasten
вобастагӣ (n.) dependence, conrection
вобастан |ВОБАНД| (v.) lit. to link; to unite, to connect, to constrain
вобуридан |ВОБУР| (v.) lit. 1 to cut; 2 metaph. to hold; to restrain
вов thirtieth letter of Persian alphabet
вовайло (adj., adv.) alas, sobbing, moaning
вогардидан |ВОГАРД| (v.) lit. 1 to turn, to be turned over; 2 to be changed, to change; 3 to be turned away; 4 to return
вогароӣ (n.) difference; divergence
вогароидан |ВОГАРОЙ| (v.) to disperse
вогашт (n.) class. return
вогузор 1 entrusting; ба ўҳдаи касе ~ кардан to entrust on smb.; 2 granting to
вогурехтан |ВОГУРЕЗ| (v.) to run away; to run down
вогуфтан |ВОГЎЙ| (v.) 1 сlass. to tell in detail; 2 to abandon to one’s own words
вогузоштан |ВОГУЗОР| (v.) lit. to entrust, to give a chance, to give a free land
водидан |ВОБИН| (v.) class. reconsider, to review
вододан |ВОДЕҲ| (v.) class. to return
водор: ~ кардан (намудан) to oblige; to make, to force, to urge
водоштан |ВОДОР| (v.) 1 to spur to; to force; to compel; 2 to stop; to warn
водӣ (n.) valley. poet. dale; ~и Вахш Vakhsh valley
воёфтан |ВОЁБ| (v.) class. to find, to find once again; to gain once again
вожа (n.) word
вожанома (n.) dictionary, glossary
вожасозӣ (n.) word-formation
вожашинос (n.) lexicologist
вожашиносӣ (n.) lexicology
вожгун (n.) upset, overthrown, dethroned; ~ кардан to overthrow, to dethrone; ~ шудан to be denied, to be overthrown
вожгунбахт (adj.) wretch, unhappy
вожгунбахтӣ (n.) misfortune
вожгунӣ (n.) 1 frustration, disorder; 2 overthrow
вожгунсозӣ (n.) perversion, distortion
воз (adj.) open; ~ шудан to open
возеҳ (adj.) evident, obvious; хониши ~ expressive reading
возеҳӣ (n.) conspicuity; clearness; expressiveness
возеҳот (n.) clear belongings, undoubted truths, axioms
воиз (n.) 1 rel. preacher; 2 mentor; orator, didactic speech
воизӣ (n.) 1 rel. preach; 2 lecture, lesson
воистодан |ВОИСТ| (v.) class. to stop
вой! ВОЙ ДОД! (interj.) oh! ah! Help!
вокарда (adj.) opened
вокзал (n.) railway station
вокуниш (n.) 1 reluctance; 2 response; reaction
вокушодан |ВОКУШО| (v.) lit. to open, to reveal
воқеа (n.) 1 event, occurence, incident, occasion; ~и аҷиб strange; ~и одӣ common event; ~ рўй додан; to occur 2 conflict, fight; 3 lit. mourning; 4 dream
воқеан (adv.) really, in fact
воқеанавис (n.) 1 chronicler; 2 class. observer, informer
воқеанависӣ (n.) 1 chronicler; 2 class. espionage, spying
воқеанигор (n.) columnist; narrator
воқеанигорӣ (n.) review; commentary
воқеият (n.) 1 reality, conspicuity; 2 phil. reality
воқеӣ (adj.) real, authentic, present шахси ~ physical person
воқеот (ar. pl. of. n. воқеа)
воқеъ; дар ~ in fact, really ~ будан situated; ~ шудан to take place, to happen, to occur
воқеъбин (adj.) 1 realist; 2 impartial; objective
воқеъбинӣ (n.) 1 realism; 2 impartiality; objectivity
воқеъбинона (adv.) 1 real; 2 equitably; objective
воқиф (adj.) informed; knowledgeable; conversant ; ~ будан аз чизе be informed, (of); ~ шудан to learn, to find out (found)
вола (adj.) madly (in love); enchanted; ~ву шайдо passionately in love
волейбол (n.) volleyball
волейболбоз (n.) volleyball player
волейболбозӣ (n.) game of volleyball
волигарӣ (n.) class. rule; vicegeral
волид (n.) class. father
волида (n.) mother
волидайн (n.) parents, father and mother
волӣ (n.) 1 hist. deputy; 2 lit. ruler of the area; general-governor
воло (adj.) 1 honourable, important, worthy; venerable, outstanding; 2 best, high-class; санъати ~ high art; хислати ~ best quality; 3 high, graceful; қомати ~ high, graceful figure
вологавҳар (adj.) lit. noble origin, outstanding
вологуҳар /see/ вологавҳар
волоият (n.) supremancy; ~и қонун supremance of law
волоқадр /see/ олиқадр
воломақом (adj.) higher; high rank, rank; occupying, high position
воломартаба /see/ воломақом
волост (n.) hist. volost, district, area
волотабор (adj.) lit. outstanding; high origin
волотаборӣ (n.) eminence, high origin
волохирад (adj.) class. reasonable, wise
волоҳазрат hist. His Highness
волт (n.) electr. volt
волтсанҷ (n.) electr. voltmeter
волфрам (n.) chem. wolfram
вом (n.) debt; borrow; credit, loan; ~ гирифтан to borrow; ~ додан to give debt
вомбарг (n.) bond
вомгир 1 (adj.) borrower, taken debt; 2 (n.) debtor
вомгиранда /see/ вомгир
вомгирӣ (n.) taking debt credit
вомдеҳ (n., adj.) mutant, obligee
вомдор (n., adj.) debtor
вомдорӣ (n.) indebtedness (money)
вомонда (adj.) 1 open, revealled; 2 got stuck; turned out to be in hopeless position; 3 straggler; 4 metaph. remainder, leftovers
вомондагӣ (n.) 1 backlog; 2 hopeless position; 3 weariness
вомондан |ВОМОН| (v.) 1 lit. to lag behind, to remain on-backs; 2 to stick; to fall into hopeless position; 3 to remain
вомхоҳ (n., adj.) debt taker
вонамуд: ~ кардан to expose display
вопас (adj.) last; ~ дидан to look round; ~ додан to return; ~ мондан to lag behind; ~ рафтан to leave back; to retreat; рўй ~ кардан to turn away
вопасин (adj.) last, terminal, final
вора (n.) gum; ~и дандон gum
вораста (adj.) rescued; saved; rescued; ~ шудан to dispose, to be freed; to take refuge
ворастагӣ (n.) salvation, deliverance
ворастан |ВОРАС| (v.) lit. to take refuge; to dispose
ворафта (adj.) lit. 1 excited; 2 in love
ворафтан |ВОРАВ| (v.) lit. to return
вораҳидан /see/ ворастан
вораҳонидан |ВОРАҲОН| (v.) lit. to rescue, to save, to free
ворид (n.) entering, arriving, coming; ~ кардан, ~ намудан to introduce; ~ шудан to come, to enter, to arrive
воридгар (n.) importer; ~и мол importer of goods; давлати ~ state- importer
воридкунанда (adj.) 1 importing; 2 (n.) importer
воридот (n.) 1 import, 2 arrivals; incomes; ~ аз андоз incomes from taxes
воридотӣ (adj.) import; молҳои ~ import goods
ворис (n.) heir
ворисӣ (n.) inheritance; receivership
ворун(а) /see/ вожгун(а)
восита (n.) 1 instrument, facility; way; 2 intermediary; ~ҳои нақлиёт means of transportation; transport facilities; ~ҳои истеҳ-солот capital goods; ~ҳои ахбори умум mass media; ба ин ~; by means of this, due to this, thereby; ба ~и касе, чизе with the help of smb., smth.; ба ~и матбуот through mass-media; ~ будан to be intermediary; ~ кардан а) to do the facility (for achievement of smth.); b) to do intermediary; ~ шудан барои чизе а) to serve facility for achievement of smth..; b) to execute the role of go-between; to be a go-between
воситагарӣ /see/ воситагӣ
воситагӣ (n.) intermediary
воситачӣ (n.) mediator
воситашаванда (adj.) 1 facility (for achievement of smth..); 2 mediator
вот I (n.) boundary, embankment on edge of the irrigated area of the land; ~ кашидан to survey
вот II (n.) class. fur coat; sheepskin coat
воткаш (n., adj.) witner
воткашӣ (n.) witness
вофир class. 1 (adj.) ample, rich; 2 (n.) lit. vofir (one of the forms of poems)
вофурўш (n.) paddler, bagman
вофурўшӣ (n.) small trade shop
вохўрдан |ВОХЎР| (v.) to confront, to meet; бо ҳамдигар ~ to meet one another
вохўрдӣ (n.) 1 greeting ( at the meeting); 2 meeting; ~ кардан бо касе to greet smb.
вохўрӣ /see / вохўрдӣ
воҳ (interj.) oh! ah!; ~ гуфтан shout oh, ahati;
воҳа (n.) oasis
воҳид (n.) unit, weight single, unitary, only
воҳима (n.) fear, alarm, panic; ~ андохтан raise a panic; ~ кардан to be frightened (scared); ба ~ афтодан to be panic-stricken ўро ~ гирифт He was seized with fear
воҳимаандоз (n.) monger
воҳимаангез (adj.) defiant terror; installed awe
воҳимагар (n., adj.) alarmist
воҳимагарӣ (n.) panic
воҳимадор /see/ воҳиманок
воҳиманок (adj.) fearful, terrible, horrible, appaling
воҳимаовар (adj.) providing terror, challenging terror
воҳимачӣ /see/ воҳимаандоз
воҳӣ /see/ воҳа
воҷиб (n.) obligatory, com-pulsory
воҷибӣ (n.) need, compulsion of smth.
воҷибот (ar. pl. of. n. воҷиб) 1 all necessities; 2 rel. obligatory religious prescriptions
воҷибулвуҷуд (n.) 1 phil. necessary sheer; self existing; 2 rel. immortal (about god)
вошаванда (adj.) unfolding
вошудан |ВОШАВ| (v.) lit. to be opened; become flabby
вошукуфтан |ВОШУКУФ| (v.) lit. to open, become flabby (about colour); blooming
воя (n.) share, part, portion, dose, acceptance; ба ~ҳо тақсим кардан to dose out, to rationalize
воякаш (adj.) smoker asking for cigarette
воясозӣ (n.) rationing; ~ кардан to rationalize
вузаро (ar. pl. of. n. вазир)
вузў (n.) rel. ritual ablution; ~ гирифтан to make ritual ablution
вукало (ar. pl. of. n. вакил)
вуқуф (n.) 1 privity, knowledge; ~ доштан to be informed, to know; ~ пайдо кардан to know smth., to be informed, to notified about smb.or smth..; 2 to stop; to pause
вуқўъ (n.) event, incident, accident, occurrence; ба ~ овардан to produce, to perform, to commit, to do; ба ~ омадан to happen; ~ доштан to exist, to be; ба ~ овардан to perform, to carry out, to come true, to realize
вулкан (n.) volcano
вулканӣ (adj.) volcanic
вулканшинос (n.) volcanist
вулканшиносӣ (n.) volcanology
вуреб /see/ уреб
вуруд (n.) 1 arrival, entry; 2 entering
вурудӣ (adj.) 1 input; 2 entrance; 3 import
вусма /see/ ўсма
вусъат (n.) space, scope, range; ~ додан to develop; ~ гирифтан, ~ ёфтан to expand, to develop
вусъатдиҳӣ (n.) development
вусъатгирӣ (n.) expansion, development; range
вусъатобод (n.) lit. extensive area, endless space
вусъатёбӣ (n.) scope, range, devlopment; ~и cохтмони хоҷагӣ scope (range) of the economic construction
вуҳуш (ar. pl. of. n. ваҳш)
вуҷўҳ (ar. pl. of. n. ваҷҳ)
г fourth letter of Tajik alphabet
габар I (n.) class. stone
габар II (n.) class. tent approved on one pole
габр I (n.) zoroastrian; fire worshipper
габр II (n.) hist., mil. gabr (combat caftan)
габрӣ (adj.) 1 zoroastrian, fire admiring; 2 Gabri (name of ancient tajik-persian melody)
гав I /see/ гов
гав II /see/ гавд
гавазн (n.) 1 deer; гўшти ~ venison; 2 moose, 3 wapiti
гавазнбарра (n.) deer cub
гавазндорӣ (n.) deer breeding
гавазнпарвар (n.) deer - herd
гавазнпарварӣ (n.) deer-raising, breeding
гавак: ~ кашидан crawl, move on all fours
гаваккаш (n.) 1 crawler (about child); 2 techn. crawler
гаваккашӣ (n.) crawling; ба ~ даромадан to begin creep, to creep
гаваккашон (adv.) on all fours
гавбоз (n., adj.) strong man; bogatyr
гавғалтак (n.) lit. 1 /see/ замбарғалтак; 2 baby walker
гавд (n.) lit. deepening; trough
гавда (n.) body, trunk, torso
гавдар(а) (n.) zool. coot (variety wild west)
гавдўша /see/ говдўш
гавз obs., /see/ ҷавз
гавзбун obs., /see/ ҷавзбун
гавзода (n.) descendant of bogatyr
гавлес (adj.) even; flat
гавмеш /see/ говмеш
гавожа (n.) class. 1 rebuke, reproach; 2 taunt; ~ задан а) to upbraid, to reproach; b) to sneer
гавоз /see/ говрона
гавонҷӣ (n.) obs. 1 brave man; bogatyr; 2 leader
гавора (n.) obs. basket
гаврона /see/ говрона
гавхона /see/ говхона
гавҳар (n.) 1 pearl; ~и ғалтон round pearl; ~и манзум а) strung pearl; b) metaph. poetry; ~и ноб pearl of clean water; ~и сероб brilliant pearl; ~и фард rare pearl; 2 jewel; semiprecious stone; 3 essence; quintessence; 4 metaph. offspring; 5 metaph. tear; 6 metaph. teeths; 7 metaph. sort, tribe; origin; ~афшондан а) to spill the pearl; b) metaph. to pour tear; ~ суфтан а) to drill the pearl; b) metaph. to speak eloquent; ~и биниш eye
гавҳарак (n.) jewel, pearl, precious stone; fig. pupil; ~и чашм pupil of the eye
гавҳарафшон (adj.) 1 spilling pearl; showerring pearl; 2 metaph. eloquent, orator; ~ кардан metaph. to do good
гавҳарбор (adj.) 1 scattered pearl; 2 metaph. pouring tear; 3 eloquent
гавҳардор (adj.) decorated
гавҳарзо (adj.) metaph. outstanding origin; 2 magnanimous
гавҳарин (adj.) pearl; decorated pearl
гавҳарӣ (adj.) 1 /see/ гавҳаршинос; 2 pearl; from pearl; from jewels; 3 decorated by pearl; decorated jewels
гавҳарнигин (adj.) ring set with a stone, decorated by pearl
гавҳарнигор (adj.) inlaid pearl
гавҳарпош /see/ гавҳарафшон
гавҳаррез /see/ гавҳарбор
гавҳарфишон /see/ гавҳарафшон
гавҳарфурўш (n.) seller of pearl; seller of jewels; jeweller
гавҳарфурўшӣ (n.) trade of jewels, pearl
гавҳаршинос (n.) connoisseur of the pearl; jeweller
гавҷигар /see/ говҷигар
гадак (n.) cul. gadak (meat loaf from mutton offal, started by meat and rice)
гадо (adj., n.) 1 beggar; ~ шудан to become impoverished; 2 poor; 3 metaph. admirer; in love
гадоёна (n.) 1 alms; 2 (adj.) as beggar; 3 (adv.) beggarly
гадоӣ (n.) 1 beggary, begging; 2 poverty; ~ кардан to beg;; ба ~ афтодан to become poor, thread
гадой /see/ гадо
гадоманиш /see/ гадотабъ
гадосифат /see/ гадотабъ
гадотабъ (adj.) 1 tight-fisted, small-minded; 2 contemptible, low
гадоҳиммат (adj.) small-minded, illiberal, beggarly
гадочашм (adj.) greedy; mercenary
гаждум /see/ каждум
гаждума (n.) med. felon; paramecia
гаждумак (n.) printed fabric, horseshoe on heel
газ I (adj.) gas (measure of the length, equal approximately 100 ); ~ кардан to measure off; measure
газ II (n.) bot. comb maker, comb seller
газ III (n.) textil. gas; dimity
газ IV (n.) obs. thick dart without ferrule and plumages
газ V (n.) chemic. phys. gas; ~и ашковар tear gas; ~и моеъ liquefied gas; ~и табиӣ natural gas; кафшергари ~ gas welder; қубури ~ gas main; ~ додан а) to give gas; b) to press on treadle of the accelerator; c) coll. to give gas
газак I (n.) snack; 2 obs. cause; possibility
газак II (n.) med. inflammation; ~ гирифтан to inflame, sore wound, sore skin; ~ кардан to inflate, to become sore
газанд I (n.) 1 harm, damage; ~ хостан to harm; 2 misfortune, bad luck, trouble, nuisance,
газанд II (n.) shoe knife
газанда (adj.) 1 biting, sting; bitten; саги ~ bitten (irritating) dog; 2 metaph. biting, vitriolic; 3 poisonous (snake, insect)
газандрасон (n.) 1 bad, nocuous; 2 damage
газвор (n.) 1 fabrics, material; 2 manufacturing, textiles, fabrics
газворбоф (n.) Webber, weaver
газворбофӣ (n.) weaving
газворӣ (adj.) of textile, of cloth
газворфурўш (n.) fabric merchant, merchant of manufactured fabrics
газворфурўшӣ (n.) 1 sale of fabrics, fabrics trade; 2 fabric shop fabric
газгузаронӣ (n.) gasification
газгун (adj.) gaseous; ҳолати ~ air form condition
газгўш (adj.) long eared
газгўшт (adj.) thin, skinny; lean
газдор (adj.) carbonated; оби ~ carbonated water
газета /see/ рўзнома
газид (n.) obs. 1 tax, bribery; 2 /see/ ҷизя
газидан|газ| (v.) to bite; to sting; ангушт ба дандон ~ metaph. а) wonder; b) regret; лаб ба дандон ~ а) to bite lips; b) metaph. powerfully to regret; с) metaph. intimate, forewarn
газина (n.) gavel with long handle (used mainly tinker)
газиш (n.) biting
газкафшер (n.) 1 autogenously welding; 2 gas-welding
газлак (n.) class. penknife
газма (n.) night patrol
газмол /see/ дарзмол
газмонанд /see/ газгун
газна (n.) med. nettle; ~и сагак turkestani leonurus, motherwort
газназор (adj.) wren, tangle of nettles
газнок /see/ газдор
газолуд (adj.) gassy; ҳавои ~ gas-polluted air
газолудӣ (n.) gassy condition, gas pollution, tailpipe pollution
газоф (adj.) empty, meaningless; лофу ~ nonsense, absurdity
газофа 1 /see/ газоф; 2 (n.) lie; exaggeration
газофгўӣ (adj.) chatter, verbiage, bragging; ~ кардан to chat in vain, to verbiage
газофгў(й) (adj.) blabbermouth, twaddle
газсанҷ (n.) gas meter; gas counter
газтанвир (n.) gas supply; чароғи ~ gas supply lamp
газтозакунак (n.) gas purifier
газтозакунӣ (n.) gas purification
газхез 1 (n.) gas bearer; 2 (adj.) gas-bearing; қабатҳои ~и замин gas-bearing layers land
газхона (n.) 1 techn. gas tank 2 coll. cuisine, kitchen
гайка (n.) techn. nut, screw nut
гайкатоб : калиди ~ wrench
гала (n.) herd; flock; ~и аспон herd of horses; ~и гургон flock of wolf; як ~ ensemble; plenty of
галабаҳодур (n.) hist. leader; 2 bogatyr; 3 daredevil
галабон (n.) shepherd, herdsman
галабонӣ (n.) grazing; ~ кардан to herd of live-stock
галагов (n.) 1 oxes (for threshing); 2 coll., metaph. commotion; tumult; disorder; ~ кардан to flail by means of ox
галадор (n.) breeder, cattleman
галадорӣ (n.) cattle breeding
галаосиё (n.) cascade of the mills
галаситора (n) astr. constellation
галаҷазира (n.) geogr. archipelago
галерея (n.) gallery; ~ и расмҳо picture gallery
галифе (n.) riding breeches (one type of trousers)
галстук (n.) tie
гамбусак (n.) zoo., anat. bug, insect
гамбуск (n.) zoo. beetle
гамманурҳо (n.) phys. gamma rays
ганг I (adj.) class. bent, stooped
ганг II (n.) coll. bug
гангал (n.) lit. fun, taunt; ~ задан to jest
гангстер (n.) gangster
гангстеризм (n.) gangsterism
ганд (n.) obs. halitosis, stink
ганда 1 (adj.) bad, foul, evil; unpleasant; одами ~ bad person; 2 (adv.) bad, badly, ill, ugly; ~ дидан coll. to hate (smb., smth.) ; касеро ~ кардан а) to specify smb., to discredit smb.; b) to seduce, to shave off smb..; ~ кардан чизеро to spoil smth.; ~ шудан to spoil (smb., smth.); гўшт ~ шуд meat was spoiled; metaph., coll. to take our condolences
гандабур 1 (n.) knot; branch, twig, (remained on tree after scrap); 2 (adj.) unsuccessful scraping of branch
гандабўй (adj.) stinking, smelly
гандагап (adj.) 1 talking scandal; 2 boor
гандагашт (adj.) woman of promiscuity
гандагӣ 1 (n.) filth, dirty trick; ~ кардан to do bad (evil); ~и кор ҳамин, ки… the bad thing is that…
гандадарав (adj.) first hay cutting; ришқаи ~ first Lucerne cutting
гандадимоғ(adj.) arrogant, haughty; vainglorious
гандакор (adj.) 1 careless, scruffy; 2 malicious
гандакорӣ (n.) 1 negligence, carelessness, sloppiness; 2 Ill intentions
гандамағз (adj.) boor; bad person; 3 haughty, arrogant
гандамағзӣ (n.) 1 chatter; 2 roughness, shallowness; 3 arrogance
гандано (n.) bot. leek; ~ро аз газар шинохтан metaph. distinguish good from bad
гандапир (n.) decrepit old woman; decrepit oldster
гандбол (n.) handball
гандболбоз (n.) handball player
гандида (adj.) 1 smelly; 2 rotten, stale, musty; оби ~ а) spoiled water (standing water reservoir); b) sewage water
гандидагӣ (n.) 1 rottenness, perversity; 2 reek
гандидан |ГАНД| (v.) 1 to rot; to spoil; 2 to stink
гандум (n.) bot. wheat ; ~и баҳорӣ spring wheat; ~и тирамоҳӣ winter wheat; орди ~ wheat flour
гандумак (n.) bot. wheat weed
гандумбирён (n.) roasted grain wheat
гандумгун (adj.) swarthy, sunburn, tawny
гандумгунӣ (n.) swarthiness
гандумдарав(ӣ) (n.) wheat harvest
гандумзор (n.) wheat field, stand of grain
гандумин (adj.) wheat; нони ~ wheat bread
гандумӣ (adj.) wheaten
гандумнамо: ~и ҷавфурўш cheater, swindler
гандумкаҳак /see/ гандумак
гандумкорӣ (n.) sowing wheat
гандумкўба (n.) flail threshed
гандумкўбӣ (n.) thrashing; (threshing)
гандумкўча (n.) fluid porridge from ground wheat
гандумпаз: вақти ~ period of maturation of wheat
гандумпоя (n.) 1 stalk of wheat; 2 harvested field; stubble
гандумранг /see/ гандумин
гандумҷав (n.) bot. hyzone
гандумҷўшак (n.) boiled wheat; wheat porridge
ганҷ (n.) treasure, bonanza; wealth; valuables; ~и бодовард easy bonanza; ~и деворбаст immured bonanza; ~и ороста а) precious embellishment; b) metaph. eloquence
ганҷина (n.) 1 treasure house; 2 treasure; ~и сина secret thought; ~и хирад wit treasure
ганҷинадор (n.) keeper of treasure; treasurer
ганҷинасанҷ (n.) class. treasure measurer
ганҷков (n.) searcher for treasure
ганҷковӣ (n.) searching treasure
ганҷнома (n.) class. scheme or plan of hidden treasure
ганҷур (n.) class. 1 treasure; treasurer; 2 owner of treasure
ганҷура (n.) 1 lit. treasure house; 2 coll. storeroom
гап (n.) 1 word; speech; 2 conversation; talk; 3 lie; rubbish; figment; ~и беҳуда empty words; ~и беҷо wrong said word; ~и бофта figment, gossip; ~и дағал rough words, roughness, audacity; ~и дурўғ lie; ~и духўра ambiguous expression, ambiguity; ~и рўйрост impartial word; ~и сахт sharp words; sharpness; roughness; ~и талх bitter words; ~и умумӣ well-known truths; general words; ~и хунук unpleasant, prickly words; ~и хушк empty words; ~и ширин pleasing words; sweet speech; ~у калоча small-minded talks, senses, gossip; асли ~ essence of the question; таги ~ essence of the talk; хулласи ~ to be short; як даҳан ~ short talk; pair of the words; бе ҳеҷ ~ а) silently; b) without question; дар омади ~ to word; apropos; ~ баромадан to appear, to appear (rumor, news); ~ бофтан to invent, to write; ~ гирифтан to inquire, to ferret; ~ гузаронидан to succeed; ~ доштан ба касе а) to have smth. to say smb. smth.; b) metaph. to have deal (with smb.); ~ задан to talk; ~ кардан coll. to gossip; ~ кофтан to ferret, to find, search for gossip; ~ кушодан to wind talk; ~ паррондан а) to put remark; b) to do tip off, to intimate; ~ пурсидан to ask; ~ фурўхтан metaph. to chat, to babble; ~ шунидан а) to listen, to heed; b) to listen, to reprimand; ~ро ба як сў мондан to stop the talk; ~ро бисёр кардан to talk much; ~ро дароз (кашол) кардан to make long the talk; ~ро дигар кардан а) to change the subjects; b) to
гапбоз /see/ суханбоз
гапбозӣ /see/ суханбозӣ
гапбоф (n.) scandal-monger, calumniator, slanderer
гапбофӣ (n.) inventing; slandering
гап-гап (n.) talks; gossip, senses; ~ карда нишастан to talk; ~ аст, ки… there is a rumour that …
гапгардонӣ (n.) objection; sharp answer; ~ кардан to object
гапгир (adj.) 1 obedient; ferreting; 2 /see/ гапдаро
гапгирӣ (n.) inquired, extorted; gathering information; ~ кардан to inquire; to ferret, to collect evidence
гапдаро (adj.) obedient; бачаи ~ obedient child
гапдон (adj.) 1 eloquent; 2 (n.) speaker, orator
гапдонӣ (n.) gift of eloquence, sharpness, quick-wittedness
гапдузд (adj.) taciturn, word thief
гапзанӣ (n.) talk, conversation
гапзанон: ~ кардан а) talking
гапкашонӣ (n.) gossiping
гапков (adj.) 1 solicitor; 2 gossiper, scandal-monger
гапковӣ (n.) 1 worming out, solicitation; 2 captious objection, nagging, fault-finding; ~ кардан to worm out
гапнобардор (adj.) obstinate, stubborn
гапногир /see/ гапнодаро
гапнодаро (adj.) disobedient
гапнофаҳм (adj.) stupid
гапношунав /see/ гапнодаро
гаппарронӣ (n.) biting remark, ironical remark; ~ кардан, ~ намудан hinting, to make ironical remarks, to speak nonsense
гаппартоӣ (n.) hinting; ~ кардан to hint (at), to allude (to), to drivel (at)
гаппурсӣ (n.) questioning, inquiry; ~ кардан to ask, to inquire
гаправ (adj.) obedient; tractable; amenable
гапфаҳм (adj.) sensible, quick, bright, intelligent
гапфурўш (adj.) idle talker, chatterbox
гапфурўшӣ (n.) talking, chanting; idle talk, twaddle
гапхўр (adj.) calm, mute; patient, uncomplaining
гапхўрӣ (n.) forbearance; 2 /see/ гаштак
гапчин 1 (adj.) scandal-monger, gossiper
гапчинӣ (n.) gossip; ~ кардан to gossip, 1 gathering gossip; 2 extorting; ~ кардан а) to collect gossips; b) to ferret, to collect evidence
гар I (contr. of агар)
гар II (n.) med. sores, mange, fauves, tine favors
гарав 1 (n.) guarantee, pawn; mortgage; аз ~ баровардан чизеро to ransom from guarantee; ба ~ гирифтан чизеро to take in guarant smth.; ба ~ гузоштан (додан, мондан, ниҳодан) to put as guarant, pawn; дар ~ будан to be mortgaged; ~ монда пул гирифтан to take money under pawn; 2 bet; awn, rate (in play); ~ бастан to conclude bet; ~ бохтан to lose bet; ~ бурдан win bet; 3 metaph. warranty, guarantee; provision
гаравбандӣ (n.) conclusion of bet
гаравгир (n., adj.) Pawnee, pledge
гаравгиранда /see/ гаравгир
гаравгон (n.) 1 mortgaged thing, pawn; rate; 2 hostage; ~ гирифтан to take hostages
гаравгузор (n.) mortgager
гаравгузорӣ (n.) to put as guaranty; pawn (action)
гаравдиҳанда (n.) law. depositor
гаравидан|гарав| 1 (v.) to incline, to win over, to gain over, to persuade; 2 lit. to believe, to trust
гаравӣ (adj.) 1 pawn, mortgage; hypothecary; бонки ~ hypothecary bank; 2 rate, pawn; 3 /see/ гаравгон
гаравмон /see/ гаравгузор
гаравнома /see/ гаравхат
гаравпулӣ (n.) econ. mortgage,
гаравхат (n.) law. mortgage, pawn receipt
гаравхона (n.) pawnshop
гараж (n.) garage
гаранг (adj.) 1 bewildered; 2 thickheaded, stupid; 3 coll. gaper; blockhead; ~ шудан to bowl out; to be lost; сари касеро ~ кардан to bowl out smb.
гаранг-гаранг (adv.) coll. absently; unconsciously; not thinking
гарангӣ (n.) 1 bewilderment, absent-mindedness; bafflement; 2 daze
гарангнамо (adj.) 1 dull, 2 odd, strange, eccentric 3 with bewildered type; diffused type; 4 freakish; 5 stupid
гарангӣ (n.) 1 confusion; absentmindedness, 2 stupidity
гарангшуда (adj.) 1 diffused, bewildered; 2 become dazed, become stupid (from the action of smb.)
гаргин (n.) 1 rotten; mangy; шутури ~ mangy camel; 2 untidy; dirty
гард I /see/ гардиш 2; 2 /see/ гардун
гард II (n.) 1 dust, ashes; ~и барф snow dust; ~и сурма powder of stibium; ~у ғубор, ~у чанг dust; ~ кардан to transform in to dust; to grind; 2 bot. blossom dust; ~и гул floral pollen; 3 metaph. speck, grain, wretched part; як ~ little, trace; як ~ орд little flour; 4 metaph. care, sadness; ~ ангехтан а) to raise dust; b) metaph. to split in fuzz and ashes; ~ аз об (бар) ангехтан to do impossible deal; ~ аз чизе, касе баровардан to wipe with
гарда (n.) 1 coal powder (for copying); 2 metaph. copy; stencil, pattern; ~ бардоштан to copy; to trace
гардак (n.) bot. pollen; 2 zool. nit
гардан (n.) 1 neck; ~и борик fine neck; ~и кўтоҳ short neck; ~ ёзондан to pull the neck, to extend the neck; 2 neck (container); ба ~и касе in duties of smb.; ~ додан to obey, to be conquered; ~ кашидан, ~ надодан to disobey; to come out of obedience; ~ фуровардан to comply with; ~ хоридан а) scratch of the neck; b) to nose pretexts, to resort to trick; ~ (и худро) шикастан а) to break neck; b) metaph. to tolerate full defeat; ~и касеро ба банд овардан to conquer smb.; to captivate smb., to seize; аз ~ соқит кардан а) to make free from responsibility ; ба ~ гирифтан а) to undertake; to take over; b) to confess in smth.; ба ~и касе бори гарон (вазнин) шудан to become burden for smb.; ба ~и касе бор кардан to load, to entrust on smb;; ~аш ёрӣ надод could not overcome (force); як сару ~ баланд будан to be on head above; ба буни ~ задан to knock on nape
гардана (n.) 1 mountain passage, mouting pass; 2 geogr. neck; 3 techn. jumper, neck
гарданбанд (n.) 1 necklace; 2 collar
гарданборик (adj.) with thin neck
гарданғафс (adj.) 1 thick neck; 2 metaph. stubborn, naughty
гарданғафсӣ (n.) stubbornness, disobedience; ~ кардан to show stubbornness
гарданда (n.) 1 walker 2 revolving, whirling, spun; чархи ~ revolving firmament; world; universe
гардандароз (adj.) 1 with long neck; 2 metaph. supercilious, haughty, proud
гардандарозӣ (n.) hubris, haughtiness; arrogance
гарданзан (n.) obs. executioner, murderer
гарданӣ (n.) 1 blow on the back of the head; ~ задан to give the blow on the back of the head; 2 soft bedding, dressed under collar
гарданкаш (adj.) 1 stubborn, obstinate; naughty; 2 metaph. powerful, strong; ~они назм ironic. powerful poets
гарданкашӣ (n.) stubbornness, obstinacy, disobedience; ~ кардан а) to balk; b) to instigate; incite to rebellion; to revolt
гарданкаҷ (adj.) wry-necked, stiff neck
гарданкўтоҳ (adj.) short necked, with short neck
гарданон (n.) lit. very strong, very powerful
гарданпеч (adj.) 1 scarf, muffler; 2 sport. seizure of necks (rule in fight)
гардантобӣ (n.) stubbornness, disobedience, obstinacy
гарданфароз (adj.) proud, supercilious
гарданфарозӣ (n.) pride, hubris
гарданшах (adj.) 1 stubborn; pigheaded; 2 obstinate; ў бисёр ~ аст he is very stubborn ГАРДАНШАХӢ (n.) obstinacy; ~ кардан to balk, to jib
гарданғафс (adj.) obstinate, disobedient
гарданғафсӣ (n.) obstinacy, disobedience; ~ кардан to be obstinate, to disobey
гардбарг (n.) bot. stamen
гард-гард (adv.) 1 small-small; 2 metaph. in fuzz and ashes;
гардгирак (n.) bot. stigma
гарддон (n.) bot. anther
гарддоршавӣ (n.) bot. pollination
гардидан|гард| (v.) 1 /see/ гаштан; 2 to walk, to wander, to stroll, to ramble; маълум ~ to become clear, to clear up
гардина (n.) fine dust
гардиш (n.) 1 rotation, twirl, turn; ~и Замин дар гирди меҳвари худ the rotation of the earth around its axis; 2 circulation, walk, walking; ~ кардан to walk; 3 motion; current; process; 4 circulation; 5 tumbling, fracture; ~и куллӣ fundamental fracture; 6 tumbling, scraper beading tool; techn. turn; 7 fin; turn; ~и сармоя turn of the capital; ~и айём, ~и даврон life time; current of time; ~и гардун а) rotation; installed b) change the epochs; current of time; ~и сар dizziness; ~и фалак ups and downs; fate; ~ додан а) to rotate; b) to provide into motion; ~ кардан а) to revolve; b) to walk; c) to turn round; ба ~ даромадан to come to rotation, to revolve
гардишгоҳ (n.) 1 park; 2 tumbling, bend, bight; ~и дарё bend yard of the river
гардӣ (n.) textil. gardi (thin cotton-paper printed fabrics); рўймоли ~ kerchief «gardi»
гардногузар (n.) dust-proof
гарднок (adj.) dusty; ҳавои ~ dusty air; ~ кунонидан agr. to pollute
гардо (adj.) class. revolving, spinning, whirling; гардуни ~ universe, revolving firmament
гардолуд (adj.) dusty, covered with dust; ~ шудан to become dusty, polluted
гардолудшавӣ (n.) bot. pollination
гардон (n.) 1 revolving; 2 moving, acting; ~ кардан to give effect, to provide into motion; ~ шудан to come to motion, to come into play
гардона (n.) techn. fly wheel
гардон-гардон (n.) 1 coll. revolving, turning, whirling; ~ кардан to turn, to rotate, to revolve, to whirl; 2 repeated, recurrent; a) circling; b) repeatedly; ~ пурсидан чизеро to beat about the bush
гардондан|гардон| (v.) 1 to rotate, to twirl, to turn; 2 to turn away (in another, opposite side); рў ~ аз касе, чизе а) to turn face from smb.; b) to avoid smb., smth.; 3 to move, to turn; ба тарафи рос&